Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Геология ғылымының стратиграфиялық тармағында Global Standard Stratigraphic Age, немесе қысқартылған GSSA, – геологиялық жазбадағы хронологиялық анықтамалық нүкте және критерий, геологиялық кезеңдердің, эпохалардың немесе жас шамаларының шекараларын анықтау үшін қолданылады. Бұл шекаралар – халықаралық деңгейде бекітілген өлшемдер, және олар жалпы геологиялық уақыт шкаласында хроностратиграфиялық тұрғыдан пайдалы тау жыныстары қабатында орналасқан. Мұндай маңызды өлшемдерді анықтау жөніндегі жаһандық көп салалы жұмыс 1974 жылдан бері жүріп келеді. Нүктелер мен қабаттар кеңінен таралған болуы керек, сондай-ақ қабаттардың немесе басқа да нақты белгілердің (анықталатын немесе сандық түрде өлшенетін) тізбегін қамтуы тиіс. GSSA-ны Халықаралық стратиграфия жөніндегі комиссия (ICS) олардың бас ұйымы – Халықаралық геологиялық ғылымдар одағының (IUGS) қолдауымен анықтайды. Ол негізінен 630 миллион жылдан ертерек жастағы тау жыныстары қабаттарын уақыт бойынша анықтау үшін қолданылады, мұндай жастағы қазба деректері жеткіліксіз болады. Геологиялық жазба 539 миллион жылға дейін шектеулі. Себебі геологиялық уақыт шкаласындағы Жер қыртысы тектоникалық және эрозиялық процестердің нәтижесінде үнемі қайта құрылымдалады, ал көне тау жыныстары, әсіресе уақытты калибрлеуге қолданылатын жақсы сақталған қабаттар сирек кездеседі. Жақындағы кезеңдерде мұндай шекараларды анықтау үшін Global Boundary Stratotype Section and Point (GSSP) қолданылады, ол негізінен палеонтологияға және қазбаларды анықтаудың жетілдірілген әдістеріне негізделген. GSSA-дан айырмашылығы, GSSP белгілі бір стратиграфиялық бөлімдегі маңызды оқиғалар мен өзгерулерге сүйенеді. Көне бөлімдерде ГССП үшін қажетті негізгі оқиғаларды анықтауға жеткілікті қазба деректері немесе жақсы сақталған бөлімдер жоқ, сондықтан GSSA белгілі бір уақыттарға және таңдалған критерийлерге негізделген. ICS бірінші кезекте GSSP стандарттарына сай болуға тырысады (төменде қараңыз), және егер бұл сәтсіз болса, әдетте бірнеше бәсекелес GSSA нұсқаларын немесе ұсыныстарын алдын ала іріктеу үшін жеткілікті ақпаратқа ие болады.
In the stratigraphy sub discipline of geology, a Global Standard Stratigraphic Age, abbreviated GSSA, is a chronological reference point and criterion in the geologic record used to define the boundaries (an internationally sanctioned benchmark point) between different geological periods, epochs or ages on the overall geologic time scale in a chronostratigraphically useful rock layer. A worldwide multidisciplinary effort has been ongoing since 1974 to define such important metrics. The points and strata need be widespread and contain an identifiable sequence of layers or other unambiguous marker (identifiable or quantifiable) attributes. GSSAs are defined by the International Commission on Stratigraphy (ICS) under the auspices of their parent organization, the International Union of Geological Sciences (IUGS), and are used primarily for time dating of rock layers older than 630 million years ago, lacking a good fossil record. The geologic record is more restricted before about 539 million years ago. This is because the Earth's crust in geological time scales is constantly being recycled by tectonic and weathering forces, and older rocks and especially readily accessible exposed strata that can act as a time calibration are rare. For more recent periods, a Global Boundary Stratotype Section and Point (GSSP), largely based on paleontology and improved methods of fossil dating, is used to define such boundaries. In contrast to GSSAs, GSSPs are based on important events and transitions within a particular stratigraphic section. In older sections, there is insufficient fossil record or well preserved sections to identify the key events necessary for a GSSP, so GSSAs are defined based on fixed dates and selected criteria. The ICS first attempts to meet the standards of the GSSPs (see below) and if those fail, usually have enough information to make a preliminary selection of several competing GSSA prospects or proposals.