Эйноюхани Раутаваара: Финн композиторының өмірі мен шығармашылығы
Einojuhani Rautavaara
Эйноюхани Раутаваара (1928-2016) – финн композиторы, классикалық музыканың көрнекті өкілі. Сибелиус сабақтас, шығармалары халықаралық жоғары баға алды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Финн композиторы (1928–2016)
Finnish composer (1928–2016)
Эиножухани Раутавара (9 қазан 1928 – 27 шілде 2016) – финн классикалық музыка композиторы. Жан Сибелиус (1865–1957) заманынан бергі ең белгілі финн композиторларының бірі.
Einojuhani Rautavaara (; 9 October 1928 – 27 July 2016) was a Finnish composer of classical music. Among the most notable Finnish composers since Jean Sibelius (1865–1957),
Раутавара Хельсинки университетінде фортепиано және музыкатануды оқыды, ал 1948 жылдан 1952 жылға дейін Аарре Мериканто басшылығымен Сибелиус академиясында композицияны оқыды. Ол 1954 жылы «Біздің заманымыздағы реквием» шығармасымен Тор Джонсон конкурсында жеңіске жеткеннен кейін халықаралық деңгейде танымал болды. Раутавараның айтуынша, «оған дейін мыс оркестрі үшін жазу тәжірибесі мүлдем болмаған және сол кезде композициялық техникасы жетілмеген». Ол жерде оған Винсент Персичетти сабақ берді, сондай-ақ Танглвудта Роджер Сешнс пен Аарон Копландтан сабақ алды. Джульярдта оқыған кезеңін еске түсіріп, Раутавара кейіннен Манхэттенде өмір сүру «бәлкім, ең маңызды тәжірибе болды, [және] маған өмір туралы музыка туралы барлық ұстаздардан гөрі көбірек үйретті» деді. Содан кейін ол Хельсинкиге оралып, 1957 жылы Сибелиус академиясын бітірді, кейіннен сол жылы Швейцарияда швейцариялық композитор Владимир Фогельдің жетекшілігімен оқуын жалғастырды. Келесі жылы ол неміс композиторы Рудольф Петцольдтан білім алу үшін Германияның Кёльн қаласына барды. Раутавара 1957–1959 жылдары Сибелиус академиясында штаттан тыс оқытушы, 1959–1961 жылдары Хельсинки филармониясының музыка архивисті, 1965–1966 жылдары Хельсинкидегі Кэпилан музыка мектебінің ректоры, 1966–1976 жылдары Сибелиус академиясының штатты оқытушысы, 1971–1976 жылдары өнер профессоры (Финляндияның өнер кеңесі тағайындаған) және 1976–1990 жылдары Сибелиус академиясының композиция профессоры болды. Осы кезеңдегі оның белгілі шәкірттерінің бірі – финн композиторы Калеви Ахо және дирижер Эса Пекка Салонен. 1959 жылы актриса Хайди Мария "Марияхейди" Суованенге үйленді. Олардың екі ұлы (Маркожухани мен Олоф) және бір қызы (Ирья) болды. Олар 1982 жылы ажырасып, 1984 жылы толық ажырасып, ол өзінен 29 жас кіші Синика Койвистоға ғашық болды. 1984 жылы ол Синиккаға үйленді, ол одан кейін де тірі қалды. Раутавара 1985 жылы Финляндияның мемлекеттік музыка сыйлығымен марапатталды.
Rautavaara attended the University of Helsinki to study piano and musicology, and eventually studied composition at the Sibelius Academy under Aarre Merikanto from 1948 to 1952. He first came to international attention when he won the Thor Johnson Contest for his composition A Requiem in Our Time in 1954, despite having, according to Rautavaara, " absolutely no experience of writing for brass band and [a] composition technique [that] was immature at the time " Nevertheless, the work prompted Jean Sibelius to recommend him for a scholarship to study at the Juilliard School in New York City. There he was taught by Vincent Persichetti, and he also took lessons from Roger Sessions and Aaron Copland at Tanglewood. Reflecting on his time enrolled in Juilliard, Rautavaara later said that living in Manhattan was, "Maybe the most important experience, [and] taught much more about life to me than all those teachers about music." He then returned to Helsinki and graduated from the Sibelius Academy in 1957, later choosing to study further in Switzerland that same year, under the tutelage of Swiss composer Wladimir Vogel. The following year, he traveled to Cologne, Germany to study under German composer Rudolf Petzold. Rautavaara served as a non tenured teacher at the Sibelius Academy from 1957 to 1959, music archivist of the Helsinki Philharmonic Orchestra from 1959 to 1961, rector of the Käpylän musiikkiopisto in Helsinki from 1965 to 1966, tenured teacher at the Sibelius Academy from 1966 to 1976, artist professor (appointed by the Arts Council of Finland) from 1971 to 1976, and professor of composition at the Sibelius Academy from 1976 to 1990. Some of his more famous pupils during this era were Finnish composer Kalevi Aho and conductor Esa Pekka Salonen. He married Heidi Maria "Mariaheidi" Suovanen, an actress, in 1959. Together they had two sons (Markojuhani and Olof) and a daughter (Yrja). They separated in 1982 and divorced in 1984, after he fell in love with Sinikka Koivisto, who was 29 years his junior. In 1984 he married Sinikka, who survived him. Rautavaara was awarded the Finnish State Prize for Music in 1985.
Музыка
Раутавара өнімді композитор болды және түрлі формалар мен стильдерде шығармалар жазды. Оның шығармашылығын шартты түрде төрт кезеңге бөлуге болады: 1950-жылдардың басындағы дәстүрге жақын "неоклассикалық" кезең; 1960-жылдардың авангардтық және конструктивистік кезеңі, онда ол сериялық техникалармен тәжірибе жасады, бірақ онжылдықтың соңында олардан бас тартты; 1960-жылдардың аяғы мен 1970-жылдардың "неоромантикалық" кезеңі; және стильдік техникалар мен жанрлардың кең спектрін біріктіретін эклектикалық, "постмодерн" композициялық стиль. Оның шығармаларына сегіз симфония, 14 концерт, хор шығармалары (оның ішінде аккомпанементсіз хорға арналған бірнеше шығарма, Vigilia (1971–1972) қоса), әртүрлі аспаптарға арналған сонаталар, скрипкалық квартеттер және басқа камералық музыка, сондай-ақ Винсент ван Гогтың өміріне негізделген «Винсент» (1986–1987), Алексис Киви (1995–1996) және Распутин (2001–2003) сияқты көптеген тарихи опералар кіреді. Ол сонымен қатар, шығарманың құрамын алдымен таңдайтынын, содан кейін музыка тұжырымдама ретінде «органикалық түрде дами» алатынын айтқан.
Rautavaara was a prolific composer and wrote in a variety of forms and styles. His oeuvre can be broadly divided into four periods: an early "neoclassical" period of the 1950s, exhibiting close ties to tradition; an avant garde and constructivist stage of the 1960s, when he experimented with serial techniques, but abandoned them later in the decade; a "neo romantic" period of the late 1960s and the 1970s; and an eclectic, "post modern" compositional style in which he blended a wide spectrum of stylistic techniques and genres.) His compositions include eight symphonies, 14 concertos, choral works (several for unaccompanied choir, including Vigilia (1971–1972)), sonatas for various instruments, string quartets and other chamber music, and a number of biographical operas including Vincent (1986–1987, based on the life of Vincent van Gogh), Aleksis Kivi (1995–1996) and Rasputin (2001–2003). He has also described that he would first pick the instrumentation of a piece, where the music could then "grow organically" as a concept.
1960 жылдар
Эрик Бергманмен бірге Раутаваара 1950-ші жылдардың басында Финляндияда сериялық композицияны дамырған алғашқылардың бірі болды, бірақ соңында ол тек бірнеше сериялық туындыны аяқтады. Алайда, бұл материал скрипкалық оркестрге арналған "Canto I" (1960) және "Canto II" (1961) шығармаларына, сондай-ақ Үшінші скрипкалық квартетіне (1965) негіз болды. Оның кейінгі операларының ішінде "Патшалардың сыйы" (1994), "Алексис Киви" (1997) және "Распутин" (2003) бар.
Along with Erik Bergman, Rautavaara was one of the pioneers of serial composing in Finland in the early 1950s, although in the end he completed only a few serial works. but was a source of material for the string orchestra pieces Canto I (1960) and Canto II (1961), and for the Third String Quartet (1965). His later operas include The Gift of the Magi (1994), Aleksis Kivi (1997) and Rasputin (2003).
1980 және 1990 жылдар
1970-ші жылдардың аяғында Раутавара біртіндеп стильдік синтезге бет бұрды, бұл "Жарлаулар" (1977) орган концерті мен скрипка концерті (1977) және әсіресе оркестр үшін "Періштелер мен көріністер" (1978) шығармаларында көрінеді – оның ең қызықты туындыларының бірі. Бұл "Періште" сериясының біріншісі, сонымен қатар Бесінші симфония, оның жұмыс атауы "Періштелермен монолог", 1980 жылғы "Кешкі періште" контрабас концерті және "Жарық періштесі" жетінші симфониясы кіреді. "Жарық періштесінен" басқа, оның сол кезеңдегі танымал аспаптық шығармаларына Винсент туралы "Винсентиана" алтыншы симфониясы (1992); Владимир Ашкеназидің тапсырысымен жазылған "Арман сыйы" үшінші фортепиано концерті (1998); Шотландия камералық оркестрінің тапсырысы бойынша "Күздік бақтар" (1998) оркестрлік шығармасы; Филадельфия оркестрінің тапсырысымен "Саяхат" сегізінші симфониясы кіреді. 2005 жылы скрипкашы Мидори Готоның тапсырысымен скрипка мен фортепианоға арналған "Жоғалған ландшафттар" шығармасын аяқтады. Оның оркестрлік "Өмірдің тіршілігі" шығармасы 2008 жылдың сәуір айында Питари Инкинен басқарған Жаңа Зеландия симфониялық оркестрінде тұңғыш рет орындалды. Раутавара 2008 жылы Колин Кьюри үшін "Дәстүрлер" перкуссиялық концертін және 2009 жылы Трульс Мёрк үшін "Көк горизонтқа қарай" екінші виолончельдік концертін жазды.
In the late 1970s, Rautavaara gradually turned toward stylistic synthesis, evident in the Organ Concerto "Annunciations" (1977) and the Violin Concerto (1977), and especially in Angels and Visitations (1978) for orchestra, one of his most fascinating works. It is the first in the "Angel" series, which also includes the Fifth Symphony, whose working title was "Monologue with Angels", the double bass concerto Angel of Dusk from 1980, and the Seventh Symphony "Angel of Light". Apart from the Angel of Light, his notable instrumental works from the period include the Sixth Symphony "Vincentiana" (1992), based on Vincent; the Third Piano Concerto "Gift of Dreams" (1998), commissioned by Vladimir Ashkenazy; the orchestral work Autumn Gardens (1998), commissioned by the Scottish Chamber Orchestra; and the Eighth Symphony "The Journey", commissioned by the Philadelphia Orchestra. In 2005 he finished a work for violin and piano called Lost Landscapes, commissioned by the violinist Midori Goto. His orchestral work A Tapestry of Life was premiered by the New Zealand Symphony Orchestra in April 2008, directed by Pietari Inkinen. Rautavaara wrote a percussion concerto called Incantations for Colin Currie in 2008 and a second cello concerto Towards the Horizon for Truls Mørk in 2009.
2010 жылдар
2010 жылы Раутавараның "Рождестволық әнi" Кембридждегi (Ұлыбритания) Кингс колледжiнiң ерлер мен ұлдар хоры үшiн олардың жыл сайынғы Тоғыз сабақ және әндер фестиваліне тапсырылып, орындалды. Ол 2018 жылдың желтоқсан айында оның жесiрi мен ұлының қатысуымен Хельсинки филармониясында тұңғыш рет орындалды. Раутавара цензураланбаған нұсқасы 2016 жылдың 21 қазанында Будапештте өткен «Каивос» операсының алғашқы сахналық премьерасын көруге үлкермеді. Оның жесiрi дирижер Микко Франкке скрипка мен оркестрге арналған екі серенаданың қолжазбаларын табыс еттi. Серенадалар «Серенада махаббатыма» және «Серенада өмiрге» деп аталады. Бiрiншiсі толық аяқталса, екiншiсiнiң тек скрипкаға арналған соло бөлімі ғана аяқталды, оркестрге арналған эскиздерi бар. Раутавараның шәкіртi Калеви Ахо оның оркестрлеуiн аяқтады. Екі серенада скрипкашы Хилари Хан үшiн жазылды және 2019 жылдың ақпан айында скрипкашы мен Франк басқаратын Orchestre Philharmonique de Radio France орындады. 2021 жылдың наурызында жарық көрген «Париж» атты студиялық альбомында серенадалар Эрнест Шоссонның скрипка мен оркестрге арналған «Поэмасымен» және Сергей Прокофьевтiң 1-скрипкалық концертімен бiрге сол орындаушылармен жазылды.
In 2010 Rautavaara's "Christmas Carol" was commissioned and performed by the men and boys choir of King's College, Cambridge (UK) for their annual Festival of Nine Lessons and Carols. It was premiered with the Helsinki Philharmonic with his widow and son in attendance in December 2018. Rautavaara did not live to see the first opera stage première of Kaivos, the uncensored version, which took place 21 October 2016 in Budapest, Hungary. Manuscripts of two serenades for violin and orchestra (Deux Sérénades) were presented by his widow to conductor Mikko Franck after his funeral. The serenades are titled Sérénade pour mon amour (Serenade to My Love) and Sérénade pour la vie (Serenade to Life). The first of the two was completed, while only the solo violin part for the second was completed, with sketches for the orchestra. Kalevi Aho, Rautavaara's student, completed its orchestration. The two serenades were written for violinist Hilary Hahn and were premiered in February 2019 by the violinist and the Orchestre Philharmonique de Radio France under Franck's direction. In the studio album titled "Paris" released in March 2021, the serenades were recorded with the same artists, along with Ernest Chausson's Poème for Violin and Orchestra and Sergey Prokofiev's Violin Concerto No.1.
Дискография
Раутавараның көптеген шығармалары Ondine лейблімен жазылған. Оларға оның толық симфониялар циклы, бірнеше операсы және екі Грэмми сыйлығына ие болған альбомдары кіреді. Оның маңызды шығармаларының бір бөлігі Naxos лейблінде де жазылған. "Rautavaara Songs" атты вокалдық шығармалар альбомын шведтік BIS Records жазбаға түсірген. 2019 жылы мексикалық Urtext Digital Classics лейблі Джоанна Каменарска (скрипка) мен Мосес Фернандес Вианың (фортепиано) орындауындағы "Lost Landscapes" жазбасын шығарды. 2011 жылы Пекка Куусисто мен Паавали Юмппанен де Ondine үшін осы шығарманы жаздырған.
The majority of Rautavaara's works have been recorded by Ondine. These include a cycle of his complete symphonies and several operas and two Grammy nominated albums. Some of his major works have also been recorded by Naxos. An album of vocal works called "Rautavaara Songs" was recorded by the Swedish label BIS Records. In 2019 a recording of Lost Landscapes, performed by Joanna Kamenarska at the violin and Moisès Fernández Via at the piano, was released by the Mexican label Urtext Digital Classics. Pekka Kuusisto and Paavali Jumppanen also recorded the piece for the Ondine in 2011.