Кіріспе

Partibrejkers (серб. кирилл. Партибрејкерс, транслитерация: Partybreakers) – Сербияның Белград қаласынан шыққан рок-тобы, сонымен қатар Югославия рок сахнасының ең танымал өкілдерінің бірі. Топ 1982 жылы құрылды және 1985 жылы екі гитара, барабан және вокалдан тұратын (бас гитарасыз) алғашқы альбомын – Partibrejkers I шығарды. Топтың құрамында көптеген өзгерістер болды. Топтың тірегі Зоран Костич "Кейн" (вокал) және Небойша Антониевич "Антон" (гитара). Топ жылдар бойы тұрақты сыншылардың мақтауына ие болды және бұрынғы Югославияның барлық аймақтарындағы тыңдармандар тарапынан жақсы қабылданады, бұл олардың музыкасымен қатар, Римутитуки жобасы арқылы соғысқа қарсы белсенділігінің нәтижесі де. Оларға Stooges, MC5, ертедегі Rolling Stones және New York Dolls сияқты әртүрлі топтар мен блюз, британдық ритм-энд-блюз, роккабилли және классикалық рок-н-ролл үлгілері әсер еткен.

1980 жылдар

Топты бұрынғы Urbana Gerila және Radnička Kontrola мүшесі Zoran Kostić "Cane" (вокал), бұрынғы Republika мүшелері Goran Bulatović "Manza" (барабан) және Ljubiša Kostadinović "Ljuba" (гитара) және бұрынғы BG5, Butik және Šine мүшесі Nebojša Antonijević "Anton" (гитара) құрды. Булатович бұл топты Костичтің осы топты қалай қарастырғанына сәйкес атады, ол – партияны бұзушылардың транслитерацияланған нұсқасы. Олар алғашқы концертін 1982 жылдың 4 қазанында Dadov театрында өткізді. Осы концерттен кейін топ жиі өнер көрсете бастады және бірде Загребте үш күн ішінде бес концерт өткізді, соңғы концертте Бранимир "Johnny" Štulić дыбыс инженері болды, тіпті топтың продюсері болуға ұсыныс жасады. Топтың алғашқы жазбасы – "Radio Utopia" әні 1983 жылы PGP RTB компаниясы түрлі өнерпаздардың Ventilator 202 жинағында шығарды. "Hiljadu godina" ("Мың жыл") және "Večeras" ("Бүгін түнде") әндерінің демо нұсқалары серб радиостанцияларында жиі ойнатылды, ал жаңа жазылған әндер алғашқы сингл ретінде жарық көрді. Дисциплина Кичме тобының продюсері Душан Kojić "Koja" болған топтың алғашқы альбомы "Partibrejkers I" (Partybreakers I) шығарған кезде, топ ритм-блюз бен панк-рокты біріктірді, бұл топтың әндеріне әнұран мәртебесін берді: "Ulični hodač" ("Көшедегі жүргінші"), "Ona živi na brdu" ("Ол төбеде тұрады"), "Gubitnik" ("Жеңілген"), "Ako si…" ("Егер сен болсаң…") және "Stoj, Džoni" ("Тұр, Джонни"), Tomi Sovilj i Njegove Siluete тобының Chuck Berry-дің "Johnny B. Goode" әнінің нұсқасы. Альбом 1984 жылдың маусым айында Белградтағы O студиясында жазылды, ал альбомның мұқабасын Антониевич жасады. Альбомда қонақ ретінде Бранислав Petrović "Banana" гармоникада, продюсер Kojić – органмен, ал Branislav Trivić – саксофонмен ойнады. Дебют альбомның табысына қарамастан, Jugoton топтың екінші альбомын шығарудан бас тартты, себебі ол "көтерілісшілдікке" ие емес еді. 1985 жылдың жазында Булатович топтан кетіп, оның орнына Disciplina Kičme барабаншысы Nenad Krasovac "Kele" келді, ал желтоқсан айында топтың болуы тоқтады. Антониевич қысқа уақыт ішінде Plaćenici тобымен өнер көрсетті, содан кейін Partibrejkers Plaćenici бұрынғы барабаншысы Vlada Funtek және Radost Evrope бас гитары Dime Todorov "Mune" қатысқан жаңа құрамда қайта құрылды. Топ 1987 жылдың маусым айында Буковацтағы Barbaro студиясында екінші студиялық альбом үшін материал жазды. Жазбалар PGP RTB-ге жіберілді, бірақ олар оны шығаруға бейім емес еді. Осы уақытта топ "Lotus" барда екі қайырымдылық концерт ұйымдастырды, олар Белградтағы Звечанская көшесіндегі балаларды қамқорлықсыз қалдыратын балалар үйінің балаларына он алты торт сатып алды. 1988 жылдың мамырында Funtek топтан кетіп, оның орнына алдымен Marko Milivojević, содан кейін Potop and Banana тобының бұрынғы мүшесі Igor Borojević келді. 1988 жылдың қыркүйегінде топтың "Kobila i pastuv preljubnik" (Ат және Асыл тұқымды неке адалдығын бұзушы) атты екінші альбомы жарық көрді. Алайда, альбомның мұқабасын жасаған Goran Dimić әдейі мұқабасына альбомның атауын қоймады. Partibrejkers II-де "Ja se ne vraćam" ("Мен қайтып келмеймін"), "Prsten" ("Жүзік"), "Mesečeva kći" ("Ай қызы"), "Pet ispod nule" ("Нөлден төмен бес градус") және "Nema cure" ("Қыз жоқ") атты танымал тректер бар, олар үшін Антониевич басты вокалды орындады. "Put" ("Жол") әні Буковацта емес, 1988 жылдың наурыз айында O студиясында жазылған және қалған материалға қосылған. Сонымен қатар, MTV тобының жұмысы туралы баяндама жасады. 1989 жылдың ақпан айында топ жаңа демо-жазбаларды жасады, бұл жолы ритм-гитарада ойнаған Električni Orgazam фронтмэні Srđan Gojković "Gile" көмегімен. Жазулар үшінші альбомға енді – Partibrejkers III, ол, алдыңғысы сияқты, Jugodisk арқылы шығарылды. 1989 жылдың тамызы мен қыркүйегінде жазылған альбомды Milan Ćirić пен Антониевич шығарды, оны Vlada Negovanović араластырды, ал қонақ ретінде гармоникада Petar Miladinović "Pera Joe" пайда болды. Альбомның мұқабасын Костичтің бұрынғы Radnička Kontrola тобының мүшесі Srđan Marković "Ðile" жасаған. Сол кезде топтың құрамы тағы бір рет өзгерді, өйткені алғашқы топтың гитарисі Kostadinović пен барабаншы Borojević топқа оралды, ал Todorov топтан шығып, оның орнына NBG бас гитары Saša Vlajsović келді. Югослав соғыстарының басында, 1992 жылы Антониевич пен Kostić Električni Orgazam және Ekatarina Velika мүшелерімен бірге соғысқа қарсы супертоп Rimtutituki құрды, ол "Slušaj 'vamo" ("Құлақ салыңыз") синглін шығарды, оны Radio B92 шығарды және Белградта ұйымдастырды. Сол жылдың қарашасында топ Сербияда алғашқылардың бірі болып Словенияда концерт берді, оны көрермендер жақсы қабылдады және бұқаралық ақпарат құралдарына ерекше көңіл бөлді. 1993 жылдың наурыз айында топ Салоникидегі Milos клубында өнер көрсетіп, Македонияда гастрольге шықты. "Ko to tamo peva?" (Who's That Singing Over There?) жобасының аясында топ, Ekatarina Velika, Električni Orgazam және Vještice (Загребтен) тобымен бірге Прагада және Берлинде концерт берді. Топ сонымен қатар Бельгияда мультимедиялық фестивальде екі концерт өткізді. Төртінші студиялық альбомы "Kiselo i slatko" (Ащы және тәтті), топтың өзі және Vlada Negovanović продюсерлігімен, 1993 жылдың мамырынан желтоқсан айына дейін PGP RTS Studio 5 және 6 студиясында жазылды, актриса Branka Katić және Srđan Gojković "Gile" вокалда, Saša Vlajsović және Zoran Radomirović "Švaba" бас гитарада, Srđan Todorović барабанда, "Pera Joe" Miladinović гармоникада, Bajaga i Instruktori мүшесі Saša Lokner пернелі аспапта, Goran Čavajda "Čavke", Marin Petrić "Puroni" және Borko Petrović перкуссияда және вокалда, сондай-ақ Milan Mladenović вокалда, гитарада және гармоникада қатысты. Альбомдағы ең танымал тректер: "Molitva" ("Дұға"), "Ljudi nisu isti" ("Адамдар бірдей емес") және "Hoću da znam" ("Мен білгім келеді"). Альбом шыққаннан кейін топ 1996 жылға дейін үзіліс жасады, содан кейін Антониевич пен Kostić Zrenjanin музыканттары, Gluve Kučke мүшелері Gojko Ševar (бас гитара) және Srđan Graovac (гитара) және Oružjem Protivu Otmičara мүшесі Darko Kurjak (барабан) қатысқан жаңа құрамда топты қайта құрды. Топ "Najbolje od najgoreg" (Ең жаманның ең жақсысы) атты үздік хитттер жинағын шығарды, оған екі жаңа ән енді: "Ludo i brzo" ("Жыртқыш және жылдам") және "Rođen loš" ("Жаман туылған"), олар 1996 жылдың ақпанында жазылды. Содан кейін топ концерттік өнер көрсетулерін қайта бастады және бес мың адамдық аудиториясы бар Нови-Садтағы аудиторияда және Ташмайдан стадионында (Белград) сатылған концерттер сияқты көптеген сәтті өнер көрсетулерге ие болды. Осы уақытта топ Radio B92 компаниясымен шығарылған "Poslednji dani slobode" (Бостандықтың соңғы күндері) атты бейнеальбомды шығарды, ол 1991 жылдың маусымында Белградтағы KST-де тікелей жазылған. 1996 жылдың желтоқсан айында топ Франкфурт-на-Майнеде өнер көрсетті және көрермендер жақсы қабылдады, ал келесі жылы топ Жаңа жыл қарсаңында Белградтағы Республика алаңында, көптеген көрермендердің алдында өнер көрсетуге тиіс болды. Бесінші альбомы "Ledeno doba" (Мұз дәуірі), Dušan Kojić продюсерлігімен, "Sjajnija budućnost" ("Жарқын болашақ"), "Sit gladan" ("Тоқ аш"), "Dobro radio loše radio" ("Жақсы жасады, жаман жасады") және Kostić-тің "Ne možeš mi ništa" ("Мені ештеңе істей алмайсың") әндерін қамтыды, ол Instant Karma тобының 1996 жылғы Roll Over (Oktopodijada 1987 1996) альбомында жазылған. Альбомда "Pera Joe" Miladinović гармоникада, Saša Lokner пернелі аспапта, Marin Petrić "Puroni" перкуссияда және Deca Loših Muzičara мырыш тобы қатысты. Альбомды насихаттау және он бес жылдығын тойлау мақсатында топ Белградтағы Калемегдан бекінісінде, Небойша мұнарасының жанында тегін концерт берді. 1998 жылы гитарист Graovac және бас гитарист Ševar топтан кетті,...

2000 жылдар

2000 жылы Югославия СФР ыдырағаннан кейін алғаш рет Хорватияда өнер көрсетті. Топ сонымен қатар “Gramzivost i pohlepa” (“Ақшаға құмарлық және ашкөздік”) атты жаңа студиялық альбомында барабаншылар Милош Велимир “Бука” және Дарко Куряк, клавишник Bata Bata, бас-гитарист Миодраг Карянкович және перкуссияшы Марин Петрич “Пурони”пен жұмыс істеді. “Žurim” (“Асығамын”), “Pogledaj” (“Қара”), “Noćas u gradu” (“Бүгін түні қалада”) және “Razmetljivko” (“Мақтансақ”) тректері ең ерекшелері болып табылды. Осы уақыт аралығында топ мүшелері “Koga ću da hvalim?” (“Кімді мақтаймын?”) әнімен “Pesme iznad istoka i zapada” (“Шығыс пен Батыстан жоғары әндер”) атты христиан рок жобасына қатысты. 2002 жылы топ Милан Младеновичке арналған “Kao da je bilo nekad Posvećeno Milanu Mladenoviću” (“Бұрын болғандай (Милан Младеновичке арналған)”) концертінде “Zajedno” (“Бірге”) әнінің кавер-нұсқасын орындады. 2003 жылдың қараша айында топ екі апталық Солтүстік Америкалық гастрольдік сапарына шығып, Гамильтон, Торонто, Ванкувер, Чикаго, Лос-Анджелес және Нью-Йорк қалаларында өнер көрсетті. 2005 жылы топ Загребте Чак Берридің концертінде жаңа құрамымен ашылу актісі ретінде өнер көрсетті, құрамында бұрынғы “Kazna Za Uši” және “Eyesburn” тобының барабаншысы Деян Утвар және бұрынғы “Kanda, Kodža i Nebojša” тобының бас-гитарисі Владислав Рац болды. 2007 жылы олар топтың жетінші студиялық альбомын шығарды, ол “Sloboda ili ništa” (“Азаттық немесе ештеңе”) деп аталды.

2010 жылдар

2010 жылы топ, құрамында Костич, Антониевич, топқа қайта оралған Дарко Куряк (барабан) және Златко Велйович "Лаки" (бас гитара) болған күйде, 2009 жылдың 20 және 21 наурызында Белградтың Дом Омладинінде жазылған «Криш и Лом» (Higgledy Piggledy) атты концерттік альбомын шығарды. Сол жылдың желтоқсан айында альбом Exit Music лейблі арқылы тегін цифрлық жүктеуге қолжетімді болды. Осы кезде Flavio Rigonat редакциялаған, альбомның толық мәтіндерін, сұхбаттар мен фотосуреттерін қамтитын топтың жұмысы туралы «Srce kuca tu je» (The Heart Beats, It's Here) атты монография LOM баспасында жарық көрді. 2011 жылдың қаңтар айында Popboks веб-журналының жылдық тізімдерінде оқырмандар «Krš i lom» альбомын екінші ең жақсы отандық альбом деп, ал «Srce kuca tu je» кітабын 2010 жылғы ең жақсы кітап деп таныды. Келесі айда Popboks сыншылары өткен онжылдықтағы ең жақсы отандық альбомдардың тізімін жасады, онда «Sloboda ili ništa» 15-ші, ал «Gramzivost i pohlepa» 29-шы орында болды. Топ 30 жылдығын 2012 жылдың 2 сәуірінде Белградтағы Спорт залында өткен концертпен атап өтті. Концертті ашуға Multietnička Atrakcija тобы шақырылды. 15 шілдеде топ Exit фестивалінің бас сахнасында өнер көрсетті. 2015 жылдың қараша айында топ өзінің сегізінші студиялық альбомын – «Sirotinjsko carstvo» (Кедейлердің империясы) шығарды. Албұмды 2014 жылдың ақпан айында жарық көрген «Sitna lova» («Petty Money») синглімен алдын ала жариялады. «Sirotinjsko carstvo» альбомы Odličan Hrčak компаниясы CD және винил пластинкасы түрінде шығарылды. 2016 жылдың 18 маусымында топ Белградтағы Ташмайдан стадионында концерт берді. Концертте Drakula i Šampioni және Dža ili Bu топтары, Disciplina Kičme тобының жетекшісі Душан Койич "Коя" және Električni Orgazam тобының мүшелері Срджан Гойкович "Гиле" және Бранислав Петрович "Банана" қонақ ретінде болды.

Мұра

Partibrejkers I альбомы 1998 жылы "YU 100: najbolji albumi jugoslovenske rok i pop muzike" (YU 100: Югославияның ең үздік поп және рок музыкасының альбомдары) кітабындағы 100 ең үздік югославтық поп-музыка альбомдары тізімінде 18-ші орынға ие болды. Осы тізімге сондай-ақ әртүрлі орындаушылардың жинағы "Ventilator 202 vol. 1" кірді, топтың "Radio utopija" әні 100-ші орынды иеленді. 2006 жылы "1000 godina" әні B92 Top 100 отандық әндер тізімінде 7-орынға, ал "Hoću da znam" әні 21-орынға қойылды. 2011 жылы Radio 202 тыңдаушылары "Hoću da znam" әнін PGP RTB/PGP RTS лейблының 60 жылдық тарихындағы 60 ең үздік әннің бірі деп таныды. Топтың 5 әнінің мәтіні (4-і Костич, 1-і Антониевич жазған) Петар Янятовичтің "Pesme bratstva, detinjstva & potomstva: Antologija ex YU rok poezije 1967–2007" (Ағалық, балалық шақ және ұрпақ әндері: Ex YU рок поэзиясының антологиясы 1967–2007) кітабына енді.