Кіріспе

Альбертадағы тас жол, Канада. Альберта провинциялық 2-ші нөмірлі тас жолы, көбінесе 2-ші тас жол немесе Королева Елизавета II тас жолы деп аталады, Альбертадағы Канада-АҚШ шекарасынан Калгари және Эдмонтон арқылы Гранде-Прейриге дейін созылған маңызды тас жол. Шамамен 1700 шақырымға жуық солтүстіктен оңтүстікке қарай өтетін бұл провинциядағы ең ұзын және ең қызықты тас жол. Ол Калгари қаласының орталығына жақын жерде күніне 170 000-нан астам көлік тасымалдайды. Форт-Маклиод-Эдмонтон бөлігі Алясканы Мексикамен байланыстыратын CANAMEX дәлізінің бір бөлігін құрайды. Альбертаның 4 миллион тұрғынының жартысынан астамы 2-ші тас жолымен құрылған Калгари-Эдмонтон дәлізінде тұрады. 89-шы АҚШ тас жолы Монтанадан Альбертаға кіріп, 2-ші тас жолына айналады, ол оңтүстік Альбертаның етегінен Форт-Маклиодқа дейін өтетін екі жолақты жол, онда 3-ші тас жолымен қиылысып, екі бөлікке бөлінеді. Калгариде бұл маршрут Deerfoot Trail деп аталатын көлік қозғалысы жоғары аймақ, ол Ред-Дирді айналып өтіп, Альбертаның орталық бөлігіне Королева Елизавета II тас жолы ретінде жалғасады. Эдмонтонда ол 216-шы және 16-шы тас жолдарының көлік қозғалысы жоғары бөлімдерімен қысқа уақытқа бірігіп, содан кейін Сент-Альберт қаласын кесіп өтіп, Атабаскаға қарай екі жолақты жолға айналады. Кіші Құл көлінің оңтүстік жағалауымен солтүстік-батысқа қарай бұрылып, Солтүстік Орман және Су Жолы ретінде Хай-Прейриге дейін созылады, содан кейін солтүстікке қарай Пиc-Риверге, батысқа қарай Фэрвьюге және соңында оңтүстікке қарай Гранде-Прейриге жетеді, онда 43-ші тас жолымен қиылысады. Алғашқыда 1-ші тас жол деп саналған 2-ші тас жол Альбертадағы ең көне маңызды тас жол және солтүстікке қарай Бейбітшілік еліне дейін созылған алғашқы жол. Бұл тас жол тарихи тұрғыдан Калгари және Эдмонтон жолы, Күн сәулесі жолы және Көк жол деп белгілі болған. Маңызды өзгерістерге 1960-шы жылдары Калгари мен Эдмонтон арасындағы екі бөлікті тас жолдың салынуы, 1980-шы жылдары Deerfoot Trail бойындағы қайта құрылымдалу және 1990-шы жылдары Нэнтоннан оңтүстікке қарай кеңейту кіреді. 1998 жылы 43-ші тас жолының қайта құрылуы 2-ші тас жолын Гранде-Прейридегі солтүстік соңғы нүктесіне дейін шамамен 100 шақырымға қысқартты; бұрын ол батысқа қарай Британдық Колумбияның 2-ші тас жолына дейін созылған. 2010-шы жылдары тас жолдың ең қызықты бөлімдерінің қауіпсіздігін арттыру үшін медианды кеңейту және түйіскен жерлерді жаңарту сияқты бірнеше жобалар жүргізілді, ал одан әрі жақсартулар қазіргі уақытта жүріп жатыр немесе қаржыландыруды күтіп тұр. Форт-Маклиод, Кларшельм және Нэнтон қалаларын айналып өту Альбертаның CANAMEX дәлізінің шекарадан шекараға еркін қозғалысын қамтамасыз ету мақсатында жоспарланған.

Шолу

2-ші тас жолының көп бөлігі Канаданың Ұлттық тас жол жүйесінің маңызды бағыты болып табылады: Форт-Маклод пен Эдмонтон және Доннели мен Гримшоу арасында. Форт-Маклод пен Моринвилл арасындағы тас жолдың көп бөлігінде жылдамдық шегі сағатына 110 километрді құрайды, ал қалалық аймақтарда, мысалы, Кларшельм, Нэнтон, Калгари және Эдмонтон қалаларында ол сағатына 60-тан 80 километрге дейін жетеді. Қыс айларында Калгари мен Эдмонтон арасындағы тас жол учаскесінде апаттар жиі болады, себебі ауа райы күрт өзгеруі мүмкін және жүргізушілер жағдайды дұрыс бағаламайды, соның салдарынан шұғыл көмек көрсетуге тырысатын қызметтердің жұмысын қиындатады. Альбертаның негізгі солтүстік-оңтүстік бағыты ретінде 2-ші тас жолы CANAMEX дәлізінің басымды жолы болып табылады. Форт-Маклод пен Моринвилл арасында 2-ші тас жолы кемінде төрт қатарлы қозғалысқа арналған және Окотокс пен Эдмонтон арасында көбінесе бақылаусыз өткелдерді жою жұмыстары жүріп жатқан автокөлік жолы болып табылады.

Төбелі

2-ші тас жол АҚШ шекарасынан басталады, екі жолақты 89-шы АҚШ тас жолы Карвейден Канадаға өтеді. Жол Рокки тауларының етегі арқылы солтүстікке қарай жүріп, 501-ші тас жолмен қысқа ғана аралықта тоғысады, содан кейін Кардстон қаласын екіге бөліп өтеді. Ол шамамен солтүстікке қарай Гранумға дейін жалғасады, онда 519-шы тас жол шығысқа қарай бұрылады. 23-ші тас жолмен бірге 519-шы тас жол көбінесе CANAMEX көлігі Форт Маклиодты айналып өту үшін қолданылады. 2-ші тас жолдың солтүстігінде Кларшельм және Нэнтон қалалары 50 км/сағ жылдамдықпен шектелген аймақтан өтеді. Тас жол 533-ші тас жолмен Нэнтон қаласынан өтетін қысқа аралықта қатар жүреді. Автомагистраль Калгаридің оңтүстік жағындағы Стоуни Трейл айналма жолымен қиылысады, ал белгілер Калгари халықаралық әуежайына, Эдмонтонға және Медисин Хэтке бару үшін шығысқа қарай Стоуни Трейлді айналып өтуді ұсынады. Содан кейін Дирфут Трейл Андерсон жолы мен Боу Боттом Трейлдің басты бағыттарымен бірігеді. Гленмор Трейл (8-ші тас жол), Мемориал Драйв (Калгари қаласының орталығына қатынас) және 16-шы көше (1-ші тас жол) арқылы өтіп, Дирфут Трейл Калгари халықаралық әуежайынан өтіп, Калгари қаласының шегінде Стоуни Трейлмен екінші қиылысына жетеді. Дирфут Трейл атауы алынып тасталады, ал тас жол солтүстікке қарай Рокки-Вью округіне жалғаса береді.

Елизавета II шоссесі

2-ші магистраль Калгаридің солтүстігінен алты жолақты тас жол ретінде Елизавета II патшайымы шоссесі деп аталады, және бұл атау Эдмонтон қаласының оңтүстік шегіне дейін сақталады. Эйдриден солтүстікке қарай, маршрут 72-ші тас жолға дейін созылады, Кросфилдті айналып өтіп, Маунтин-Вью округіне кіреді. Содан кейін 581 және 582-ші тас жолдардағы түйіскен жерлерден солтүстікке қарай жалғасады. Тас жол Калгари мен Ред-Дирдің арасындағы шамамен ортасында, Олдс қаласының жанындағы клеверлиф түйіскен жерінде 27-ші тас жолмен қиылысады. 2-ші тас жол Ред-Дир округіне кіріп, Боуденде 587-ші тас жолмен, Иннисфейлде 54-ші және 590-шы тас жолдармен, ал Пенхолд қаласының жанында 42-ші тас жолмен Ред-Дир қаласына дейін жалғасады. Қаланың оңтүстігінде, Маккензи жолынан 19-шы көшеге дейін, тас жол «Бензин аллеясы» деп аталатын аймақта алты жолаққа дейін кеңейеді. Бұл саяхатшылар мен жүк көліктерінің жүргізушілері үшін танымал тоқтау орны, оның екі жағында жанармай құю станциялары мен тамақ орындары орналасқан, және Маккензи жолындағы түйіскен жер арқылы қол жетімді. Солтүстікке қарай жалғасқанда, тас жол қайтадан төрт жолаққа дейін тарылады, солға бұрылып Ред-Дир қаласын батыстан айналып өтеді, ал Gaetz даңғылы солтүстікке қарай қалаға бөлінеді. Ред-Дирдің батысында 2-ші тас жол Ред-Дир колледжі мен Альберта спорттық даңқ залынан өтеді, содан кейін Ред-Дир өзенінің аңғарына түседі. 11А-дан солтүстікке қарай, тас жол Блиндман өзенін кесіп Лакомб округіне өтеді, және Блэкфалдста 597-ші тас жолмен, ал Лакомбта 12-ші тас жолмен түйіседі. Төрт жолақты тас жол Понока округінің жұмсақ төбелі аспан саябағы арқылы 611-ші тас жолында Вэтаскивин округіне кіретін түйіскен жерге дейін жалғасады. Шөптің ортасы айтарлықтай кеңейіп, әуежай мен Нискуға қол жеткізу Airport Road-тағы түйіскен жер арқылы қамтамасыз етіледі. Leduc аймағынан Эдмонтонға қарай сапар жасайтын жүргізушілердің саны артады, және тас жол әуежайға қызмет ететін 19/625-ші тас жолындағы екінші түйіскен жермен қиылысады. Тас жол 41-ші көше SW-дегі түйіскен жерге дейін солтүстік-шығысқа қарай сәл қисық бұрылады, бұл Эдмонтон қаласының шегін және Королева Елизавета II шоссесінің аяқталуын білдіреді.

Бейбітшілік елі

High Prairie-ден батысқа қарай, магистраль Winagami көлінен солтүстікке қарай бұрылып, Кимиван көлінің оңтүстік жағалауындағы МакЛеннан қаласына жетеді. Ол батысқа қарай 49-шы тас жолмен қиылысқанға дейін жалғасады, бұл жергілікті жерде "Доннелли бұрышы" деп аталады. Екі жолақты автомобиль жолы солтүстікке қарай аспан саябағы арқылы Лак-Мальордан өтіп, Нампа қаласына дейін созылады, содан кейін Бейбітшілік өзенінің саласы – Харт өзенін кесіп өтеді. Сосын тас жол солтүстік-батысқа қарай бұрылып, Хард өзенінің тік шығыс жағалауымен Бейбітшілік өзені қаласына дейін төмендейді. Көліктің өту жолағы шығысқа қарай аңғардан көтеріліп келе жатқан көліктерге көмектеседі. Екі жолақты автомобиль жолы сол атымен аталатын өзеннен өтпей тұрып, Бейбітшілік өзені арқылы батысқа қарай жалғасады. Өзеннің батыс жағалауына көтеріліп, ол төрт жолаққа дейін кеңейеді және Пейс-Риверден шығып, екі жолаққа дейін тарылып, Пейс-Ривер әуежайының солтүстігінен өтеді. Кардинал көлінің шығысында 2-ші тас жол 35-ші тас жолмен, яғни Маккензи тас жолымен қиылысады. 2-ші тас жол оңтүстікке қарай Гримшоға бұрылады, ал 35-ші тас жол солтүстікке қарай бұрылып, Бейбітшілік өзені бойымен High Level қаласына дейін жалғасады. 2-ші тас жол Гримшоу қаласын 51-ші көше ретінде екіге бөліп өтеді, содан кейін қаладан шығып, жақын арада батысқа қарай бұрылады. Бейбітшілік елінің аспан саябағы арқылы Фэрвью қаласына дейін созылады, онда Гранде-Прейри аймақтық колледжінің кампусы тас жолдың оңтүстігінде орналасқан. Жол Фэрвьюдан батысқа қарай 64А тас жолы ретінде жалғасады, ал 2-ші тас жол қаладан шығып, батысқа қарай бұрылып, содан кейін оңтүстікке қарай Бейбітшілік өзені аңғарына қарай бұрылады. Ол тағы да батысқа қарай бұрылып, өзеннің тік солтүстік жағалауымен төмендейді. Гранде-Прериде ол 100-ші көшеге айналады.

Атқару және соқтығысулар

Калгари мен Эдмонтон арасындағы Королева Елизавета II тас жолы қыс мезгілінде апаттарға бейім, кейде сағаттап кешігуге, жабылуға және қозғалысты 2А тас жолының учаскелеріне қайта бағыттауға себеп болады. Калгаридегі Deerfoot Trail трассасы да салыстырмалы түрде қысқа аралықта көптеген түйіскендердің шоғырлануына байланысты орташадан жоғары апаттарға бейім. Альберта көлік министрлігі Королева Елизавета II тас жолында 110 км/сағ жылдамдық шегін әуе шарапатымен қадағалайтын бірнеше аймақтарды белгіледі. Бағдарламаны Корольдік Канада атты полициясы жүргізеді және 2013 жылы бюджеттік мәселелерге байланысты тоқтатылғаннан кейін қайта іске қосылды. Eurocopter AS350 тікұшағы сияқты бірнеше ұшақтар пайдаланылады. Операция кезінде жазылған айыптардың саны ұшақтың жұмыс істеу шығындарын өтеуге жеткіліксіз, бірақ полиция жүргізушілерді жолдың үлкен бөлігінде заң бұзушылық жасағанда ұстап алатынын мәлімдеді. 2016 жылы Ледюк қаласы Эдмонтонның оңтүстік шегі мен қаланың оңтүстік жағы арасындағы 2-ші тас жолында жылдамдықты фототүсіру арқылы бақылауды енгізуді ұсынды, бұл провинциялық келісімді күтіп тұр. Бұл жүйе Эдмонтон мен Ледюк шекараларында қолданылады, бірақ 2-ші тас жолында алғаш рет қолданылатын болады. Кейбір тұрғындар жобаның басты мақсаты табыс табу екеніне наразылық білдірді. Ледюк қаласының әкімі Грег Кришке жобаның "ақша машинасы" емес екенін және негізгі мақсаты шамадан тыс жылдамдықты азайту және жедел жәрдем қызметкерлерінің қауіпсіздігін арттыру екенін айтты. Арттан ұстап алу салдарынан болатын жарақаттардың шамамен 50% жағдайы тіркелді. Қазіргі тас жолды 1873 жылы Джон Макдугалл Морлиге дейін салды, екі жылдан кейін Калгариге дейін созылды. Тас жолдың дамуы 1883 жылдың шілдесінде Калгари мен Эдмонтон арасындағы пошта байланысын қамтамасыз етті. 1930 жылға қарай 2-ші тас жолының бүкіл қазіргі бағыты, Гранде-Прейриден батысқа қарай Британдық Колумбияға дейін Sunshine Trail деп аталды. Бұл АҚШ шекарасынан Карвейден тікелей Маклиод, Калгари, Ред-Дир және Эдмонтон арқылы Клайдқа дейін созылған, ал содан кейін топырақ жолға айналған тоспалы тас жол болды. Клайдтан солтүстікке қарай, бұл Бейбіт елге қарай созылатын жалғыз тас жол болды, ол Аттабаскаға қарай шығысқа бұрылып, содан кейін Бейбіт өзеніне қарай солтүстік-батысқа бұрылды. Екінші топырақ жол оңтүстік-батысқа қарай Дунвеганға және қазіргі Гранде-Прейри аялдамасына дейін жалғасты. 2-ші тас жол Альбертадағы ең көне магистральдардың бірі және 43 және 63-ші тас жолдардан әлдеқайда ертерек Бейбіт елге қарай созылған алғашқысы.

Кейінгі жылдар

Калгари мен Эдмонтон арасындағы екі жолақты жолдың үзіліспен бөлінетін бөліктері қазір 2А тас жолы ретінде белгіленген. Бұрын Калгари мен Эдмонтон арасындағы негізгі бағыт Карстерстерден өтіп, Ред-Дирдің ортасы, Блэкфалдс, Понока және Вэтаскивин қалаларынан өтетін. 1950 жылдардың соңында Калгари мен Эдмонтонды байланыстыратын жаңа төрт жолақты супермагистраль жоспарлары жасалды, бұл қалалардың көпшілігін айналып өтетін, қауіпсіздігі жоғары бағытты құру мақсатында болды. Ред-Дир мен Лакомб қалаларын айналып өту жоспары 1960 жылдың 15 қыркүйегінде Ред-Дирде өткен отырыста министр Гордон Тейлор тарапынан ұсынылды. Жаңа 7 миллион долларлық бөлінген магистраль Ред-Дир арқылы өтетін қазіргі бағыттағы тығындарды азайтуға мүмкіндік береді, қаланың оңтүстігіндегі қазіргі бағыттан бөлініп, Ред-Дир және Блиндман өзендерін кесіп өтетін батысқа қарай бұрылады, содан кейін Лакомбтың солтүстігіндегі ескі магистральға қосылады. Бұл бағыт тұрғындар үшін күтпеген жағдай болды, олар жаңа айналма жолдың қаланың шығысынан өтеді деп күткен. Бұрынғы екі жолақты магистральдің шығысқа қарай созылған бөлігі, экспресс-жол ашылғанға дейін күніне 5000 көлік тасымалдаған, енді 2А тас жолы деп аталды және қазір Блэкфалдс пен Ред-Дир арасындағы Блиндман өзені арқылы қалалық қозғалысты жүзеге асырады. Альбертаның солтүстігінде 1966 жылы Бейбітшілік өзені маңында 2-ші магистральдің бастапқы дайындық жұмыстары басталды. Хондодан Слейв көліне дейінгі учаске 1966 жылдың 18 қазанында аяқталып, қозғалысқа ашылды. Бейбітшілік өзенінің үстіндегі 8 аралықтан тұратын көпір 1968 жылы аяқталды. 2005 жылдың 23 мамырында Калгари мен Эдмонтон арасындағы учаске Королева Елизавета II тас жолы деп аталды, бұл провинцияның жүз жылдық мерекесі аясында Королеваның Альбертаға жасаған сапасын құрметтеу мақсатында жасалды; алғашқы жол белгісін өзі Королева ашты. Бұл оның есімімен аталған Канададағы алғашқы тас жол болды. Калгаридің оңтүстігіндегі екі жолақты магистральды кеңейту жұмыстары 1990 жылдары жалғасты. 1998 жылы 43 тас жолын қайта құру 2-ші магистральді Гранде-Прейридегі солтүстік терминалына дейін қысқартты; бұрын ол батысқа қарай Британдық Колумбияның 2-ші тас жолына дейін созылған. 2010 жылдары медианды кеңейту және қиылыстарды жаңарту сияқты бірнеше жобалар аяқталды, бұл магистральдің ең қызыу учаскелеріндегі қауіпсіздікті арттырды. 2011 жылдың 15 желтоқсанының таңертеңгі сағаттарында Летбридж қаласының тұрғыны Кларшельмнен солтүстікке қарай 2-ші магистральде үш адамды қаза тапты. Бұл адам өзін-өзі өлтіруге ұшырады. 2016 жылы Ред-Дирдің оңтүстік жағындағы 2-ші магистральдің бағытын түзету жұмыстары басталды. Жобаға 2-ші магистраль үшін төрт жаңа көпір салу және қазіргі көпірді бұзу кірді. Стандартқа сай келмейтін қисық жол алынып тасталды және түзетілді, ал Гаетц даңғылынан оңтүстікке қарай бағытталған 2-ші магистральге кіреберіс батыс жағына бұрылып, содан кейін оң жақтан келетін оңтүстікке қарайғы бағытқа қосылды. Қаланың шығысынан өтетін жаңа еркін ағынды бағытпен 2-ші магистральді алып өтетін айналма жол салу ұсынылып отыр. Сол сияқты Нантонның шығысында да айналма жол салу ұсынылып отыр. Форт Маклеодты айналып өту жоспары да жасалған, ол 2X тас жолы деп белгіленген. Бұл жол қаладағы 3-ші тас жолмен бірге салынып, екі бағыттың да аумақ арқылы еркін өтуіне мүмкіндік береді. Сонымен қатар, High River маңындағы 2 және 23 тас жолдарының қиылысын қайта құру жоспарлары жасалды. Қазіргі кездегі клеверлифт қиылысы 1967 жылы салынған және Альбертаның тас жолдарды жобалау нұсқаулығындағы қазіргі стандарттарға сәйкес келмейді. Калгариде 2-ші магистраль (Deerfoot Trail) ең көп жүретін уақытта қатты тығырыққа ұшырайды, автокөлік жолын жаңартудың ең жақсы жолын анықтау үшін ірі жоспарлау зерттеулері жүргізілуде. 2007 жылы Альберта провинциясы Гленмор Трейл мен Дирфут Трейлдің толық емес қиылысын жаңарту жоспарларын сипаттайтын зерттеуді аяқтады, бұл провинцияның ең көп жүретін жол қиылыстарының бірі. Ұсынылған жақсартулардың 1-ші кезеңі Гленмордың үстінен солтүстікке қарайтын жолақты алып өту үшін жаңа үш жолақты көпір салу арқылы Дирфут жолындағы түйрелу нүктесін түзетуді көздейді. Одан кейін оңтүстікке қарайтын жолақтар қолданыстағы көпірлерге қайта орналастырылатын болады, сондықтан Дирфут Трейл қиылыстан өтетін бағытта үш жолақты болады. Ред-Дирдің жанындағы қозғалыс деңгейі күніне 50 000 көлікке жуық, ал Альберта көліктері деңгей 30 000 көліктен асқанда алты жолақты кеңейтуді қарастырады. Эйдриден оңтүстікке қарай 566 тас жолындағы қолданыстағы қиылысты қайта құру ұсынылады, ал аймақтағы болашақ дамуды қолдау үшін 264 және 265 қалашықтық жолдарында жаңа қиылыстар салу жоспарланған. Эйдри мен Кроссфилд арасындағы магистральді төрттен алты жолаққа дейін кеңейту жоспарланған, сондай-ақ 42 және 597 тас жолдары арасында да. Эдмонтон мен Ледук арасында Альберта көліктері Энтони Хендай Драйвынан шамамен алты шақырым қашықтықта орналасқан екінші сақиналық жолмен бірге екі жолақты магистраль жүйесін салу жоспарларын жасады. Ледуктың оңтүстігіндегі 2А тас жолындағы қолданыстағы қиылыс жабылып, оңтүстікке қарай көшіріліп, қазіргі стандарттарға сәйкес қайта құрылады. Эдмонтон мен 41-Авею SW арасында магистраль батысқа қарай бірнеше жүз метрге жылжытылады, сыртқы сақиналық жолмен үлкен қиылыс салуға мүмкіндік береді. Эйрпорт Роуд, 19 тас жолы, 41-Авею SW және Эллерсли Роудтағы қолданыстағы көпірлердің барлығына екі қосымша жолақ салуға мүмкіндік беретін жеткілікті ендік берілген. 2015 жылы Ледуктағы 65-Авеюде жаңа қиылысты жоспарлайтын зерттеу аяқталды. Солтүстік-батыс Эдмонтонда Рэй Гиббон Драйвының жоспарланған кеңейтілуі Энтони Хендай Драйвынан 2-ші магистральге дейін Сент-Альбертті айналып өтеді. Бұл жол аяқталғаннан кейін Рэй Гиббон Драйвы 2-ші магистраль ретінде белгіленеді. 2020 жылдың 1 маусымында Рэй Гиббон Драйвын 137-Авею NW-ден ЛеКлер Уэйдің солтүстігіне дейін екі жолақты магистральге айналдырудың бірінші кезеңі басталды. Моринвилльдің оңтүстігінде Кардифф Роудта қиылыс салу жоспарланған. Моринвилльдің солтүстігінде 2-ші магистраль күніне 10 000 көліктен аз тасымалдайтын, аз қозғалыс бар екі жолақты магистраль болып табылады. 2013 жылы Атабасканы айналып өтуге қатысты, қазіргі бағыттың шығысы мен батысындағы мүмкіндіктерді талдайтын зерттеу аяқталды. 2010 жылғы зерттеуде Вэлливьюден Доннеллиге дейінгі 49 тас жолын және Доннеллиден Нампаның оңтүстігіне дейінгі 2-ші магистральді екі жолақты магистральге айналдыру қарастырылды.