Кіріспе
Черногорияның саяси партиясы
ұқсас атаулары бар мақалалар
Өзгерістер қозғалысы (ПЗП) – Черногориядағы оңшыл популистік және ашық оңшыл саяси партия. Қазіргі партия төрағасы – партияның негізін қалаушы Небойша Медоевич.
articles with similar names
Movement for Changes (, PZP) is a right wing populist and far right political party in Montenegro. Its current leader is Nebojša Medojević, the party's founder.
Тарих
Партия 2002 жылдың қыркүйегінде экономистер мен ғалымдар тобы құрды және Сербиядағы "17 Плюс" тобының үлгісімен жасалған. Ол 2006 жылдың 17 шілдесіне дейін "Өзгерістер тобы" (GZP) деген атпен үкіметтік емес ұйым ретінде жұмыс істеді, содан кейін саяси партия ретінде қайта құрылды. 2006 жылғы Черногорияның тәуелсіздік референдумында PzP бейтараптық сақтады және қозғалыстың қатысуынсыз нәтижеге қол жеткізуді жөн көрді. Партияның белгілі мүшелері тәуелсіз Черногория мемлекетін қолдағанмен, DPS басшылығымен құрылған Тәуелсіз Черногория блогіне қосылудан бас тартты. Референдумнан кейін олар бұл шешімді Джукановичтің жемқорлыққа және демократияға қарсы деп санайтын билігіне наразылық ретінде жасағанын мәлімдеді. 2006 жылғы парламент сайлауында партия алғаш рет қатысып, 81 орынның 11-ін жеңіп алды. Ол белсенді оппозициялық партияға айналып, елдің саяси оппозициясын біріктіру мақсатында Серб халық партиясымен және Черногорияның Социалистік халық партиясымен байланыс орнатты. Партия Черногорияның жаңа Конституциясын әзірлеу процесінде түзетулер ұсынды, оның ішінде серб тіліне мемлекеттік тіл мәртебесі беру туралы ұсыныс енгізді, бұл Черногория тілін мемлекеттік тіл деп жариялау туралы ағымдағы ұсынысқа қосымша болды. Бұл ұсыныс үкіметтік коалиция тарапынан қабылданды және PzP Конституцияны қабылдау үшін қажетті үштен екі көпшілік дауыс беруді қолдады. Бұл қолдау партияның басқа оппозициялық партиялармен қарым-қатынасына белгілі бір дәрежеде нұқсан келтірді. PzP жоғары лауазымды өкілдерінің Косовоның тәуелсіздігін мойындауына қарсы наразылық акцияларына қатысуы, өз кезегінде, қозғалыстың кейбір албандық қолдаушыларын наразылыққа түсірді. Партия 2009 жылғы парламент сайлауында қолдауын жоғалтып, 11 орыннан 5 орынға дейін төмендеді. "Өзгерістер қозғалысының" жетекшісі Небойша Медоевич 2008 жылғы президент сайлауында кандидат болды. Ол дауыстардың шамамен 17 пайызын жинап, үшінші орынға ие болды. 2012 жылғы парламент сайлауынан бастап партия популистік "Демократиялық фронт" (ДФ) альянсының құрамында жұмыс істейді. PzP 2015 жылдың мамырында Еуропалық консерваторлар және реформаторлар альянсына қосылды. 2019 жылы Небойша Медоевичтің Мишаэль Модрикаменмен кездесуінен кейін PzP бұрынғы Ақ үйдің бас стратегі Стив Бэннон төрағалық ететін популистік партиялар коалициясы "Қозғалысқа" мүше екенін жариялады. 2020 жылдың қыркүйегінде PzP ДФ парламенттік фракциясынан шықты.
Идеология
Бастапқыда, Өзгерістер қозғалысының идеологиялық профилі салықтық консервативтік, экономикалық либерализм және экономикалық саясаттағы жемқорлыққа қарсы күрес араласынан тұрды. Партия құрылғаннан бері елдің Еуропалық Одаққа интеграциялануын және оны еуропалық нормаларға сәйкес ету үшін саяси және экономикалық реформаларды жариялаған мақсат ретінде қойды. PzP сондай-ақ Черногорияның НАТО-ға мүше болуын белсенді түрде қолдады. Соңғы кезде елдің ЕО-ға интеграциясына сақтықпен қолдау білдіріп, Еуропалық Одақтың одан әрі федерализациясына қарсы тұрып, Брюссель бюрократиясын жиі сынап бақты. Партия, бұрынғы ҮЕҰ-сы сияқты, реформалар күресінің бір бөлігі ретінде "Демократиялық социалистер партиясының демократиялық емес режимін" өзгертуді, коммунизм аяқталғаннан бері Черногорияны барлық коалициялық үкіметтерде үстем серіктес ретінде басқарып келген партияны және көп мәрте премьер-министр және президент болған Мило Джукановичтің билігін тоқтатуды жақтады. PzP Джуканович режимін мафиялық мемлекеттің мысалы ретінде жиі көрсетіп келді. Соңғы жылдары Өзгерістер қозғалысы антиглобалистік, оңшыл популистік және иммигранттарға қарсы риториканы күшейте түсті, черногориялық қоғамды қарапайым азаматтар мен жемқорлықтан пайда тапқан топтар арасында терең бөлініс ретінде жиі бейнелейді.
Сайлау нәтижесі
СайлауПартия басшысыДауыс беру нәтижесіКелісімҮкіметДауыс%Орындықтар+/– 2006 Небойша Медоевич 44,483 13.13% Жаңа — 2009 19,546 5.92% 6 — 2012 82,773 22.82% 0 DF 2016 77,784 20.32% 0 DF 2020 133,261 32.55% 0 ZBCGҚолдау 2023 1,989 0.66% 5 —
Президент сайлауы
+ Черногория президенті сайлауы # Кандидат 1-ші турдағы дауыс саны % 2-ші турдағы дауыс саны % Ескермелер 2008 Небойша Медоевич 54,874 16.64% — — 2013 Миодраг Лекич 154,289 48.79% — — Тәуелсіз, қолдау 2018 Младен Боянич 111,711 33.40% — — Тәуелсіз, қолдау 2023 Андрия Мандич 65,385 19.32% — — Демократиялық фронт