Кіріспе

Британ Корольдік Әскери-теңіз флотының дредноутқа дейінгі линкор кемесі

HMS Implacable – британдық Корольдік Әскери-теңіз флотының екінші кемесі болған линкор. Формидабель класының кемелері бұрынғы британдық линкорлардың жетілдірілген нұсқалары еді, олар төрт зеңбіректің бірдей батареясын – бірақ одан да қуатты 40 калибрлі нұсқаларын – және алдыңғы кемелермен салыстырылатын ең жоғары жылдамдыққа ие болды, сонымен қатар ауыр броньды қорғаныспен жабдықталды. Кеме 1898 жылдың шілдесінде салына бастап, 1899 жылдың наурызында суға түсіріліп, 1901 жылдың шілдесінде құрастырылуы аяқталды. 1901 жылдың қыркүйегінде әскери қызметке кірістірілген ол Жерорта теңізі флотына бекітілді және 1908 жылға дейін осы флотта қызмет етті. Кейін жөндеуден өткен соң, 1909 жылдың мамырында Канал флотына, одан кейін Атлантика флотына ауыстырылды. Дредноут класының кемелерінің пайда болуымен ескірген ол 1912 жылы 5-ші шайқас эскадрильясына қосылып, Отандық флотқа бекітілді. Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, Implacable эскадрильямен бірге Канал флотына тағайындалды. Довер патрулінде қызметтен кейін, ол Галлиполидегі одақтастардың десантын қолдап, Дарданелл операцияларында қатысты. 25-26 сәуірде Хеллес мүйісіндегі десантқа қатысып, келесі айда ANZAC күштеріне жағалауда қолдау көрсетті. 1915 жылдың мамыр айының соңында Италия одақтастар тарапынан соғысқа қосылғаннан кейін Адриатика теңізінің оңтүстік бөлігіндегі итальяндық флотты нығайту үшін қайтарылды. 1916 жылдың наурыз және сәуір айларында Ұлыбританияға қысқа мерзімге оралғаннан басқа, 1917 жылдың маусымына дейін Жерорта теңізінде қалды. Англияға оралғаннан кейін 1918 жылдың наурызына дейін сақталып тұрды, содан кейін Солтүстік патрульде депо кемесі ретінде пайдалануға бекітілді. Соғыстан кейін қызметтен босатылып, 1921 жылы металл тескілеуге сатылды.

Дизайн

Формидабель класының дизайны 1897 жылы дайындалды; ол алдыңғы және келесі модельдерге қарағанда жақсартылған нұсқа болды. Формидабель Majestic кемесінің үлкен өлшемдерін қабылдады, сонымен қатар Канопус дизайнының күшті Крупп бронясын алды. Сонымен қатар, жаңа конструкцияға ұзын (демек, қуаттырақ) бас және қосалқы қарулар, сондай-ақ жақсартылған корпус пішіні енгізілді. Бұл сипаттамалар бұрынғы кластарға қарағанда жақсы брондалған кемелерді жасады, бірақ Канопус кемесінің жоғары жылдамдығын сақтап қалды. Implacable кемесінің жалпы ұзындығы 131 метр, ені 23 метр, суға бату тереңдігі 8 метрді құрады. Ол қалыпты жағдайда және толық жүктелгенде ауысады. Оның экипажы 780 офицер мен сарбаздан тұрды. Формидабель класының кемелері екі бұранданы қозғалтатын үш цилиндрлі үш кеңейімді қозғалтқыштармен жабдықталған, ал буды жиырма Белвиль қазандығы қамтамасыз етті. Қазандықтар екі түтік арқылы кеме ортасына шығарылды. Формидабель класының кемелерінің ең жоғары жылдамдығы болды. Implacable кемесінің бас қаруларына төрт 40 калибрлі зеңбірек кірді, олар алдыңғы және артқы бөліктерде орналасқан екі зеңбірек мұнараларында орнатылған. Бұл зеңбіректер дөңгелек барбеттерге орнатылды, олардың көмегімен жүктеу немесе көтеру кез келген бағытта жүзеге асырылатын болды. Кемелерде сондай-ақ казематтарға орнатылған 45 калибрлі он екі зеңбірек, сондай-ақ 12 фунттық он зеңбірек және торпедалық катерлерден қорғану үшін алты 3 фунттық зеңбірек орнатылған. Сол кездегі соғыс кемелеріне тән болғандай, Implacable кемесінде де корпуста орналасқан төрт торпедалық түтіктер болды. Implacable кемесінің броньдық белдігі қалыңдығында болды; белдіктің екі жағындағы көлденең бөлімдер қалыңдығында болды. Бас қару мұнараларының қабырғалары барбеттердің үстінде қалыңдығында болды, ал казематтық батарея 6 дюймдік Крупп болатпен қорғалған. Оның басқару мұнарасының қабырғалары да қалыңдығында болды. Кеме екі броньдық палубамен жабдықталған, олардың қалыңдығы тиісінше болды.

Бірінші дүниежүзілік соғыстан бұрын

HMS Implacable 1898 жылғы 13 шілдеде Девонпорт кемежайында салынды және 1899 жылғы 11 наурызда, соғыс кемесінің құрылысына кедересіз жол ашу үшін толыққанды емес күйде суға түсірілді. 1901 жылғы шілдеде құрылысы аяқталды. "Implacable" кемесі 1901 жылғы 10 қыркүйекте капитан принц Луи Баттенбергтің басқаруымен Девонпорт кемежайынан Жерорта теңізі станциясында қызмет етуге жіберілді және 29 қыркүйекте Плимуттен Жерорта теңізіне бағытталды, 8 қазанда Мальтаға жетті. Келесі жылы оның 3 фунттық зеңбіректердің қалқандары алынып тасталды. 1902 жылғы маусымда ол король Эдуард VII-нің таққа отыруына арналған салтанатты шараларға қатысу үшін Александрияға барды, ал сол жылдың қыркүйек айында Жерорта теңізі және Ла-Манш эскадрильяларымен бірлескен маневрлер үшін Эгей теңізіндегі Науплиа қаласын аралады. Капитан Реджинальд Чарльз Протеро 1902 жылғы 27 қазанда командир болып тағайындалды және 1904 жылғы мамырға дейін осы қызметте болды. 1902 жылғы қарашада ол Генуяға барып, принц Луидің үйіне оралуын күтіп алды, ал кеме офицерлері қаладағы британдық колониясы ұйымдастырған кешірім шарасына қатысты. Жерорта теңізіндегі қызметі кезінде ол 1902, 1903-1904 және 1904-1905 жылдары Мальтада жөндеуден өтті. Осы жөндеулер барысында кеменің мачталары бірнеше рет қайта жаңартылды, қашықтық өлшегіштер мен өртті басқару жабдықтары қосылды. 1905 жылғы 12 шілдеде болған қазандық жарылысынан тоғыз адам қаза тауып немесе жарақат алды. 1906 жылғы 16 тамызда судың жетіспеуінен қазандық қызып, тағы бір қазандық жарылысы болды. 1908 жылы ол тағы бір жөндеу үшін Ұлыбританиядағы Чатем кемежайына кірді. Осы жөндеу кезінде оның 12 фунттық зеңбіректері негізгі палубадан үстіңгі құрылымға көшірілді, ал төрт алдыңғы зеңбірек тесіктері ауыр теңізде су кірмеуі үшін жабылды. 1909 жылғы ақпанда Чатемдегі жөндеу жұмыстары аяқталғаннан кейін "Implacable" Канал флотына, содан кейін 1909 жылғы 15 мамырда Атлантика флотына ауыстырылды. 1912 жылғы 1 мамырда флот қайта ұйымдастырылғаннан кейін, "Implacable" 1912 жылғы 13 мамырда Нордағы Екінші үй флотының 5-ші шайқас эскадрильясына ауыстырылды.

Бірінші дүниежүзілік соғыс

1914 жылы тамызда Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, 5-ші ұрыс эскадрильясы Канал флотына бекітілді және Портлендте орналасты. Implacable және оның жартылай қарындасы 1914 жылдың қазан айының соңында Бельгия жағалауындағы неміс әскерлеріне шабуыл жасау үшін Довер патруліне уақытша қосылды, сондай-ақ майдан шайқасындағы одақтас күштерге көмектесу үшін. Неміс әскерлері Дюнкерктен шығысқа қарайғы француздық бекіністерін шабуылдады және оларға ауыр артиллерияның күшті қолдауы қажет болды. Эсминецтер мен мониторлардың тобы Implacable және Queen келгенге дейін шабуылды тоқтатуға көмектесті, бірақ бронирленген крейсерлермен немістердің жақын арада қарсы шабуыл жасауы мүмкін деген хабарлар (бұл шабуыл болған жоқ) британдықтарды осы кемелерді күзету үшін Harwich күштерімен бірге жіберуге мәжбүр етті. Неміс флотының қауіпті еместігі анықталғаннан кейін, олар Канал флотына қайта оралды. 1914 жылдың 14 қарашасында 5-ші ұрыс эскадрильясы Германияның басып кіру әрекетіне қарсы дайындалу үшін Ширенске ауыстырылды, бірақ 1914 жылдың 30 желтоқсанында Портлендке қайта оралды. 1915 жылдың қаңтарында британдық және француз әскери-теңіз күштері Осман империясына қарсы операцияларды бастау үшін Жерорта теңізінің шығыс бөлігіне кемелерді жинады, оның ішінде 5-ші ұрыс эскадрильясының бірнеше кемесі болды. Айдың соңында Портлендте Implacable, Queen және олардың қарындастары, сондай-ақ 5-ші эскадрильяға қолдау көрсету үшін тағайындалған жеңіл крейсерлер ғана қалды.

Дарданелл жорығы

1915 жылдың наурыз айында Дарданелл операциясын жүргізіп жатқан британдық және француздық флоттар 18 наурызда маңызды шабуылға дайындалып жатқанда, бас қолбасшы адмирал Саквилл Карден алдағы операциядағы ықтимал шығындарды ескере отырып, 5-ші эскадрильядан тағы екі линкор – «Имплекабл» мен «Куин» кемелерін өз қолбасшылығына беруді сұрады. Адмиралтейство екі кемені Дарданеллге жіберуге бұйрық берді, олар 1915 жылдың 13 наурызында Англиядан шығып, 1915 жылдың 23 наурызында Лемносқа жетті. Олар келген кезде британдықтар 18 наурыздағы шабуылда екі линкорды жоғалтқан еді, бұл Адмиралтействоны 5-ші эскадрильяның қалған екі кемесін флотқа қосылуға жіберуге мәжбүр етті. Дарданеллге келгеннен кейін «Имплекабл» контр-адмирал Рослин Вемисс басқаратын, тағы жеті линкордан тұратын 1-ші эскадрильяға қосылды. Келесі айда британдық және француздық флот Галлиполи операциясының құрлықтағы бөлігінің басталуымен, Хеллс мысы мен Анзак шығанағына қонуға дайындық жұмыстарын бастады. 23 сәуір күнінің соңында одақтас күштер десантқа дайындала бастады, әскер тасымалдау кемелері Тенедос жанындағы шоғырлану орнына бет алды. Вемисс бронекруизерде, ал «Имплекабл» және соғыс кемесі оны сүйемелдеді. 24-25 сәуір түнінде сарбаздар әскер тасымалдау кемелерінен «Имплекабл», «Корнуоллис» және «Эуриалус» кемелеріне ауысты, содан кейін олар қараңғы түнде қону жағажайларына жүзіп кетті. «Имплекабл» Хеллс мысындағы қонудың бөлігі болған X жағажайына жетті және өзінің Османдық қорғанысын бомбалауының қамқорлығымен таңғы сағат 04:00-де әскерді жағаға түсіре бастады. Бомбалау кезінде ол 12 дюймдік 20 снаряд пен 6 дюймдік 368 оқ атты. Османдық позицияларына шабуыл жасаған әскерге көрсеткен маңызды қолдауы үшін олар қону орнын «Имплекабл жағажайы» деп атады. Келесі күндерде «Имплекабл» қону жағажайлары маңындағы Османдық позицияларын бомбалауды жалғастырды. 26 сәуірде Османдық күштері Y жағажайына қарсы шабуылға шығу үшін Критияда жинала бастағанда, «Имплекабл» ауыр бомбалауды бастады, ол Османдық күштерін толығымен таратып жіберді. Екі күннен кейін ол тағы да X жағажайында болды, ол және бірнеше басқа британдық және француздық линкорлары бірінші Крития шайқасында Османдық күштерінің шоғырлануын бомбалады. Ол 1 мамыр күні түнде Y жағажайына Османдықтардың шабуылын тоқтатуға көмектесті және бес күннен кейін Критияға британдық және АНЗАК күштерінің сәтсіз шабуылын қолдады, ол екінші Крития шайқасы болды.

Кейінгі операциялар

Implacable, Лондон, Уэльс принці және Королева кемелері 1915 жылғы 22 мамырда Дарданеллден бөлініп, Италия Аустрия-Мажарстанға соғыс жариялағаннан кейін Италия әскери-теңіз күштерін нығайту мақсатында Адриатика теңізіндегі жаңа 2-ші жеке эскадрилья құрамына кірді. Implacable 1915 жылғы 27 мамырда Италияның Таранто қаласына жетіп, осы міндеттемеге арналған базасын орнатты. 1915 жылғы қарашада Implacable 3-ші жеке эскадрильяға ауыстырылды. Салоникада орналасқан бұл эскадрилья Суэц каналын күзету күштерін нығайту және Грекия мен Болгарияның Эгей теңізі жағалауын блокадалауға француз әскери-теңіз күштеріне көмектесу үшін ұйымдастырылды. Сол айдың соңында ол базасын Мысырдың Порт-Саид қаласына көшірді. Implacable 1916 жылғы 22 наурызда Ұлыбританияда жөндеуге жіберілді және 1916 жылғы 9 сәуірде Плимут кеме жасаушылығына жетті. Жөндеуден кейін, ол 3-ші жеке эскадрильяға қайта оралды және Салоникада орналасты. 1917 жылғы маусымда Implacable Грекия королі Константин I тақтан бас тарған кезде Афинада болды. 1917 жылғы шілдеде Implacable Ұлыбританияға оралып, Портсмутте су асты кемелеріне қарсы күрес экипаждарын құру үшін демобилизацияланды. Кеменің екі жағындағы төрт негізгі палубалық казематы батареялық палубадағы екі 6 дюймдік зеңбірекпен алмастырылды. 1918 жылғы наурызға дейін ол Лервик, Кирквалл және Банкранда Солтүстік патрульдеме кемесі ретінде қызмет етуге таңдалды. Модификация кезінде кеме негізгі зеңбірегін және жоғарғы палубадағы 6 дюймдік төрт зеңбірегін сақтап қалды, бірақ қалған 6 дюймдік зеңбіректер мен торпедаға қарсы торлар алынып тасталды. 1918 жылғы қарашада Implacable жою тізіміне енгізіліп, 1919 жылы демобилизацияланды, ал 1920 жылғы 4 ақпанда сату тізіміне қосылды. 1921 жылғы 8 қарашада ол Слауг сауда компаниясына металл тескілеуге сатылды. Кейін неміс фирмасына қайта сатылып, 1922 жылғы сәуірде Германияға тескілеуге сүйретіліп әкелінді.