Кіріспе

Британдық суретші (1893–1977)

Джон Норткотт Нэш (11 сәуір 1893 – 23 қыркүйек 1977) – британдық пейзаждар мен натюрморттар суретшісі, ағашқа ою жасаушы және иллюстратор, әсіресе ботаникалық еңбектер саласындағы жұмыстарымен танымал. Ол суретші Пол Нэштің кіші інісі болған.

Ерте өмір

Нэш Лондонда, адвокат Уильям Гарри Нэштің кіші ұлы ретінде дүниеге келді. Әкесі Абингдон қаласының жазбашысы болған, анасы – Каролина Мод Джексон. Оның анасы теңізшілік дәстүрі бар отбасыдан шыққан; ол психикалық тұрақсыздықтан зардап шекті және 1910 жылы психиатриялық ауруханада қайтыс болды. 1901 жылы отбасы Букингемширдегі Айвер-Хитке көшті. Нэш Слаудағы Лэнгли Плейс мектебінде, содан кейін Беркширдегі Веллингтон колледжінде білім алды. Ол әсіресе ботаниканы ұнатып оқыды, бірақ қандай мамандық таңдау керектігін білмей қалды. Алғашқыда 1910 жылы «Миддлсекс және Беркшир Газеті» газетінде тілші болып жұмыс істеді. Сол жылы ағасы Слэйд көркемсурет мектебіне студент болып түсті, ал ағасы Пол арқылы Клаутон Пеллоу және Дора Каррингтонпен танысты. Джон Нэштің ресми көркем білімі болмаған, бірақ ағасы оны сурет салу қабілетін дамытуға ынталандырды. Оның ерте туындылары акварельмен салынған, оларға Киелі кітаптан алынған көріністер, әзіл суреттері және пейзаждар кірді. 1913 жылы Лондонның Дориен Ли галереясында Полмен бірлескен көрмесі сәтті өтті, ал Джон 1914 жылы Лондон тобының негізін қалаушы мүшесі атанды. Ол суретші Дора Каррингтонның (оған ғашық болған) туындыларына зор ықпал етті, ал оның кейбір жұмыстары бұрын оның туындылары деп жаңылысқан.

Бірінші дүниежүзілік соғыс

1915 жылы Нэш Роберт Беванның Камберленд базары тобындағы Гарольд Гилманға қосылды және сол жылдың мамыр айында Гилман, Чарльз Гиннер және Роберт Беванмен бірге Гупил галереясында көрме өткізді. Нэштің денсаулығы бастапқыда Бірінші дүниежүзілік соғыс басталған кезде әскери қызметке шақыруға мүмкіндік бермеді, бірақ 1916 жылдың қарашасынан 1918 жылдың қаңтарына дейін ол ағасы 1914 жылы қосылған Суретшілердің мылтық полкінде қызмет етті, кейін Хэмпшир полкіне офицер болып тағайындалды. Ол Пасшендейл шайқасында және Камбре шайқасында сержант болып қызмет етті. 1918 жылдан бастап ағасының ұсынысымен Пол ресми соғыс суретшісі болып жұмыс істеді. 1914 жылы Нэш Гарольд Гилманның ынтасымен майлы бояумен сурет салуды бастады, оның ұқыпты шеберлігі оның ең жақсы пейзаждарына әсер етті. Нэштің ең танымал суреті – «Үстіне» («Over the Top», майлы бояу, 79,4 x 107,3 см), қазір Императорлық соғыс мұражайында сақталуда. Бұл 1917 жылдың 30 желтоқсанында Уэльс қырқасындағы қарсы шабуылдың суреті, оның барысында Суретшілер мылтық полкінің 1-ші батальоны окоптарынан шығып, Камбре маңындағы Маркоингке қарай жылжыды. Сегіз жүзден астам сарбаздың алпыс сегізі алғашқы минуттарда қаза тапты немесе жараланды. Нэш зеңбірек оғынан аман қалған он екі сарбаздың бірі болды және үш айдан кейін осы суретті салды. Тейт галереясында сақталатын «Егістік» суреті Нэш салған соғыс тақырыбын бейнелемеген алғашқы туынды болды. Суреттегі пейзаждың реттелген көрінісі және егістік шұңқырларының геометриялық бейнеленуі оның ағасы Полдың Мегалиттерге арналған эквиваленттеріне ұқсас. Нэш өзінің және Полдың соғыс суретшілері ретіндегі жұмысы аяқталғаннан кейін, яғни сағат алтыдан соң ғана өздерінің ләззаты үшін сурет салғанын айтты; сондықтан суреттің ортасында кешкі күннің ұзақ көлеңкелері түскен.

Соғыстан кейінгі мансап

Нэш 1918 жылғы мамыр айында Каррингтонның досы Дороти Кристин Кюленталға үйленді. Ол Букингемширдегі Джеррардс-Кросс қаласына қоныстанған және Слейдте оқыған неміс химигінің қызы еді. Олардың жалғыз баласы Уильям 1930 жылы дүниеге келді; ол 1935 жылы жылдам келе жатқан машинаның артқы жағынан құлап, 4 жасында қайтыс болды. 1918 жылдан 1921 жылға дейін Нэш Джеррардс-Кроста тұрып, Чилтерн-Хиллз және Глостерширге жазғы сапарлар жасады. 1919 жылы ол Жаңа ағылшын өнер клубының мүшесі болды, ал 1921 жылы «Лондон Меркурийі» журналының алғашқы өнер сыншысы атанды. 1921 жылы ол Букингемширде, Принс Рисбороға жақын орналасқан Мидлге көшіп, 1944 жылға дейін сонда тұрды. Ол Эссекс және Саффолк графтықтарындағы Стур өзенінің аңғарына жиі баратын, онда жаздық үй сатып алған. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Нэш көбінесе пейзаждар салуға күш салды. Сурет тарихшысы Эрик Ньютон оның туралы: «Егер мен бір шетелдікке әдеттегі ағылшын пейзажының көңіл-күйін түсіндіргім келсе, Нэштің ең жақсы акварельдерін көрсер едім» деген. Соғысқа байланысты сезімдер көп жылдар бойы сақталды, және ол оның пейзаж суреттерінде көрінді. Бұл әсіресе 1922 жылы көрмеге қойылған «The Moat, Grange Farm, Kimble» картинасында айқын байқалады. Осы суретте ағаштар мен олардың бұтақтары бүкіл сурет жазықтығын жабады. Қараңғы, нәзік түстер мен кешкі жарық картинаға тұншықтырғыш атмосфера сыйлайды. Соғыстан кейінгі бірнеше жылдарда салынған бұл картина соғыстың салдарынан туған терең ойлар мен күйзелісті бейнелейді. Нэш табиғатты өте жақсы көргенімен, ол жиі табиғи нысандарды адамның жағдайына қатысты күшті және сезімтал ойларды жеткізу үшін пайдаланды. Ол жазушы Рональд Блайтпен жақын дос болды, ол өзінің ең көп сатылған «Акенфилд» кітабын суретшіге арнады және ортақ түрде басқарылмайтын орманды, құлаған ағаштардың өздеріне тән хаосын тудыратын жерді ұнатты. 1923 жылы Нэш қазіргі ағылшын су түстері қоғамының мүшесі болды. 1923 жылы Дорсетте, ал 1924 жылы Бат пен Бристольде жұмыс істеді. 1924 жылдан 1929 жылға дейін Оксфордтағы Раскин сурет және көркем өнер мектебінде сабақ берді. 1927 жылы ол «Уытты өсімдіктер» атты кітап жазып, суреттеді. 1934 жылдан 1940 жылға дейін Лондондағы Корольдік өнер колледжінде ағашқа ою жасау және литографиямен айналысты, сондай-ақ Боб Гатхорн Хардидің «Британдық жабайы гүлдері» (Бэтсфорд, 1938) кітабына жұмыс істеді.

Кейінгі өмірі

Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда Нэш Байқаушылар корпусында қызмет етті, 1940 жылы Корольдік теңіз жаяу әскерінің капитаны шенімен ресми соғыс суретшісі ретінде Адмиралтействоға ауысты. 1943 жылы майор қызметін атқаруға тағайындалып, 1944 жылдың қараша айында қызметтен босатылды. Соғыстан кейін Нэш Вормингфордта, Эссекс округіндегі Стоур аңғарында тұрды, онда ол 1944 жылы Елизавета дәуіріндегі помещик үйін – Боттенгомсты сатып алған болатын. Нэш 1945 жылы Корольдік өнер колледжінің штатына қабылданды және онда, содан кейін Флатфорд Милл далалық зерттеу орталығында оқытуын жалғастырды. Эссексте болғанда Нэш Колчестер өнер мектебінде сабақ берді және 1946 жылы Генри Коллинз, Седрик Моррис, Летт Хейнс және Родерик Барреттпен бірге Колчестер өнер қоғамын құрушылардың бірі болды, ал кейіннен қоғамның президенті атанды. Нэш жеке кітапханасын және бірнеше суреттерін мен гравюраларын Колчестердегі The Minories-ге сыйлады, олар кейіннен материалдың көп бөлігін Тейт галереясына сатты. Нэш 1940 жылы Корольдік академияның мүшесі, ал 1951 жылы толық құқықты мүшесі болды. 1964 жылы Британ империясы орденінің командирі (CBE) атағымен марапатталды. 1967 жылы Корольдік академияда өткен ретроспективті көрмесі – тірі суретшінің алғашқы көрмесі еді. Кейінгі жылдары Нэш ауыр артриттен зардап шекті. Оның әйелі 1976 жылы қайтыс болды, олар 58 жылдан астам бірге өмір сүрген. Нэш 1977 жылдың 23 қыркүйегінде Колчестерде дүние салды. Олар екеуі де Эссекс округіндегі Вормингфордтағы Сент-Эндрю шіркеуіне жерленді. Рональд Блайт Нэштен Боттенгомс үйін мұраға алды.