Микеле Амари: Сицилиялық саяхатшы, тарихшы және саяси қайраткер
Michele Amari
Микеле Амари (1806-1889) – сицилиялық саясатшы, революционер, тарихшы. Сицилия тәуелсіздігі үшін күресіп, Италия бірігуіне үлкен үлес қосты. Тарихы мен естеліктері маңызды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Италиялық саясаткер (1806–1889)
Italian politician (1806–1889)
Микеле Бенедетто Гаэтано Амари (7 шілде 1806, Палермо – 16 шілде 1889, Флоренция) – сицилиялық патриот, либералдық революционер және аристократиялық тегі бар саясаткер, тарихшы және шығыстанушы. Ол 1842 жылы Сицилия кештеу соғысы тарихын жариялағанда, Сицилияның Неаполитан Бурбон үкіметінен тәуелсіздігі үшін күрескен жетекші тұлға ретінде көзге түсті. 1848–1849 жылдардағы Сицилия революциялық үкіметінде және 1860 жылы Сицилиядағы Гарибальдидің революциялық кабинетінде министр болды. Италияның бірігуіне белсенді қолдау көрсетіп, Сицилияның Сардиния Корольдігіне қосылуына көмектесті және кейінгі жылдары Италия Корольдігінің сенаторы ретінде жұмыс істеді.
Michele Benedetto Gaetano Amari (7 July 1806 in Palermo – 16 July 1889 in Florence) was a Sicilian patriot, liberal revolutionary and politician of aristocratic background, historian and orientalist. He rose to prominence as a champion of Sicilian independence from the Neapolitan Bourbon rule when he published his history of the War of the Sicilian Vespers in 1842. He was a minister in the Sicilian revolutionary government of 1848–9 and in Garibaldi's revolutionary cabinet in Sicily in 1860. Having embraced the cause of Italian unification, he helped prepare the annexation of Sicily by the Kingdom of Sardinia and was active in his later years as a senator of the Kingdom of Italy.
Отбасылық негіздер
Өзінің естеліктерінде Амари әкесінің әкесі Микельді Палермоның орталығында, Виа-дель-Кассаро және Страда-делла-Мерседе көшелерінің қиылысындағы үйдің "үшінші қабатында" тұратын бай заңгер ретінде бейнелеген. Бірақ тарихшының туысы және жиі хат алмасатын, сондай-ақ Микеле Амаримен (1803-1877), кейіннен Сант-Адриано графы Амари, оның саяси бағытын көп бөліскен, Амаридің әкесі Фердинандоның (1850 ж. қайтыс болған) Микеледің (1740-1820 жж.) кіші ұлы екенін көрсетеді. 1767 жылдан бастап Сант-Адрианоның үшінші графы болған Микеле (1740-1820) отбасының атағын 1722 жылы оның атасы және осы атпен аталған Микеле Амари алған. Лауазымы патшалық темекі монополиясының мұрагерлік әкімшісі қызметінен туындаған бірінші граф 1720 жылы делла Торретта маркиздерінен сатып алынған жерде Пьяна-деи-Колли (Төбелер жазығы) тұрғын алабына өз ауылдық вилласын қосты. Білім алуға ұмтылу және мемлекеттік істерге тікелей қатысу отбасыны Сицилиялық ақсүйектер қатарында ерекшелендіруі мүмкін.
In his memoirs, Amari portrayed his paternal grandfather Michele as a wealthy attorney who lived "on the third floor" of a house in central Palermo, on the corner of Via del Cassaro and Strada della Mercede. But the historian's relation to his cousin and frequent correspondent, also Michele Amari (1803 1877), later Count Amari of Sant'Adriano, who largely shared his political trajectory, reveals Amari's father Ferdinando (d. 1850) to have been a younger son of Michele (c.1740–1820), the third Count Amari of Sant'Adriano from 1767. The title was acquired for the family by the latter's grandfather and namesake, Michele Amari, in 1722. The first Count, whose position derived from the hereditary office of the administrator of the royal tobacco monopoly, added a rural villa of his own to the residential suburb of Piana dei Colli (Plain of the Hills), today a northern district of Palermo, on land purchased from the marquises della Torretta in 1720. The pursuit of education and direct involvement in governmental affairs may have distinguished the family among the Sicilian noble class.
Ерте өмір және білім
Фердинандо Палермо қалалық банкінде бухгалтер болып жұмыс істеген. Оның Джулия Вентуреллимен, Амаридің анасымен некелесуі отбасы мүшелері тарапынан қарсылыққа ұшырады. Фердинандоның құмар ойындарға байланысты туған қаржылық қиындықтары салдарынан Амари 1814 жылдан бастап Палермоның орталық бөлігінде әкесінің әкесімен бірге тұрды. Ол 1812 жылдан бастап Орлеан герцогының 1812 жылы Бурбон әйелімен бірге жақын жердегі Санта-Мария-делла-Мерседерия шіркеуіне барғандағы оқиғаны есіне түсіретінін айтқан. Болашақ Франция королі 1808–1814 жылдары Сицилияның британдық протекторатында Сыртқы істер министрлігінің өкілі ретінде өмір сүрді және Сардинияда Виктор Эммануэль I-мен Наполеонға қарсы бірлескен әрекеттер туралы келісімге келді. Амари Палермода білімін аяқтады, оның көптеген ұстаздары либералды дін қызметкерлері болды. Ол Амариге физика және саяси экономика пәндерін оқытқан және Сицилияның көрнекті тарихшысы болған. Палермодағы институттардағы ағылшын эмпиризмінің басымдығы және әкесінің Вольтерлік көзқарастары Амариді, өзінің айтуынша, он екі жасында шіркеуден бас тартып, он үш жасында материалистік философияны қабылдауға итермеледі. Амаридің әкесі оны Сицилияның франкофильді демократиялық орталықтарымен таныстырды және 1820 жылдың ақпан айында Ішкі істер министрлігінде жұмысқа орналастырды. Әкесі, графтың қазасы Амариді әкесінің үйіне қайтарды. 1820 жылдың шілдесінде Амари әкесімен бірге Сицилияның тәуелсіздігі мен либералды конституцияны талап еткен Карбонаридің Палермо көтерілісіне қатысты. Фердинандо 1822 жылы қатысқандығы үшін өлім жазасына кесілді және 1834 жылы ғана түрмеден босатылды. Амари кейінгі жылдары азаматтық басқарудағы қызмет баспалдақтарын жолдан өтіп, ағылшын авторларының аудармаларын жариялады (осының арқасында Уолтер Скотттан алғыс хат алды) және саяси мақсатта кеңінен оқыды.
Ferdinando was an accountant in the municipal bank of Palermo. His marriage to Giulia Venturelli, Amari's mother, was opposed by his family. Due to Ferdinando's financial troubles caused by gambling, Amari lived with his grandfather in central Palermo from 1814. Already from 1812 he claimed to remember the Duke of Orléans attending the nearby Mercedarian convent of Chiesa di Santa Maria della Mercede with his Bourbon wife in 1812, shielded from the Palermo crowd by the loaded guns of English infantry ostensibly for fear of pestilence. The future King of France lived in the then British protectorate of Sicily in 1808–1814 as an agent of the Foreign Office, and conferred with Victor Emmanuel I in Sardinia on joint action against Napoleon I. Amari completed his education in Palermo, where most of his teachers were liberal clerics. it, who taught Amari physics and political economy, was a leading historian of Sicily. The intellectual domination of English empiricism in Palermo's institutes and his father's Voltairianism prompted Amari, by his own account, to abandon the church by the age of twelve and embrace materialist philosophy by the age of thirteen. Amari's father introduced him to the Francophile democratic circles of Sicily and secured him a place at the Ministry of the Interior in February 1820. The death of his grandfather, the Count, brought Amari back to his father's house. In July 1820, Amari was involved alongside his father in the Palermo uprising of the Carbonari which demanded Sicilian independence and a liberal constitution. Ferdinando was initially sentenced to death in 1822 for his participation and only released from prison in 1834. Amari spent the subsequent years progressing through the ranks of civil administration, publishing translations of English authors (which earned him a letter of thanks from Walter Scott), and reading widely with political intent.
Сицилиялық кештеулер соғысының тарихы және алғашқы жер аударылу
1837 жылы ол өзінің басты жұмысының жоспарын дайындады, ол Сицилиялық кештеулер соғысының (1282–1302) толыққанды зерттеуі болды және Екі Сицилия Корольдігіндегі Бурбон үкіметін құлатуға шақыру ретінде жоспарланған. 1837 жылы холера эпидемиясы кезінде Амаридің денсаулық сақтау саласындағы жұмыстарына қатысуы және 1838–1840 жылдары Неапольге ауысуы жариялануды кешіктірді, онда ол мемлекеттік архивтерде қосымша зерттеулер жүргізді. Кітап 1842 жылы жарық көрді, оның атауы цензурадан өту үшін мазмұнын жеңілдетіп көрсетілгенімен, Сицилияда және Италияның материгінде жылдам түрде үлкен оқырман қауымын қамтыды және Неаполь үкіметінде алаңдаушылық тудырды. Амари Парижге жер аударылып, Жозеф Туссен Ренодан араб тілін үйренді. Ол француз либералдық элитасының арасында жүрді, оның таныстарының ішінде Александр Дюма, Жюль Мишеле, Жан Александр Букон, Абель Франсуа Вильмен, Августин Тьерри және Адольф Тьер болды.
By 1837 he had prepared the outline of his principal work, a detailed investigation of the war of the Sicilian Vespers (1282–1302), which was conceived as a call to overthrowing the Bourbon rule in the Kingdom of the Two Sicilies. The publication was delayed by Amari's involvement in health administration during an outbreak of cholera in 1837 and by his subsequent transfer to Naples in 1838–40 where he carried out additional research in the state archives. The book, first released in 1842 with a title that understated its message to bypass censorship, rapidly won a mass audience in Sicily and on the Italian mainland, and caused concern in the Neapolitan government. Amari went into exile in Paris where he studied Arabic with Joseph Toussaint Reinaud. He moved in the French liberal elite circles, where his acquaintances included Alexandre Dumas, Jules Michelet, Jean Alexandre Buchon, Abel François Villemain, Augustin Thierry and Adolphe Thiers.
1848 жылғы революция және қайтадан жер аударылу
1848 жылғы Сицилия төңкерісі кезінде ол Палермо университетінің мемлекеттік құқық кафедрасын иелену үшін аралға қайтып келді. Сицилия парламентіне депутат сайланғаннан кейін, ол революциялық үкіметте қаржы министрі болып тағайындалды. 1848 жылдың тамызынан 1849 жылдың сәуіріне дейін ол Париж бен Лондонда Сицилия мемлекетін мойындау үшін күш салды. 1849 жылдың сәуірінде Сицилияға қайта оралған әрекеті сәтсіз аяқталғаннан кейін, ол 1859 жылдың мамырына дейін Парижде ғылыми еңбекпен айналысты, содан кейін Пиза университетінде араб тілінен қызметке орналасты.
During the Sicilian revolution of 1848, he travelled back to the island to take up the chair of public law at the University of Palermo. Elected a deputy to the Sicilian Parliament, he was subsequently nominated the Minister of Finance in the revolutionary government. From August 1848 to April 1849, he lobbied for the recognition of the Sicilian state in Paris and London. After an abortive return to Sicily in April 1849, he pursued scholarly work in Paris until May 1859, when he accepted a position in Arabic at the University of Pisa.
Сицилияны аннексиялаудағы рөлі
1859 жылдың желтоқсан айында ол және оның туысы, тарих философы Эмерико Флоренциядағы Istituto di studi superiori институтында қызметке тағайындалды. Көп ұзамай Амари Сицилия революциясын қолдау комитетіне қосылды және Джузеппе Гарибальдидің Мың экспедициясынан кейін аралға аттанды, ол 1860 жылдың маусым айының соңында келді. 1860 жылдың шілдесінде ол Гарибальдидің соғыс уақытындағы үкіметінде Білім және қоғамдық жұмыстар министрі, содан кейін қысқа мерзімге Сыртқы істер министрі болды. Ол қыркүйек айында диктатордың Сардиния Корольдігінің аралды аннексиялаудан бас тартуына байланысты, оның премьер-министрі Камилло Кавур талап еткендей, отставкаға кетті. Сицилияны Пьемонтқа қосу мәселесіндегі саяси қайшылықтарда Амари Гарибальдиге қарсы Кавурдың жағын алды. Ол Джузеппе Ла Фаринаның дереу аннексиялау жоспарына қарсы шығып, Сицилияның автономиясына деген ұмтылысын сақтап қалғанмен, (неаполитандық ықпалдың қайта оралуынан сескенгендіктен) бұл өзін-өзі басқаруды Италия бірігуінен кейін ғана Пьемонттың бір жақты түрде беруі керек деп қабылдады, Сицилия парламентін қайта жаңғырту идеясын қабылдамады және Сицилиялықтар арасында аннексияны безусловты мақұлдау үшін үгіт жүргізді. 4 қыркүйекте Амари Туриннен Сицилияға берілетін арнайы жеңілдіктердің жобасымен бірге аннексияны мақұлдау үшін плебисцит туралы жарлықтың жобасын жасады. Ол 17 қыркүйекте Гарибальди Антонио Мординиді кабинет басшысы (продиктатор, Гарибальдидің орынбасары) етіп тағайындағаннан кейін отставкаға кетті, Мордини ұсынған сицилиялық тарихшы лауазымын қабылдамады және хаттарында сицилиялық автономистер мен тәуелсіздікшілерге, сондай-ақ Гарибальдидің республикашыларына шабуыл жасады. Гарибальдидің болмауы, Пьемонт әскерлерінің Папалық мемлекетке енуі және Сицилия элитасының төңкеріске деген наразылығы аясында Амаридің монархистік бағыты ақыры жеңіске жетті.
In December 1859 he and his cousin Emerico, a philosopher of history, received appointments at the Istituto di studi superiori in Florence. Amari soon joined a committee of support for the Sicilian revolution and headed for the island in the wake of Giuseppe Garibaldi's Expedition of the Thousand, arriving in late June 1860. In July 1860, he became the Minister of Education and Public Works and then briefly Minister of External Affairs in Garibaldi's wartime government, before resigning in September over the dictator's refusal to pursue annexation of the island by the Kingdom of Sardinia as demanded by its Prime Minister Camillo Cavour. In the political conflicts surrounding the incorporation of Sicily into Piedmont, Amari sided with Cavour against Garibaldi. Although he opposed Giuseppe La Farina's early plan for immediate annexation and retained his own aspirations for Sicilian autonomy, he accepted (ostensibly due to his fear of the return of Neapolitan influence) that this self government should be granted unilaterally by Piedmont only after Italian unification, rejected the notion of reviving the Sicilian parliament, and campaigned among the Sicilians for the unconditional approval of the annexation, while acting as an intermediary between King Victor Emmanuel II and Garibaldi. On 4 September, Amari drafted a proclamation of the plebiscite for approving annexation, along with an outline of special concessions to be awarded to Sicily from Turin. He resigned after Garibaldi appointed Antonio Mordini as the new head of the cabinet (prodictator, Garibaldi's deputy) on 17 September, refused the post of Sicilian historiographer offered to him by Mordini, and attacked Sicilian autonomists and independentists and Garibaldi's republicans in his letters. Against the background of Garibaldi's absence, the advance of Piedmontese troops into the Papal States, and the impatience of the Sicilian elites with the revolution, it was Amari's monarchist option that ultimately prevailed.
Кейінгі өмір және өлім
Амари 1861 жылдың қаңтарында, Италия Корольдігі жарияланғанға екі ай бұрын Сардиния Корольдігінің сенаторы болып тағайындалды, ал оның туысы граф Амари бірнеше аптадан кейін Туринде қалды. Амари 1862 жылдың 7 желтоқсанынан 1864 жылдың 23 қыркүйегіне дейін Луиджи Карло Фарини мен Марко Мингетти кабинеттерінде білім министрі болды. Ол 1866 жылы академиялық қызметтен зейнетке шықты, бірақ жаңа еңбектер жариялауды және зерттеу мен оқытуға қатысты мемлекеттік қызметтерді атқаруды жалғастырды. Ол 1873 жылға дейін Флоренцияда, содан кейін Римде, Пизада және 1888 жылдан бастап қайта Римде тұрды. Ол 1889 жылы Флоренцияда қайтыс болды және Палермода жерленді. Амари 1865 жылы Луиза Бухерге үйленді; олардың екі қызы болды.
Amari was appointed a senator of the Kingdom of Sardinia in January 1861, two months before the proclamation of the Kingdom of Italy, as was his cousin Count Amari, who had remained in Turin, several weeks later. Amari was the Minister of Education in the cabinets of Luigi Carlo Farini and Marco Minghetti from 7 December 1862 to 23 September 1864. He retired as academic in 1866 but continued publishing new works and holding public offices related to research and teaching. He lived in Florence until 1873, then in Rome, Pisa, and again in Rome from 1888. He died at Florence in 1889 and was buried in Palermo. Amari married Louise Boucher in 1865; they had two daughters.
Шәкіртақы
Амаридің тарихи еңбектері мұсылман билігі кезеңінен бастап XIX ғасырға дейін Сицилияның ұлттық ерекшеліктерінің қалыптасуын зерттейді. Ол мұсылмандардың келуін оңды жаңалық деп қарастырды, себебі бұл Сицилияны үш ғасыр бойы аралды кедейлендірген Византия билігінен құтқартты. Ол қазіргі Сицилияның мәдени және әлеуметтік мұрасының көп бөлігін ислам билігінің нәтижесі деп есептеді. Парижде араб тілін меңгерген Амари Италиядағы шығыстану ғылымының алға басушысы болды. Оның еңбектері оны XIX ғасырдағы Еуропадағы ортағасырлық араб жазбаларын ең жақсы аударғандардың бірі деп танылды. Оның "Сицилия мұсылмандарының тарихы" (Storia dei musulmani di Sicilia, 1854) көптеген тілдерге аударылды, соның ішінде 2004 жылы египеттік ғалымдар тобы араб тіліне де аударды. Ол өзінің шығыстану кітаптары мен қолжазбаларының жинағын Accademia dei Lincei-ге сыйлады. 1851 жылы Амари араб тіліндегі "патшаларға арналған айна" жанрындағы еңбектің итальян тіліне аудармасын жариялады, оған оның авторы, XII ғасырғы ортағасырлық сицилиялық араб философы Ибн Зафар әл Сикиллидің өмірбаяны енгізілген. Амаридің аудармасын келесі жылы Бентли "Solwan, немесе Сабырлы Сулар" (Solwan, or Waters of Comfort) деген атпен ағылшын тіліне аударды. Оның еңбектері кейінгі ислам тарихшыларына зор ықпал етті: олардың ішінде Италияда Леоне Каетани, Франческо Габриели, Умберто Ризитано және Паоло Минганти болды. Лейпциг университетінің профессоры Генрих Лебрехт Флейшер Амаридің "Сикуло-араб кітапханасына" екі толықтыру жариялағанда, Италияда шығыстану ғылымын қайта жаңғыртудағы оның үлесін мойындады.
Amari's historical works trace the formation of Sicily's national characteristics from the period of Muslim rule down to the nineteenth century. He viewed the arrival of the Muslims as a positive development in that it freed Sicily from the Byzantine rule that over nearly three centuries had impoverished the island through excessive taxation. He attributed much of modern Sicily's cultural and social legacy to the Islamic rule. Having mastered Arabic in Paris, Amari acted as a forerunner of Oriental studies in Italy. His efforts earned him the recognition as one of 19th century Europe's finest translators of medieval Arabic writings. His Storia dei musulmani di Sicilia (History of the Muslims of Sicily, 1854) has been translated into many languages, including into Arabic by a group of Egyptian scholars as recently as 2004. He left his collection of Oriental studies books and manuscripts to the Accademia dei Lincei. In 1851, Amari published a translation into Italian of an Arabic work of the mirror for princes genre, which includes a biography of its author, the 12th century medieval Sicilian Arab philosopher Ibn Zafar al Siqilli, considered a precursor of Machiavelli. Amari's version was translated into English by Bentley under the title Solwan, or Waters of Comfort in the following year. His work proved influential with later historians of Islam: among them, in Italy, Leone Caetani, Francesco Gabrieli, Umberto Rizzitano and Paolo Minganti. Heinrich Leberecht Fleischer of the University of Leipzig, in publishing two supplements to Amari's Siculo Arabic Library, credited him with reviving Oriental studies in Italy.
Көзқарастар
Рационалист және позитивист болған Амари қатайып кеткен этикалық сезімталдық, секуляризмге адалдық, азаматтық қасиеттер туралы ұғымдармен қатар, діни дау-дамаға бейжайлық танытты. Ол Антуан Дестут де Трейси мен Адам Смит еңбектерін өзінің ой-санасын қалыптастыруда шешуші деп есептеді.
A rationalist and a positivist, Amari exhibited a strong ethical sensibility, commitment to secularism and a notion of civic virtues, and indifference to religious disputes. He cited the works of Antoine Destutt de Tracy and Adam Smith as decisive in his intellectual formation.