Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Органикалық қосылыстарды химиялық байланыстарының сипатына қарай жіктеу химиялық байланыстар
Classification of organic compounds based on nature of their chemical bonds
chemical bonds
Қаныққан қосылыс – сутектік қосылу, тотығу қосылу және Льюис негізінің байланысуы сияқты қосылу реакцияларына қарсы тұратын химиялық қосылыс (немесе ион). Бұл термин көптеген жағдайларда және химиялық қосылыстардың көптеген кластары үшін қолданылады. Жалпы алғанда, қаныққан қосылыстар қанықпаған қосылыстарға қарағанда аз реактивті болады. Қанығу сөзі латын тіліндегі saturare сөзінен шыққан, ол "толтыру" деген мағынаны білдіреді.
A saturated compound is a chemical compound (or ion) that resists addition reactions, such as hydrogenation, oxidative addition, and binding of a Lewis base. The term is used in many contexts and for many classes of chemical compounds. Overall, saturated compounds are less reactive than unsaturated compounds. Saturation is derived from the Latin word saturare, meaning 'to fill'.
Қанықпаған органикалық қосылыстар
Қанығу ұғымын әр түрлі номенклатуралық жүйелер, формулалар және аналитикалық тесттер арқылы сипаттауға болады. Мысалы, IUPAC номенклатурасы – органикалық қосылыстардағы қанықпаудың типі мен орнын сипаттауға қолданылатын атаулар жиынтығы. "Қанықпау дәрежесі" – қосылыстың байланыстыра алатын сутегі мөлшерін анықтау және схемалық түрде көрсету үшін қолданылатын формула. Қанықпауды ЯМР (NMR), массалық спектрометрия, ИҚ (IR) спектроскопиясы арқылы, сондай-ақ қосылыстың бром саны немесе йод саны арқылы анықтауға болады.
The concept of saturation can be described using various naming systems, formulas, and analytical tests. For instance, IUPAC nomenclature is a system of naming conventions used to describe the type and location of unsaturation within organic compounds. The "degree of unsaturation" is a formula used to summarize and diagram the amount of hydrogen that a compound can bind. Unsaturation can be determined by NMR, mass spectrometry, and IR spectroscopy, or by determining a compound's bromine number or iodine number.
Май қышқылдары мен майлар
Қаныққан және қанықпаған терминдері жиі майлардың майлы қышқыл құрамына қолданылады. Трайглицеридтер (майлар), мал майының құрамындағы заттар, қаныққан стеар және моноқанықпаған олеин қышқылдарынан тұрады. Көптеген өсімдік майларында бір (моноқаныққан) немесе бірнеше (көп қаныққан) екі байланысы бар май қышқылдары кездеседі.
The terms saturated vs unsaturated are often applied to the fatty acid constituents of fats. The triglycerides (fats) that comprise tallow are derived from the saturated stearic and monounsaturated oleic acids. Many vegetable oils contain fatty acids with one (monounsaturated) or more (polyunsaturated) double bonds in them.
Органометалл химиясы
Органометалл химиясында координативті қанықпаған кешенде 18-ден аз валентті электроны болады, сондықтан ол тотығу арқылы қосылуға немесе қосымша лигандтың координациялануына сезімтал. Қанықпау көптеген катализаторлардың ерекшелігі. Координативті қанықпағанға қарама-қарсы координативті толыққан кешендер. Координативті толыққан кешендер каталитикалық қасиеттерді сирек көрсетеді.
In organometallic chemistry, a coordinatively unsaturated complex has fewer than 18 valence electrons and thus is susceptible to oxidative addition or coordination of an additional ligand. Unsaturation is characteristic of many catalysts. The opposite of coordinatively unsaturated is coordinatively saturated. Complexes that are coordinatively saturated rarely exhibit catalytic properties.
Беттері
Физикалық химияда, беттік процестер туралы сөз болғанда, қанығу – байланыс орнының толыққанды түрде толу деңгейін көрсетеді. Мысалы, базалық қанығу – алмастырылатын катиондардың базалық катиондар болып табылатын үлесін білдіреді.
In physical chemistry, when referring to surface processes, saturation denotes the degree at which a binding site is fully occupied. For example, base saturation refers to the fraction of exchangeable cations that are base cations.