Кіріспе

USS McFarland (DD 237/AVD 14) – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ Әскери-теңіз күштерінде қызмет еткен «Клемсон» классы эсминеці. Ол Америка Азамат соғысының теңізшісі және «Құрмет медалімен» марапатталған Джон МакФарландтың құрметіне аталған. «МакФарланд» 1918 жылдың 31 шілдесінде салына бастады және 1920 жылдың 30 наурызында «Нью-Йорк кеме құрылысы корпорациясы» компаниясымен суға түсірілді, демеушісі – Луиза Хьюз; ал 1920 жылдың 30 қыркүйегінде комиссияға қабылданды.

Қызмет тарихы

Макфарланд Атлантика флотында бір ай қызметтен кейін, 1920 жылғы 30 қарашада Еуропа суларына аттанды. Келесі екі айда ол Англия арнасында жұмыс істеді, 1921 жылғы 31 қаңтарда Гибралтарға бағыт алды. 9 наурызда Адриатикалық жасақпен төрт айлық сапарға Сплит қаласына жетті. Шілдеде ол шығысқа қарай жалғастырды, ал 31 шілдеде Константинопольде Түрік сулары жасағының кемелерімен қосылды. АҚШ-қа бір рет ғана оралды (1922 жылғы 8 шілдеден 22 қазанға дейін), Макфарланд 1923 жылғы көктемге дейін Қара теңіз және Жерорта теңізінің шығыс аймағында болды. Осы кезеңде ол Бірінші дүниежүзілік соғыстың салдарынан туындаған жағдайға байланысты квази-дипломатиялық және гуманитарлық міндеттерді атқарды. Ол Қара теңіз және Анатолия порттарына үнемі жүзіп, ресейлік, грек және түрік бежендеріне американдық көмек жіберді, сондай-ақ көлік, пошта және байланыс қызметтерін ұсынды. Макфарланд Нью-Йоркке оралып, 1923 жылғы 15 қыркүйекте Род-Айленд штатындағы Ньюпорттағы Скауттық флотқа қосылды. Келесі 17 жыл бойы ол тек екі рет тоқтап, Шығыс жағалауында және Кариб теңізінде жұмыс істеді. Бірінші тоқтау 1925 жылы Оахуға шабуыл жасаумен байланысты флоттың жаттығуы үшін Гавайиге жасаған саяхат болды; екіншісі, 1931 жылы Филадельфиядағы резервте бір жылдық қызметтен шеттеу. 1940 жылғы 2 тамызда, жаңғыртудан өткен Макфарланд AVD 14 болып қайта аталды (дирижабльдерге қызмет көрсету кемесі (эсминц)). 5 қазанда ол толыққанды қайта іске қосылып, Тынық мұхиты флотына бекітілді.

1923 жылғы соқтығысу

1923 жылғы 19 қыркүйекте таңертең "Макфарленд" кемесі Кеп-Код каналында түнгі маневр кезінде "Арканзас" линкор кемесінің басты мұнарасының сол жағынан соғылып, ауыр зақым алды. Оқу-жаттығуды "Арканзас", "Флорида" линкорлары, "Антарес" көмекші кемесі және онға жуық эсминецтер тобы жүргізіп жатқан болатын. "Макфарленд" кемесін "Стюртевант" эсминецi Бостон әскери-теңіз базасына сүйреп әкетті.

Екінші дүниежүзілік соғыс

1941 жылдың 7 желтоқсанында Перл-Харбордан шыққан “Макфарланд” кемесі Мауи аралының жанында суасты қайықтарына қарсы маневрлер жасап жатты. Жапон шабуылы туралы хабар алған соң, ол оңтүстік-батысқа қарай барды, 9 желтоқсанда Оахуға қайтып келді. Келесі жеті айда “Макфарланд” Перл-Харбордан Пальмира атолдары мен Джонстон аралдарына бірнеше рет сапарлады. Бұл сапарларда ол аралдарға теңізшілерді жеткізіп, азаматтық қызметкерлерді қайтарып әкелді. “Макфарланд” 1942 жылдың 2 маусымында Оңтүстік Тынық мұхитына бағыт алды. 16 маусымда Ноумеяға жетіп, бір айдан кейін, 15 шілдеде Булари бұғазында жаудың суасты қайығымен алғашқы байланыс жасады. Тамыз айында Гуадалканалға шабуыл жақындағанда, ол Эспириту-Санто және Санта-Крус аралдары аймағында көмекші кеме міндеттерін атқарды. Жабдықтау жолдарын ашық ұстау үшін тағайындалған “Макфарланд” жауға шабуылданған аралға жабдықтарды жеткізіп, жараланған теңізшілерді эвакуациялады, ал оның қызметіндегі ұшақтар барлау және жауынгерлік тапсырмаларды орындады. 16 қазанда “Макфарланд” Лунга жолдарында жүк түсіріп, жараланғандарды түсіріп жатқанда тоғыз торпеда тасушы бомбалаушы ұшақтардан шабуыл көрді. Алғашқы жеті ұшақ тиісті зиян келтірмесе, сегізіншісі кемеге ілесіп келе жатқан жанармай баржасына тиді. Тоғызыншы ұшақ келгенде, өртенген баржадан құтылды. Кем дегенде бір бомба “Макфарландтың” корпусына тиіп, руль және рульдік механизмдерін бұзды. Кеме экипажы бір ұшақты атып түсірді, бірақ шайқаста он бір теңізшісінен айырылды: бесеуі қаза тапты, алтауы жоғалып кетті, тағы 12-сі ауыр жарақат алды. Осы ерлігі үшін кемеге АҚШ Әскери-теңіз күштерінің алғашқы Президенттік бірлік марапаты табысталды. “Макфарланд” Флорида аралына сүйретіліп, Тулаги портының жоғарғы арнасында (кейін “Макфарланд” арнасы деп аталды) жағалауға орналасты. 26 қарашада кеме корпусына уақытша жөндеу жұмыстары аяқталып, ол Эспириту-Сантоға бағыт алды, онда толық жөндеу жұмыстары кеменің теңізге лайықтылығын арттырды. 17 желтоқсанда ол Перл-Харборға қайта оралды, 29 желтоқсанда жетті. 1943 жылдың 17 сәуірінде жөндеу жұмыстары аяқталып, “Макфарланд” батыс жағалауға қарай жүзіп кетті. 1943 жылдың 1 желтоқсанында DD 237 болып қайта тағайындалып, соғыстың соңына дейін Калифорния штатының Сан-Диего қаласында орналасқан. Ол ұшақ тасымалдаушылармен бірге оқу жаттығулары мен ұшқыштарды сынау үшін ұшу операцияларын жүргізді. 1945 жылдың 30 қыркүйегінде ол шығыс жағалауға бағыт алды. 1945 жылдың 8 қарашасында Филадельфияда қызметтен босатылып, 19 желтоқсанда Әскери-теңіз күштерінің тізімінен шығарылды. 1946 жылдың 29 қазанында оның корпусы Филадельфиядағы Солтүстік Америка балқыту компаниясына металл терісі үшін сатылды.

Марапаттар

Макфарленд Екінші дүниежүзілік соғыстағы қызметі үшін екі «ұрыс жұлдызы» алды.