Кіріспе

Ағылшын инженері (1820–1890)

Дэниел Адамсон (30 сәуір 1820 – 13 қаңтар 1890) – ағылшын инженері, қазандықтарды табысты өндіретін кәсіпкер және 1880 жылдары Манчестер кеме каналы жобасын іске қосуға ықпал еткен жетекші тұлға.

Ерте өмір

Адамсон 1820 жылғы 30 сәуірде Дарем графтығының Шилддон қаласында дүниеге келді. Ол Дэниел Адамсон мен оның әйелі Энннің 15 баласының 13-і болды – жеті ұл және сегіз қыз. Адамсон он үш жасқа дейін Эдвард Уолтон Квакер мектебінде оқыды, содан кейін Стоктон мен Дарлингтон темір жолының инженері Тимоти Хакворттың оқушысы болды, олмен суретші және инженер болып жұмыс істеді. 1850 жылға қарай, ол Стоктон мен Дарлингтон локомотив зауытының (Сохо зауыты, Шилддон) бас менеджеріне дейін көтерілді, және Стокпорттағы Хитон құю зауытының менеджері болып тағайындалды.

Бизнес

1851 жылы ол Ньютон қаласында шағын темір зауытын құрды, оны бір жылдан кейін Гайд пен Дукинфилд арасында Муслин көшесінде (қазіргі Талбот жолы) «Ньютон Мур темір зауыты» деп аталатын жаңа құю зауытын салып кеңейтті. Ол қозғалтқыш және қазандық жасау саласында маманданды, бастапқыда Хакворттың жобаларын орындап, әйгілі «Манчестер қазандықтарын» жасап, экспорттады. Адамсон осы қазандықтарды әлемге экспорттаудан түскен жаңа табысқа ие болып, оның патенттелген «Анти-Коллапсивті Фланцевый Тігісі» түріндегі сақиналық біріктірулерді пайдаланды. Сонымен қатар, ол құю процесінде қолданылатын жарылғыш қалыптаудың дамуына үлес қосты. 1872 жылы ол «Дэниел Адамсон және Ко» фабрикасын жобалап, салдырды, бұл Дьюкинфилдтегі жаңа ғимарат, оның кіреберісі Джонсонбрук жолынан. Бұл жаңа зауыт шамамен ескі құю зауытынан алыс болмаса да, аумағы үлкен болды және жоспарланған кеңейту үшін жеткілікті бос жерге ие болды. 1885 және 1888 жылдар аралығында «Дэниел Адамсон және Ко» компаниясы Солтүстік Уэльстің Бленау Ффестиниог қаласындағы Оукли карьеріне төрт тар табанды бу локомотивін жеткізді. Ол қазандықтар және басқа құю өндірісімен айналысқан 36 жыл ішінде конструкцияны және өндіріс процесін жақсартты (болатты қолдануды дамытып, осы процесте 19 патент алды). 1890 жылы ол қайтыс болғанда, кәсіпорнында 600-ге жуық адам жұмыс істеді. Адамсонның басқа да бизнес мүдделеріне Хайдтағы («Ньютон Мур иіру компаниясы») фабрика салу компаниясы, Пеннистондағы Йоркшир болат және темір зауыты, Сканторпқа жақын Фродингхамдағы Солтүстік Линкольншир темір компаниясы, сондай-ақ Камберленд пен Оңтүстік Уэльстегі темір зауыттарындағы үлкен үлестер кірді.

Кеме арнасы жобасы

Адамсон Манчестер кеме каналы жобасының жақтаушысы болды. Ол 1882 жылғы 27 маусымда Дидсберидегі өз үйінде, "Тауэрс" резиденциясында кездесу ұйымдастырды, оған Манчестер мен айналасындағы қалалардың әкімдері, сауда және өнеркәсіп саласының жетекшілері, банкирлер мен қаржыгерлер барлығы 68 адам қатысты. Кездесуге болашақ каналдың авторы Эдвард Лидер Уильямс та қатысты. Адамсон кеме каналын ілгерілету жөніндегі уақытша комитеттің төрағасы болып сайланды және теміржол компаниялары мен Ливерпульдегі порт иелерінің қарсылығына қарамастан, жобаны Парламент арқылы өткізуде жетекші рөл атқарды. Каналды салуға қажетті Парламент актісі 1885 жылғы 6 тамызда қабылданды, содан кейін Адамсон Манчестер кеме каналы компаниясының директорлар кеңесінің төрағасы болды – ол осы лауазымды 1887 жылғы ақпанға дейін атқарды. Оның отставкасынан кейін, келесі қарашада оның ізбасары Тэттон лорды Эгертон алғашқы топырақ кесімін жасады. Адамсон жобаның тұрақты қолдаушысы болды, бірақ 1894 жылы оның аяқталуын көре алмады. Ол 1890 жылғы 13 қаңтарда Дидсберидегі үйінде қайтыс болды. "Дэниел Адамсон және Ко" компаниясы 1964 жылға дейін отбасылық бизнес ретінде сақталды, содан кейін ол "Acrow Engineers Ltd" компаниясына сатылды.

Ескерткіштер

Көк тақталар Тауэрс (қазіргі Ширли институты), Дидсберидегі Уилмслоу жолы мен Дукинфилдтегі Адамсон көшесінде орналасқан. Сондай-ақ Дукинфилдтегі Сент-Люк шіркеуінде оның есіміне арналған боялған әйнек терезесі бар. Адамсон әскери оркестрі де оның құрметіне аталған. Дэниел Адамсонның коч-хаусы Шилддонда сақталған. Бұрынғы Манчестер кеме каналы компаниясына қарасты бумен жүретін буксирлік кеме «Дэниел Адамсон» (1903 жылы «Ральф Броклбанк» деп салынған, бірақ 1936 жылы аты өзгертілген) «Дэниел Адамсонды сақтау қоғамы» тарапынан қалпына келтіріліп, 2017 жылдың 22 сәуірінде бу күшімен жолаушылар тасымалдауға кірісті. Адамсон Манчестердегі Оңтүстік бейіштігінде «Англия шіркеуі 40» деген қабірге жерленген. Ол өлімінен үш күн өткен соң, 1890 жылдың 16 қаңтарында Дидсберидегі үйінде жерленді. Ол Темір және Болат институтының негізін қалаушы мүшесі болды және 1887 жылы оның президенті қызметін атқарды. 1888 жылы ол темір мен болаттың қасиеттерін зерттегені және болатты бу қазандықтары мен басқа да мақсаттарда қолданғаны үшін институттың Бессемер алтын медалімен марапатталды. Ол сондай-ақ Азаматтық инженерлер институтының, Кливленд инженерлер институтының, Британдық темір сауда қауымдастығының, Теміржол және канал саудагерлері қауымдастығының, Лондон геологиялық қоғамының, Өнер қоғамының, Манчестер географиялық қоғамының, Манчестер әдеби және философиялық қоғамының, Манчестер геологиялық қоғамының және тағы да басқаларының мүшесі болды.