Кіріспе

Америкалық футболдың қорғаныс құрамасы

46 қорғанысы – американдық футболдың қорғаныс құрамасы, онда қорғану шебінде сегіз ойыншы, алты ойыншы соққы сызығы бойымен орналасады. Екі ойыншы қанаттар деңгейінде қанаттар техникасын орындайды, содан кейін үш қорғаушы тұрады. 46 қорғанысын бастапқыда «Chicago Bears» командасының қорғаныс үйлестірушісі Бадди Райан жасап, танымал еткен, кейін ол «Philadelphia Eagles» және «Arizona Cardinals» командаларының бас бапкері болды. Көптеген қорғаныс құрамалары өз аттарын алаңдағы қорғаныс шебі мен желілік қорғаушылардың санынан алса (мысалы, 4–3 қорғанысында 4 желілік қорғаушы және 3 желілік қорғаушы болады), «46» атауы бастапқыда Дуг Планктың жейде нөмірінен шыққан, ол Райан бұл қорғанысты жасаған кезде «Bears» командасының негізгі қауіпсіз ойыншысы болды және бұл рөл әдетте құрамада желілік қорғаушының орнына ойналатын. 46 қорғанысы екі қанатты және екі кең қабылдағышы бар командаларға қарсы тиімді, мұндай құраманы көптеген командалар 1980-ші жылдары жиі қолданды. Алайда, қылмыстық командалар көптеген қабылдағыштарды пайдалануға және 46-ға қарсы тұру үшін таралу құрамаларын қолдануға бейімделгендіктен, бұл қорғаныс құрамасы кәсіби және колледж футболында сирек қолданылады. 1980-ші жылдардағы НФЛ-де бұл құрама өте тиімді болды, өйткені ол команданың жүгіру ойынын жоққа шығарып, допты лақтыруға мәжбүр етті. Көптеген командалар үшін бұл қиын болды, өйткені көптеген шабуылдық ойындар ойынға түсуге негізделген, бұл жағдай қорғанысқа одан да көп артықшылық берді, өйткені ойыншы орталықтан тікелей артта тұрып, допты алуға дайын тұрды. Қазіргі уақытта 46 қорғанысы кәсіби және колледж футболында сирек қолданылады. Бұл негізінен көптеген қабылдағыштар мен таралу құрамаларының нәтижесі. 46 қорғанысының сегіз ойыншыдан тұратын желісі 1980-ші жылдары кең таралған екі қанатты және екі кең қабылдағышы бар командаларға қарсы ең тиімді болды. 46 қорғанысының әлсіздігі – сегіз қорғаныс ойыншысының соққы сызығына жақын орналасуы және тек үш ойыншының екінші деңгейде болуы, бұл қабылдағыштарға допты ұстау үшін ашық аймақтарды қалдырады. Сонымен қатар, уақытылы лақтырылған пас ойыншылар шабуылға шығар алғанға дейін лақтырылуы мүмкін. «Miami Dolphins» командасы 1985 жылғы маусымда «Bears» командасына жалғыз жеңілісін сыйлағанда, бұл әлсіздіктерді «Dolphins» командасының ойыншысы Дэн Мариноның допты жылдам лақтыруымен және олардың қабылдағыштарының «Chicago» командасының бұрыш қорғаушыларын жеңу қабілетімен пайдаланды. 46 қорғанысының тағы бір мәселесі – көптеген командаларда 46-ны «Bears» және Райанның басқа екі үлкен жетістігі сияқты тиімді басқаруға жеткілікті күшті ойыншылар жоқ, олар – 1980-ші жылдардың соңындағы «Philadelphia Eagles» (ол бас бапкер болған) және 1993 жылғы «Houston Oilers» (ол қорғаныс үйлестірушісі болған) командалары. Бұл командалар ең үздік жеті қорғаныс ойыншыларын алаңға шығарды, олардың қатарында Джером Браун, Майк Синглтари, Стив МакМайкл, Ричард Дент, Дэн Хэмптон, Клайд Симмонс, Реджи Уайт, Отис Уилсон, Сет Джойнер, Уильям Фуллер және Уилбер Маршалл болды. Бүгінгі ойында 46 қорғанысы көбінесе негізгі компонентіне дейін жеңілдетіледі, яғни қауіпсіз ойыншыны сегізінші ойыншы ретінде соққы сызығына жақындату арқылы жүгіруді шектеуге көмектеседі. Бүгінгі қорғаныс командалары маңызды сәттерде қауіпсіз ойыншылар мен бұрыш қорғаушылардың шабуылдарын қолдануы мүмкін, бірақ олар толығымен «46» қорғанысына берілмейді. Алдыңғы қатарда командалар әлі де «T N T» құралымын қолданады, онда екі қорғаныс ұшы күзетшілерді (тікелей қарсы тұрып) және мұрынды жабатын ойыншы орталықты жабады. Аймақтық блоктау схемасы жағдайында бұл шабуылдаушы желіге екінші деңгейдегі желілік қорғаушыларға жетуді қиындатады.

Қатарласу

Бұл жерде қорғаушылар әдеттегі Про-Сет шабуылына қарсы сапқа түседі. Қорғау аяғы: Әлсіз жақтағы қорғау аяғы әлсіз жақтағы шабуылдаушының 1-2 ярды сыртында орналасады. Жүгіру ойыны кезінде оның мақсаты – кері жүгірулер мен қарсы шабуылдардан қорғану. Ал өткізу ойыны кезінде ол квотербекке шабуыл жасайды. Күшті жақтағы қорғау аяғы күшті жақтағы қорғаушының сыртқы иығына орналасады. Оның мақсаты – алдындағы шабуылдаушы қорғаушы оны ішке итермелемеуіне және желілік қорғаушыны бөгеуге шығармауына көз жеткізу. Қорғау шешушілері: Әлсіз жақтағы қорғау шешушісі қорғаушының сыртқы иығына орналасады. Оның басты мақсаты – күшті жақтағы қорғау аяғы сияқты, іштен қысылып қалмау немесе қорғаушының желілік қорғаушыны бөгеуге шығуына жол бермеу. Екінші қорғау шешушісі іс жүзінде мұрындық қорғаушыға айналады және ортаның алдына орналасады. Жеңіл аттылар: Джек жеңіл аттысы күшті тығыз аяқтың сыртқы иығында және скрам сызығынан сәл артында орналасады. Бұл оған сырттан жүгіруді тоқтатуға, блиц жасауға немесе өткізу кезінде түрлі жапқыштарға түсуге мүмкіндік береді. Чарли жеңіл аттысы да скрам сызығынан сәл артында орналасады, бірақ тығыз аяқтың ішкі (сыртқы емес) иығында. Бұл оған тығыз аяқты жабуға және тығыз аяқтың жылдам босатылуын қиындатуға мүмкіндік береді. Ортаңғы жеңіл аттысы скрам сызығынан 4-4,5 ярд қашықтықта және тікелей қарсыластың алдында тұрады. Қауіпсіздік: Күшті қауіпсіздік скрам сызығынан 4-4,5 ярд қашықтықта және әлсіз жақтағы таққа қарсы тұрады. Бос қауіпсіздік скрам сызығынан 10-12 ярд қашықтықта және әлсіз жақтағы қорғаушының алдында тұрады. Бұрыштар: Бұрыштар соққы жасау және жүгіруден қашу кезінде скрам сызығында тікелей тұрады немесе кейде адаммен жабу кезінде өз қабылдаушыларының алдындағы сызықтан 7-8 ярд қашықтықта тұрады. Шабуыл үш немесе одан көп қабылдаушыны қолданғанда, қорғаныс «жайхок» түзетуін жасайды. Чарли жеңіл аттысы ортаңғы жеңіл аттысының қалыпты орналасуындағы орнына кері қайтады, ортаңғы жеңіл аттысы күшті қауіпсіздіктің орналасуындағы орнына ауысады, ал күшті қауіпсіздік үшінші қабылдаушыны жабу үшін шығады. Егер шабуыл төртінші қабылдаушыны қолданса, ортаңғы жеңіл аттысы ортаның алдына орналасады, ал Чарли жеңіл аттысы төртінші қабылдаушыны жабады. Атап айту керек, бұл міндеттемелерде ешқандай жаңалық жоқ. Мысалы, күшті қауіпсіздік Чарли немесе Джек жеңіл аттысының рөлін атқара алады. Орын ауыстырылған жеңіл аттысы әдетте күшті қауіпсіздіктің орнында әлсіз жақтағы шабуылдаушы таққа қарсы тұрады.