Кіріспе

Украинада тыйым салынған саяси партия

Украинаның прогрессивті социалистік партиясы (ПСПУ) – тыйым салынған партия. Дугинмен идеологиялық байланыстары болғандықтан, кейбір сарапшылар оны ұлттық-большевиктік деп сипаттады. Прогрессивті социалистік партияның «ашық солшыл» бағдарламасы бар екені айтылды. Партияның үгіт сөзі – «Біз Кеңестік және социалистік Украинаны саламыз!». Партия русофильдік көзқараста болды және Украинаның Ресеймен және Беларусьпен «стратегиялық серіктестік» орнатуын жақтады, ал Еуропалық Одақпен немесе НАТО-мен ынтымақтастық мүмкіндігін қабылдамады. Партия Батыс аймақтарында аз танымал болды, бірақ Оңтүстік Украинада қолдаушылары көп болды. Ол Социалистік партиядағы ревизионистік тенденцияларға қарсы болған СПУ-дың радикалды топтарын басқарды. 1995 жылдың қазан айында ол сол партиядан шығып кетті. 1999 жылғы президенттік сайлауда партияның үміткері Наталия Витренко бірінші турда 10,97% дауыс алып, төртінші орынға ие болды. Партияның парламенттік фракциясы 2000 жылдың ақпан айында таратылды. 2002 жылдың 30 наурызында өткен парламенттік сайлауда партия «Наталия Витренко блогы» атты сайлау одағын құрды, оған Украина педагогтары партиясы (Партия Освітян України) да кірді. Ол 3,22% дауыс жинады, Жоғарғы Радаға өту үшін қажетті 4% шегінен сәл кем қалды. ПСПУ президент Леонид Кучмаға қарсы болды, бірақ 2004 жылғы сайлауда 2002 жылдан бері Украина премьер-министрі болып табылатын Виктор Януковичті қолдады. 2004 жылғы «Қызыл революциядан» кейін партия жаңа президент Виктор Ющенкоға қарсы оппозицияға қосылды. 2006 жылғы наурыз айында өткен парламенттік сайлауда партия парламентке өкіл жібере алмады, Наталия Витренконың «Халықтық оппозиция блогы» ретінде қатысып, 2,93% дауыс жинады. Себебі ол Украинаның Социалистік партиясымен бір сайлау блогында болуды қаламады. Партия сол сайлауда Наталия Витренконы қайтадан үміткер етіп ұсынуға тырысты, бірақ Украинаның Орталық сайлау комиссиясы талап етілген 2,5 миллион гривналық мөлшердегі жарнаны төлемегендіктен тіркеуден бас тартты. Нәтижесінде Украинаның Прогрессивті социалистік партиясы 2010 жылғы президенттік сайлаудың екінші турында «Өңірлер партиясының» лидері Виктор Януковичті қолдады. 2010 жылғы жергілікті сайлауда партия Севастополь қалалық кеңесіне үш өкіл сайлады. Партия 2012 жылғы парламенттік сайлауға қатыспады. 2011 жылы ПСПУ «Ресей үшін халық фронтына» қосылуға шешім қабылдады. Партия 2014 жылғы парламенттік сайлауға қатыспады. Партия 2015 жылдың қазан айында Украинадағы жергілікті сайлауда «Сол оппозиция» партиясының құрамында қатысты. 2020 жылғы жергілікті сайлауда партия Ромни қаласының әкімдігіне үміткерден басқа депутаттыққа үміткерлерді ұсынбады. 2022 жылдың 20 наурызында ПСПУ Украинаның Ресейге қарсы шабуылы кезінде Украинаның Ұлттық қауіпсіздік және қорғаныс кеңесінің шешімімен қызметі тоқтатылған бірнеше саяси партиялардың бірі болды, сондай-ақ «Держава», «Сол оппозиция», «Наши», «Оппозициялық блок», «Өмір үшін оппозициялық платформа», Шарий партиясы, Украинаның Социалистік партиясы, «Сол күштер одағы» және Владимир Салдо блогы да тоқтатылды. 2022 жылдың маусым айында әртүрлі сот процестері 2022 жылдың 20 наурызында қызметі тоқтатылған партияларды тыйым салуға бағытталды. (Басқа партия – «Өмір үшін оппозициялық платформа»).

Президент сайлауы

Украина Президенті Сайлау жылы Кандидат Бірінші кезең Екінші кезең Дауыс саны жалпы дауысқа қатысты % Дауыс саны жалпы дауысқа қатысты % 1999 Наталья Витренко 2,886,972 10.97 2004 Наталья Витренко 429,794 1.53

Рада сайлауының нәтижелері

Жоғарғы Рада (жыл сайлау бетіне сілтеме) Жыл Дауыс саны % Орын саны 1998 1,075,118 4.05 17 2002 836,198 3.23 0 2006 743,704 2.93 0 2007 309,008 1.33 0

Идеология

Партия Украинаның Еуразиялық экономикалық қауымдастыққа (оның ішінде Кедендік одаққа) толыққанды қатысуын; Украинаның бейтараптық статусын қорғауды; Украинадағы НАТО жаттығуларын тоқтатуды; орыс тіліне украин тілімен қатар ресми тіл мәртебесі беруді; бұрынғы президент Виктор Ющенконың Степан Бандера мен Роман Шухевичке Украинаның Батыры атағын беру туралы жарлықтарын жоюды қолдады. Партия солшыл, социалистік популизмнің ерекше, радикалды түрі деп есептеледі. Партия өзін Украинадағы жалғыз "шынайы марксистік" партия деп жариялайды және күшті ностальгиялық, Батысқа қарсы платформада үгіт жүргізеді. Ол ХВҚ-ны Украинаны отарлауда айыптайды және Украинадан барлық Батыс кеңесшілерін қууды талап етеді. PSPU Украинаның капиталистік экономикаға айналуын әлеуметтік регресс деп санайды. Партия өндіріс құралдарына мемлекеттік меншік және әлеуметтік әділетке негізделген экономиканы қажет етеді, ол жұмыссыздықты жою және материалдық игіліктерді тікелей өндірушілерге бөлу ретінде сипатталады. Партия сондай-ақ "әрбір адамның еркін дамуының барлық адамдардың еркін дамуының шарты болатын қоғамды құруға, кәсіпорындарда жұмысшы демократиясын орнатуға, негізгі салалардың мемлекеттік меншігіне кепілдік беруге және жекешелендіру процесін тоқтатуға, сондай-ақ колхоздар мен совхоздардың құлдырауын тоқтатуға" шақырады. Партия Еуразиялық жастар одағымен және оның басшысы Александр Дугинмен тығыз байланыста.