Кіріспе
Жоғары көлдегі аралдар
Слейт аралдары – Канаданың Онтарио провинциясындағы Жоғары көлдегі шағын архипелаг, Террас-Бей қаласының оңтүстігінде орналасқан. Барлығы 15 аралдан тұратын арал тобы метеориттің соққысынан пайда болған, нәтижесінде шамамен 400 метрлік кратер қалыптасқан. 1985 жылы Онтарио үкіметі Слейт аралдарын табиғи орта провинциялық паркі деп жариялады. Аралдар Онтариодағы боралдық орманды карибудың ең ірі тобының мекендеуімен ерекшеленеді.
География
Арал тобы екі негізгі аралдан (Паттерсон және Мортимер), бес кіші аралдан (Макколл, Эдмондс, Боуес, Делаут және Дупуи аралдары) және көптеген кіші аралдардан тұрады. Жалпы бетінің ауданы шамамен. Жақын маңдағы Ледман аралдары тобы, шамамен шығысқа қарай орналасқан, көбінесе Слейд аралдарының бөлігі болып саналады. Бұл топқа Ледман, Кейп, Спар және Фиш аралдары кіреді. 1974 жылдан 2007 жылға дейін оларды доктор А.Т. (Том) Бергеруд кеңінен зерттеді. Карибу – арал биогеографиясының іс-әрекетіндегі классикалық мысал; аралдар қазіргі кезде жоқ, бірақ көршілес құрлықта кездесетін түрлермен (қызыл бөрене, лось, ақ құйрықты бұлан және жабайы бұлан) ерекшеленеді. 1900 жылдардың басында карибу келгенге дейін аралдарда ешбір тұяқты жануар болған жоқ, ал жыртқыш жануарлар тек сирек кездеседі. Карибулар санының тығыздығы 1990 жылға дейін әлемдегі ең жоғары деңгейге жетті, есебі бойынша, олардың саны 650-ге жуық болды. 1990 жылы азық-түлік тапшылығынан және қырылудан кейін олардың саны шамамен 100-ге дейін азайды. Қасқырлар архипелагқа 1990 жылдардың басында келіп, карибуларды көп аулады, бірақ толық түсінілмеген себептермен олар бірнеше жылдан кейін жоғалып кетті. Қасқырлар 2015/16 жылдың қысынан бастап (немесе одан бұрын) әуеден бақылау және сапыру арқылы қайтадан аралда пайда болды. Слейт аралдарын қоршап тұрған сулар Супериор көліндегі көлдегі форельдің соңғы табиғи популяциясын сақтау үшін коммерциялық балық аулаудан қорғалды. Аралдар Dorion Fish Hatchery-де пайдаланылатын көлдегі форельдің өркендеу қорының көзі болды, ал балық аулауды қалпына келтіру үшін шабақтар Супериор көліне қайта отырғызылады.
The nearby Leadman Group of islands, about east, is often considered part of the Slate Islands. This group includes Leadman, Cape, Spar and Fish Islands. They have been studied extensively from 1974 to 2007 by Dr. A. T. (Tom) Bergerud. The caribou are a classic example of island biogeography in action; the islands are notable for species that are absent but present on the adjacent mainland (red squirrel, moose, white tailed deer, and grouse). No ungulates were present on the islands until the caribou arrived in the early 1900s while predators have been present only sporadically. Caribou reached the highest population density in the world on the islands before the 1990s, with the herd estimated at 650 animals. After a food shortage and die off in 1990, the numbers were reduced to about 100. Wolves reached the archipelago in the early 1990s, preying heavily on the caribou, but for reasons not entirely understood, they disappeared a few years later. Wolves are again present on the island since winter 2015/16 (or earlier) as evidenced by aerial observation and scat. The waters surrounding the Slate Islands have been protected from commercial fishing to preserve one of the last native stocks of lake trout in Lake Superior. The Islands have been a source of lake trout brood stock used at the Dorion Fish Hatchery, and fingerlings are planted back to Lake Superior to restore the fishery.
Түрлер
Аралдарда кездесетін сүтқоректілерге ормандық карибу, сұр қасқыр, бобр, мускат, қар басып жүретін қоян, қызыл түлкі, шалғынды секіргіш тышқан және кішкентай қоңыр жарықаш жатады. Dryas drummondii (солтүстікке қарай 1600 км (1000 миль) қашықтықта табылмайды), ең жас тау жыныстары – брекчиямен толтырылған жанартау құбырларын білдіретін диатремалар. Олар барлық ескі тау жыныстары түрлерін кесіп өтетін бөгеттер немесе қабаттар түрінде кездеседі. Тағы бір дереккөз оның жасын 800-500 миллион жыл деп есептейді (кейінгі протерозой және ерте палеозой дәуірлері). Бұл 469 миллион жыл бұрын шамамен бір уақытта құлаған Орта Ордовик дәуірінің бірнеше метеорларының бірі болуы мүмкін, бұл Ордовик метеорлық оқиғасының бір бөлігі, соның ішінде Айова штатындағы Декора кратері, Оклахома штатындағы Эймс кратері және Висконсин штатындағы Рок-Эльм кратері.
The youngest rocks are diatremes, referring to breccia filled volcanic pipes that were formed by gaseous explosions. They occur as dikes or sills which criss cross the all older rocks types. Another source estimates the age at 800 500 million years (late Proterozoic to early Paleozoic). It may be one of several Middle Ordovician meteors that fell roughly simultaneously 469 million years ago, part of a proposed Ordovician meteor event, including the Decorah crater in Iowa, the Ames crater in Oklahoma, and the Rock Elm crater in Wisconsin.
Облыстық саябақ
Слейт аралдары провинциялық паркі 1985 жылы табиғи және мәдени ландшафттың биологиялық әртүрлілігі мен провинциялық маңызы бар элементтерін қорғау, сондай-ақ дамуды бақылау және рекреациялық қолдануға бағытталған арқылы аралдардың экологиясын сақтау мақсатында құрылды. Парк жұмыс істемейтін болғанымен, кеме тоқтағы, қысқы баспана және бес жабайы кемпинг алаңы сияқты кейбір мүмкіндіктер бар. Рұқсат етілген іс-әрекеттерге қайықпен жүру, кемпинг, каноэмен жүру, балық аулау және жаяу серуендеу кіреді. Оған тек қайықпен немесе гидроұшақпен ғана жетуге болады.