Эверт Эрлинг: Швециялық дирижер және пианист

Кіріспе

Швед дирижері және пианині Эверт Сикстен Эрлинг (3 сәуір 1918 – 13 ақпан 2005) – ұзақ мансабы бойы Корольдік швед операсының музыкалық жетекшісі және, басқалармен қатар, Детройт симфониялық оркестрінің бас дирижері қызметін атқарған швед дирижері және пианині.

Өмірбаян

Ерлинг Швецияның Мальмё қаласында банкирдің ұлы болып дүниеге келген. 18 жасынан бастап Стокгольмдегі Швед Корольдік музыка академиясына оқуға түсті. Академияда скрипка, орган, фортепиано және дирижерлік мамандықтарын оқыды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Карл Бём және Альберт Вольфтан сабақ алды. 1950 жылы Стокгольм филармониясында Игор Стравинскийдің "Көктем құрбаны" шығармасын жатқа айту арқылы дирижер ретінде алғашқы рет өнер көрсетті. 1953 жылы Эрлинг Швед Корольдік операсының музыкалық директоры болып тағайындалды және 1960 жылға дейін осы лауазымда қызмет етті. Осы жылдары ол танымал әншілер – тенор Юсси Бьёрлинг және сопрано Биргит Нильсонмен тығыз жұмыс істеді. 1950 жылдардың басында Эрлинг Стокгольм оркестрімен Сибелиус симфонияларының толық жинағын жазды. 1959 жылы Эрлинг Карл Биргер Бломдалдың "Аниара" операсын Эдинбург халықаралық фестиваліне алып барды. Эрлингтің Швед Корольдік операсындағы қызметі ащы даумен аяқталды. Өзінің қатаң басшылық стилі үшін кешірім сұрау талабы қойылғаннан кейін ол лауазымынан кетіп, АҚШ-қа кетті. 1963 жылы Эрлинг Детройт симфониялық оркестрінің бас дирижері ретінде Пол Пэрейдің орнын басты. Детройтте болған кезінде композитор Лучано Берио қысқа мерзімге резидент болып тұрды. Эрлинг, болжам бойынша, өте жақсы дирижер болды. Ол опера, симфониялық және хор музыкасын жақсы орындады. Ол өзінің дирижерлік стиліне және кезеңіне толыққанды ие болды, назарды өзіне емес, музыкаға шоғырландырды. Алайда, Леонард Бернштейн мен Леопольд Стоковский сияқты, ол подиумда жаңашыл рөлін атқармады. Маэстро Эрлинг 700-ге жуық шығарманы, соның ішінде 24 әлемдік премьераны дирижерлік етті және Медоу Брук жазғы музыка фестивалінің ашылуына үлкен үлес қосты. 1973 жылы ол Метрополитен операсында дебют жасады, онда 12 түрлі операны, соның ішінде Вагнердің "Нюрнберг саяхаты" операсын дирижерлік етті. Өзінің бес онжылдық мансабында ол Солтүстік және Оңтүстік Америкадағы 55 оркестр мен ансамбльдің, сондай-ақ әлемнің көптеген оркестрлерінің дирижері болды. Эрлинг 1973-1987 жылдар аралығында Джульярд музыка мектебінде оқытумен айналысты. Джульярдта Эрлинг Мён Вун Чунг, Джоанн Фаллетта, Кристиан Бадея, Виктория Бонд және Эндрю Литон сияқты жаңа дирижерлер буынын тәрбиеледі. Ол 1988 жылы Illis quorum орденімен марапатталды және 1982 жылы профессор атағын алды. Маэстро Эрлингтің қиын мінезі оның өткір әзіл-қалжыңдарымен қана көлеңкеге түсті. "Бірде маған мен қиын емес, тіпті мүмкін емес екенімді айтты. Мен келістім", - деді ол 1990 жылдың 1 шілдесінде Detroit Free Press газетінің музыка сыншысы Джон Гиннге. Ол өзінің американдық жарнамашысына өзінің сын-ескертпелерін үйінің ең кішкентай бөлмесінде оқуды ұнатқанын айтты және бизнес-келісімдерді өте күлкілі байқаулармен шебер үйлестірді. "Гиннмен соңғы сұхбатында ол "Жақында Швецияда менің туған күнімді тойлады, ал туған күнін құттықтаған адам керемет сөз айтты. "Мырза Эрлинг қазір ашуланбайды", - деді ол. Содан кейін тоқтап: "Мүлде", - деп қосты". Эрлинг Стравинский мен Сибелиусті жеке таныған соңғы дирижерлердің бірі болды. Олардың қолжазбаларында қателіктер тапқанда, оларға дереу хабарлайтын. 1987 жылы Эрлинг Кристина Олофсонның "Әйел – тәуекелге толы ставка: алты оркестр дирижері" атты деректі фильміне қатысты, онда ол классикалық музыка әлеміндегі әйелдерге қатысты консервативті көзқарастарды талқылады. Сикстен Эрлинг 2005 жылдың 13 ақпанында Нью-Йоркте қайтыс болды, ол 1970 жылдардан бері сол жерде тұрған. Ол Стокгольм операсының бұрынғы балеринасы Гуннел Линдгренге үйленген. Олардың екі қызы болды.

Ehrling was born in Malmö, Sweden, the son of a banker. From the age of 18 he attended the Royal Swedish Academy of Music in Stockholm. At the academy he studied the violin, organ, and piano as well as conducting. During World War II, he studied under both Karl Böhm and Albert Wolff. He made his public debut as a conductor with the Royal Stockholm Philharmonic in 1950, conducting Igor Stravinsky's "The Rite of Spring" from memory. In 1953 Ehrling was named the music director of the Royal Swedish Opera, a post he held until 1960. During these years he worked closely with the acclaimed singers tenor Jussi Björling and soprano Birgit Nilsson. In the early 1950s Ehrling recorded the first complete set of Sibelius symphonies with the Stockholm orchestra. In 1959 Ehrling took the production of Aniara, composed by Karl Birger Blomdahl, to the Edinburgh International Festival. Ehrling's tenure with the Swedish Royal Opera ended in bitterness. He resigned his post and departed for the United States after he was asked to amend, and apologise for, his robust leadership style. In 1963 Ehrling replaced the departing Paul Paray as the principal conductor of the Detroit Symphony Orchestra. During his time in Detroit, the composer Luciano Berio had a brief residency. Ehrling was, perhaps, the perfect journeyman conductor. He could, and did, conduct everything well: opera, symphonic and choral music. He had perfect sympathy to style and period in whatever he conducted, focusing the attention on the music rather than himself. Unlike Leonard Bernstein or Leopold Stokowski, however, he did not take the role of innovator on the podium. Maestro Ehrling conducted nearly 700 works, including 24 world premieres, and helped inaugurate the Meadow Brook Summer Music Festival. In 1973, he made his Metropolitan Opera debut, where he conducted 12 different operas, including Wagner's "Ring Cycle." He led 55 orchestras and ensembles in North and South America, and countless orchestras around the world, during his celebrated five decade career. Ehrling also taught at the Juilliard School of Music between 1973 and 1987. At Juilliard, Ehrling nurtured a new wave of conductors, including Myung Whun Chung, JoAnn Falletta, Christian Badea, Victoria Bond, and Andrew Litton. He was awarded the Illis quorum in 1988 and the honorary title of professor (Professors namn) in 1982. Maestro Ehrling's difficult personality was overshadowed only by his wit. "Someone once told me I was not difficult, I was impossible. I agreed," he confided to Detroit Free Press music critic John Guinn on July 1, 1990. He told his American publicist that he preferred reading his reviews in the smallest room of his house, and brilliantly interwove business arrangements with extremely humorous observations. "In his final interview with Guinn, he noted that "They had a ceremony In Sweden for my birthday recently, and the man giving the birthday tribute had a great line. 'Mr. Ehrling nowadays is not angry,' he said. Then he paused, 'All the time,' he added." Ehrling was one of the last conductors to know both Stravinsky and Sibelius, personally. When he discovered mistakes in their manuscripts, they were immediately informed. In 1987 Ehrling participated in the documentary A Woman Is a Risky Bet: Six Orchestra Conductors directed by Christina Olofson where he comments on the conservative attitudes towards women in the world of classical music. Sixten Ehrling died on February 13, 2005, in New York, where he had lived since the 1970s. He was married to a former Stockholm opera ballerina, Gunnel Lindgren. They had two daughters.