Кіріспе

Сербия мен Черногорияның саясаты, Югославия Федеративтік Республикасы ретінде танымал, кейін Сербия және Черногория деп аталды, көп партиялық жүйедегі федеративтік парламенттік республика шеңберінде, ал 2003 жылдан бастап конфедерация контекстінде жүрді. Президент мемлекет басшысы болды және 2003 жылғы конституциялық реформалардан кейін бір уақытта үкімет басшысы да болды. Атқару билігі Министрлер Кеңесі арқылы іске асырылды. Федералдық заң шығару билігі Сербия мен Черногория Парламентіне жүктелді.

Тарих

1998 жылдың қаңтарында Мило Джуканович 1997 жылдың қарашасында өткен президенттік сайлаудан кейін Черногория президенті болды, оны халықаралық бақылаушылар еркін және әділ деп жариялады. Оның коалициясы мамыр айында парламенттік сайлауда жеңіс оді. Милошевичтің үкіметін құлдыратуға бағытталған науқанына төтеп берген Джуканович коалициясының тәуелсіздікке қолдауын 5 қазаннан кейінгі елдің өзгерген ішкі және халықаралық жағдайымен қатар келтіруге тырысты. 2002 жылдың желтоқсанында Джуканович президенттік лауазымнан кетіп, премьер-министр болып тағайындалды. Черногорияның жаңа президенті Филип Вуянович болды. 5 қазан төңкерісінен бұрын оппозиция күшейгенде, Милошевич маңызды билікті ұстап тұрды. Оның саяси партиясы – Сербияның Социалистік партиясы (СПС) (Мирьяна Марковичтің «Югославский левый» партиясымен сайлау альянсында) федералды және Сербия парламенттерінде көпшілікке ие болмаса да, басқарушы коалицияларды басып, барлық маңызды әкімшілік лауазымдарды иеленді. Милошевичтің билікті ұстауының маңызды факторы – полицияны бақылауы болды. 2000 жылдың қыркүйегінде өткен федералды сайлауда Сербия демократиялық оппозициясының лидері Воислав Коштуница көпшілік дауыс жинамады, сондықтан екінші тур қажет болды. Осы дереу, бүкіл елдегі қалаларда көшелерде наразылық акциялары мен митингілер өтті, халық жаңадан сайланған ФРЮ президенті Воислав Коштуницаны қолдады. Екінші тур сайлауға шетелдіктердің араласуы мүмкін деген қауіп кеңінен тарады. 2000 жылдың 5 қазанында Слободан Милошевич Сербияда бірнеше күнге созылған жаппай наразылықтардан кейін жеңіліске ұшырағанын мойындауға мәжбүр болды. Жаңа ФРЮ президенті Воислав Коштуницаны 2000 жылғы желтоқсандағы республикалық сайлауда Сербияның премьер-министрі болып сайланған Зоран Джиндич қолдады. 5 қазаннан кейінгі алғашқы сәтті кезеңнен кейін ДСС және Джиндич басқаратын ДОС-тың қалған бөлігі үкіметтің реформалар бағдарламаларының мәні мен қарқыны бойынша келіспеушілікке ұшырады. 2002 жылдың ортасына қарай Коштуница мен Джиндич елдің болашағы бағыты бойынша ашық түрде келіспеді. Коштуницаның партиясы ДОС шешім қабылдау органының жұмысынан бейресми түрде шеттетілгеннен кейін, Джиндичті саяси аренадан ығыстыру үшін мерзімінен бұрын сайлау өткізуді талап етті. Милошевичті ауыстырудың алғашқы қуанышынан кейін, халық осы саяси маневрлерге наразылық білдіріп, жетекші саясаткерлеріне деген қызығушылығын жоғалта бастады. Бұл саяси тұңғырлық 2002 жылдың көп бөлігінде жалғасты, реформалық бастамалар тоқтап қалды. 2003 жылдың ақпанында Конституциялық харта екі республика тарапынан бекітілді, нәтижесінде Югославия конфедерацияға айналды. Жаңа Конституциялық хартаға сәйкес, федералды функциялар мен өкілеттіктердің көп бөлігі республика деңгейіне берілді. Светозар Марович Югославияның жаңа президенті болып сайланды. 2003 жылдың 6 ақпанында ел өткен жылы келісілген түзетулерге сәйкес конфедерация болып құрылды. Бұл конфедерация Черногория және Сербия құрамындағы республикаларға көбірек өкілеттіктер берілді, олар достастық ретінде жұмыс істеді. Орталық үкімет көбінесе рәсімдік рөл атқарды. 2003 жылдың 12 наурызында Сербияның премьер-министрі Зоран Джиндич қанынан айырылды. Жаңа құрылған Югославия конфедерациясы үкіметі дереу төтенше жағдай жариялады және ұйымдасқан қылмысқа қарсы күресті күшейтті, нәтижесінде 4000-нан астам адам тұтқындалды. 2006 жылдың 3 маусымында Черногория тәуелсіздігін жариялады. 2006 жылдың 5 маусымында Сербия да тәуелсіздігін жариялады, осылайша Сербия мен Черногорияның 88 жылдық бірлігі аяқталды.

Заң шығарушы билік

Сербия мен Черногорияның Ассамблеясы (Skupština Srbije i Crne Gore) 126 мүшеден тұрды, олардың 91-і Сербияда, ал 35-і Черногорияда төрт жылдық мерзімге сайланды. Алғашқы парламент 2003 жылдың 25 ақпанында ескі федералды және республикалық парламенттердің мүшелерімен сайланды. Мандаттар партиялар мен коалицияларға Сербия мен Черногория парламенттеріндегі орындарының санына пропорционалды түрде бөлінді. Қайталап сайлау өтетін сайын парламенттердің құрамы өзгеріп отыратын.

Сот тармағы

Югославия Федеративтік Республикасының Федералдық соты мен Конституциялық соты болды. Төрешілер Федералдық Ассамблея тарапынан тоғыз жылға сайланды. Жаңа Конституция жарияланғаннан кейін Федералдық сот конституциялық және әкімшілік функцияларды орындауға тиіс болған; онда әр республикадан тең санда судьялар болар еді.

Халықаралық ұйымдарға мүшелік

ABEDA, BIS, CE (қонақ), CEI, EBRD, FAO, G 77, IAEA, IBRD, ICAO, ICC, ICCt, ICFTU, ICRM, IDA, IFAD, IFC, IFRCS, IHO, ILO, IMF, IMO, Interpol, IOC, IOM, ISO, ITU, NAM (қонақ), OAS (байқаушы), OPCW, OSCE, PCA, UN, UNCTAD, UNESCO, UNHCR, UNIDO, UNMISET, UPU, WCL, WCO, WHO, WIPO, WMO, UNWTO, WTO (байқаушы).