Кіріспе
Бетаин – химияда оң зарядталған катиондық функционалдық тобы және сутек атомы жоқ (мысалы, төртінші аммоний немесе фосфоний катионы, жалпы: оний иондары) және теріс зарядталған функционалдық тобы бар кез келген нейтральды химиялық қосылыс, карбоксилат тобы катиондық ортаға жақын орналаспауы мүмкін. Тарихи тұрғыдан, бұл термин триметилглицинге (ТМГ) қатысты қолданылып келді, ол метилирлеу реакцияларында және гомоцистеиннің заласыздануында маңызды рөл атқарады.
a class of compounds
A betaine ('/b//iː//t//ə//.//iː//n//, //b//ɪ/'/t//eɪ// //, // //ɪ//n/) in chemistry is any neutral chemical compound with a positively charged cationic functional group that bears no hydrogen atom, such as a quaternary ammonium or phosphonium cation (generally: onium ions), and with a negatively charged functional group, such as a carboxylate group that may not be adjacent to the cationic site. Historically, the term was reserved for trimethylglycine (TMG), which is involved in methylation reactions and detoxification of homocysteine.
Айтуға
Құрамының айтылуы оның қант қызылшасынан (Beta vulgaris subsp. vulgaris) алғаш бөлінуімен және шығу тегімен байланысты, және грек әрпі бетадан (β) туындамайды. Көбінесе "бета-ин" немесе "би-тэйын" деп айтылады.
Глицин бетаин
Бастапқы бетаин, N,N,N триметилглицин, он тоғызыншы ғасырда қант қызылшасында (Beta vulgaris subsp. vulgaris) табылуына байланысты осылай аталды. Бұл кішкентай N триметилденген аминқышқылы. Бұл звиттерион, азот атомына байланысқан лабильді сутек атомы болмағандықтан изомерленуге жарамайды. Бұл затты басқа бетаиндерден ажырату үшін глицин бетаин деп атауға болады.
Биохимия
Фосфоний бетаиндері Виттиг реакциясының аралық өнімдері болып табылады. Полимераза тізбекті реакциясына бетаин қосу, ГК-ға қатысты аймақтарда екінші құрылымның пайда болуын азайту арқылы ДНК-ны күшейтуді жақсартады. Бетаин қосу ДНК-ның балқуының негіз жұптары құрамына тәуелділігін жойып, полимераза тізбекті реакциясының нақтылығын арттыруы мүмкін.
Тамақ қоспасы
2017 жылы Еуропалық тамақ қауіпсіздігі агенттігі бетаиннің "күнделікті 6 мг/кг дене салмағына дейін, негізгі рационнан түсетін мөлшерге қосымша, жаңа тағам ретінде қолдануға қауіпсіз" екенін мәлімдеді.
Рұқсат етілген дәрілік зат
Рецептімен берілетін дәрі (Cystadane). Ауызбен қабылданатын бетаиннің жалпы қосымша әсерлеріне құлайғандық және асқазанның бұзылуы жатады.
Қауіпсіздік
Глицин-бетаин көз бен теріге тітіркендік тудырады.