Кіріспе

2005 жылы Индонезияда есірткі контрабандасы үшін сотталғандар

«Бали тоғызы» – 2005 жылдың сәуір айында Индонезиядан героинді контрабандалық жолмен шығаруға тырысқан тоғыз австралиялықтан тұратын топ. Героиннің құны шамамен 4 миллион долларға бағаланып, Австралияға тасымалдануға тиіс болған. Көшбасшылар Эндрю Чан мен Мюран Сукумаранға өлім жазасы беріліп, 2015 жылдың 29 сәуірінде атқыланды. Алты басқа мүше – Си И Чен, Майкл Цугадж, Тан Дюк Тан Нгуен, Мэтью Норман, Скотт Раш және Мартин Стивенс – өмір бойына бас бостандығынан айырылды, ал тағы бірі, Рене Лоуренс, 20 жылға сотталды, бірақ 2018 жылдың қарашасында жазасы жеңілдетілген соң босатылды. Индонезия билігі 2018 жылдың 5 маусымында Тан Дюк Тан Нгуеннің асқазан рагынан қайтыс болғанын хабарлады.

Негізгі деректер және тұтқындалу

Австралия полициясы Сидней мен Брисбендегі екі топтың қалай байланыста болғанын анық білмеді, бірақ Индонезияға аттанғанға дейін топ мүшелерінің қозғалысын анықтады. «Бали тоғызы» деп аталатын топтың бірнеше мүшесі 9 000-нан астам қызметкері бар көпұлтты тамақтандыру компаниясы – Eurest Australia-да жұмыс істеді. Норман, Лоуренс, Стивенс және Чан, соңғысы компанияда жетекші болып жұмыс істеген, барлығы Eurest үшін жұмыс істеді, бұл компания топ жұмыс істеген Сиднейдегі крикет алаңына қонақжайлылық қызметтерін ұсынды. Раш пен Цугадж Брисбендегі караоке барында танысқанда, оларды Тан Дук Тан Нгуен тартып алғанын мәлімдеді, ол олардың бірге айыпталушысы және контрабанда жоспарының қаржыландырушысы деп күдіктелді. Раш Нгуенмен алты ай бұрын балық аулап жүргенде танысқан. Содан кейін ол Нгуенмен бірге Сиднейге 21 жасқа толу тойына барды, онда ол Сукумаранмен танысты, ол өзін «Марк» деп таныстырды. Нгуен оларға Балиге тегін сапар ұсынғаны айтылды. Бірнеше күннен кейін Раш пен оның досы Цугадж Сиднейге қайтып келді, онда олардың Индонезияға баруы үшін шаралар қабылданды. Австралия Федералдық полициясы (AFP) Сукумаран, Чан, Лоуренс және Норман 2004 жылдың 23 қазанында Индонезиядан Австралияға коммерциялық көлемде героин әкелген ірі синдикаттың құрамында болды деген қорытындыға келді. Синдикаттың басқа мүшелері 2005 жылдың мамыр айының басында Сидней мен Брисбенде өткен 14 рейдте ұсталды.

Индонезиядағы тұтқындалулар

Лоренс пен Стивенс 2005 жылдың 6 сәуірінде Индонезияға келді, ал екі күннен кейін Брисбеннен келген ескі достары Раш пен Цугадж келді. Топ Балиге бұрын келген Чан мен Сукумаран тұратын қонақ үйде танысты. Чан мен Сукумаран байланыста болу үшін SIM-карталарды таратты. Полиция олардың қонақ үй бөлмелерінде көп уақыт өткізгенін байқады, бірақ Раш пен Цугадж Балидегі уақыттарын толық пайдаланып, сауда жасап, тамақтанып, су ішіп, су спортымен айналысты. Топ 16 сәуірде тағы бір рет кездесті, полиция бұл соңғы брифинг болды деп мәлімдеді, ал 17 сәуірде тұтқындалуға дейін әуежайда соңғы рет кездесті. AFP-ден топ туралы, оның ішінде есімдері, паспорт нөмірлері және олардың мүмкін есірткі саудасымен байланысы туралы ақпарат алғаннан кейін, Индонезия полициясы тұтқындамас бұрын бір апта бойы топты үздіксіз бақылауға алды. Топ 17 сәуірде тұтқындалды. Олардың қарындарында пластик қаптарда салынған героиннің көп мөлшері табылды. Сол күні кешке Чан Австралияға ұшуға дайындалып тұрған Australian Airlines рейсінен алынып тасталды. Чанда бірнеше ұялы телефон болған, бірақ тұтқындалған кезде есірткі табылған жоқ. Ол Австралияға келгеннен кейін курьерлерден героинді қабылдауға жауапты адам деп есептелді. Индонезия полициясы 22 жастағы тай әйелі Черри Ликит Баннакорнның Чанға героин жеткізгенін сендіреді. Ол 2005 жылдың 18 сәуірінде, тоғыз австралиялық тұтқындалғаннан кейін бір күн өткен соң Балиден кеткен деп саналады және қысқа мерзімге Тайланд-Малайзия шекарасында ұсталды, бірақ оны Индонезияға экстрадициялау үшін қажетті құжаттар болмағандықтан босатылды. Бақылау тобының басшысы И Ньоман Гатра кейін сотта айыпталушылардың ісін қарау кезінде куәлік берді, полиция бастапқыда Сукумаранның топқа кіретінін білмеген, өйткені AFP-ден алынған алғашқы ақпаратта оның есімі көрсетілмеген. Индонезия полициясы Сукумаранды Чанның күзетшісі деп есептеді, өйткені ол Балиде Чанмен бірге жүргенін көрген.

Сотқа дейінгі тергеу

Индонезия заңдары тұтқындалған адамдарға дереу қылмыс тағылуын талап етпейді, ал 2005 жылдың 22 сәуіріне дейін ешқандай айыптама қойылмаған. Полиция әуежайда тұтқындалған бес адамды есірткі сатумен айыптайтынын мәлімдеді, бұл қылмыс өлім жазасына соқтырады, ал қонақ үйде тұтқындалғандар есірткі иелігімен айыпталады, бұл қылмысқа он жылға дейін бас бостандығынан айыру жазасы көзделген. Эндрю Чанның қалған сегіз адамды есірткі тасымалдаушы ретінде жұмыс істеуге тартқаны айтылды – героинді Австралияға тасымалдағанда күдік тудырмайтын курьерлер. Оларға бұл тапсырманы орындағаны үшін әрқайсысына 10 000 – 15 000 австралиялық доллар, ал шығындарға 5000 австралиялық доллар ұсынған. 2005 жылдың 27 сәуірінде Бали полициясының есірткі бөлімінің бастығы полковник Бамбанг Сугиарто полицияның тоғыз адамды өлім жазасын көздейтін қылмыстармен айыптауға тырысатынын хабарлады. Ол тоғыз адамның бірнешеуі бұрын Балиге жалған паспорттармен келгенін, яғни олар бұрын да есірткі тасымалдаған болуы мүмкін екенін айтты. Индонезия полициясы әуежайда ұсталған төрт адамның денесінен героин алынғанын көрсететін бейнедәлелдерді жариялады. Индонезия полициясы бастапқыда Чанды импорт схемасының "арқылы жасаушысы" деп санайтын. Австралия полициясы бұл жоспардың артында Австралияның есірткі тобы тұрғанына сенетінін мәлімдеді. Бірақ көп ұзамай Мюран Сукумаранның, Чан емес, контрабанданың нағыз жетекшісі екені анықталды. Қорғаушы адвокаттар әуежайда ұсталған төрт адамның есірткі тасымалдаушы ретінде әрекет еткенін мойындады, бірақ олар мұны ақша табу үшін, отбасыларына көмектесу үшін жасағанын және бас тартса, дене жарақаттарына ұшырауы мүмкін екенін айтты. Сондай-ақ, олар не тасып бара жатқанын және Индонезияда есірткі сату үшін өлім жазасы қарастырылғанын білмейтіндерін мәлімдеді.