Кіріспе

Ағылшын дәрігері сэр Арчибальд Эдвард Гаррод.

Білім және жеке өмірі

Арчибальд атақты дәрігер, 23 жасында медицина мамандығы бойынша диплом алып, 32 жасында Лондон университетінің медицина профессоры болған сэр Альфред Баринг Гарродтың төртінші ұлы еді. Ол подаграмен байланысты несеп қышқылының бұзылған метаболизмін ашты. Гарродтың үлкен ағасы Альфред Генри Гаррод табысты орнитолог болды, ол бірнеше құс таксондарына ат қойды және «Челленджер» экспедициясынан алынған үлгілерді зерттеді; оның тағы бір үлкен ағасы Герберт Баринг Гаррод та заңгер және ғалым ретінде табысқа жетті, «Данте, Гёте Фаусты және басқа да лекциялар» атты еңбекті жазды. Туысы Чарльз Кин Гарродтың балалық шағындағы үйіне жиі келіп тұратын. Кин 40 жылдан астам «Панч» журналы үшін иллюстратор болды. Киннің ықпалымен Гаррод «Классикалық архитектура нұсқаулығы» атты суреттелген кітапша жазды. Кришна Дронамраджудың сөзіне сүйенсек, Гаррод ерте жасынан-ақ табиғат тарихына қызығушылық танытты, әсіресе көбелектерге. 12 жасында ол оларды жинап, аналық көбелектердің сирек кездесетінін байқады және сүтқоректілердегі мұрагерлік үлгілері туралы ойланды. Ол Оксфорд университетінің Марлборо колледжінде және Крайст-Черчте білім алды. Марлборо колледжінде оның үлгерімі нашар болды, себебі ол классикаға, әсіресе латын тілінің мәтіні мен грамматикасына қызығушылық танытпады. 1878 жылы ол жаратылыстану ғылымдары бойынша бірінші сыныптық дипломмен (немесе «Бірінші») бітірді.

Бірінші дүниежүзілік соғыс

Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Гаррод әскердің медициналық кеңесшісі болып қызмет етті, негізінен Мальтада. 1918 жылы соғыстағы қызметі үшін Киелі Михаил және Киелі Георгий орденінің кавалер-командоры атанды. Альфред Ноэль Гаррод 1916 жылы 28 жасқа толыпты. 1919 жылы оның үшінші ұлы Базиль Рахере Гаррод испан тұмауы пандемиясы кезінде Кельн қаласында 21 жасында қайтыс болды.

Кәсіби мансап

Келесі 20 жыл бойы ол Лондонның бірнеше ауруханаларында штаттық дәрігер болып қызмет етті: Мэрилебон бас диспансері, Батыс Лондон ауруханасы, Сент-Бартоломей ауруханасы, Ұлы Ормонд көшесіндегі балалар ауруханасы және жамбас дисплазиясы бар балаларға арналған Александра ауруханасы. 1892 жылы ол Ұлы Ормонд көшесіндегі ауруханада көмекші дәрігер болып тағайындалды. Дронамраджу былай деп жазады: "Ол қалыпты және патологиялық несепті зерттеуге, әсіресе олардың түсінің айырмашылықтарына қызығушылық танытты. Оның бала кезінде көбелектер мен гүлдерге деген қызығушылығы да түстердің айырмашылықтарымен және биологиялық өзгерістермен байланысты болды, және бұл оның осы мәселеде қабылдау қабілетін дамытуға көмектескен болуы мүмкін."

Алкаптонурия және зат алмасудың туа біткен қателері

Гаррод ең белгілі жұмысы – туа біткен метаболизм қателіктерін ғылыми тұрғыдан зерттеу. Ол химиялық патологияға үлкен қызығушылық танытып, жүйелік метаболизм мен аурудың көрінісі ретінде несеп химиясын зерттеді. Бұл зерттеу, мендельдік мұрагерлік туралы жаңа түсінікпен бірігіп, белгісіз және аса қауіпті емес ауруы бар бірнеше отбасыны зерттеуден басталып, құпия аурулардың кең аумағын метаболизмнің тұқым қуалайтын бұзылулары ретінде түсінуге мүмкіндік беретінін анықтауға жеткізді. 1890 жылдары ол Лондонның танымал және беделді дәрігері және биохимигі Фредерик Гоуленд Хопкинспен ынтымақтастықта жұмыс істеді, ол витаминдердің (сол кезде «қосымша факторлар» деп аталған) науқастардың диеталық денсаулығына қалай әсер ететінін зерттеді. Хопкинстің ықпалымен және бала кезіндегі түс өзгерістеріне деген қызығушылығымен, ол несептің түсінің өзгеруіне ерекше назар аударды. 1897 жылы Great Ormand Street ауруханасына анасы сәбиімен және қоңыр-қара түсті қысылған киіммен келді. Доктор Гаррод баланың отбасылық анамнезін жазып алып, жылдар бойы оның өсуін қадағалады. Ол тез арада осы аурумен ауыратын басқа да науқастарды іздеуге кірісіп, қырық жағдайды анықтады және 1822 жылы алғаш рет тіркелген бұл ауру туралы мәліметтерді зерттеді. Алкаптонурия – органикалық қышқыл метаболизмімен байланысты сирек кездесетін туыстық ауру, ол ауамен байланысқа түскеннен кейін несептің сарыдан қоңырға, содан кейін қараға өзгеруімен ерекшеленеді. Өмірінің кейінгі кезеңдерінде бұл ауруға шалдыққан адамдарда буын хрящі мен жалғастыру тіндерінде қоңыр пигмент жиналуымен сипатталатын артрит дамиды. Гаррод бірнеше отбасыдағы қайталану үлгілерін зерттеді, мұрагерлік аутосомдық рецессивті үлгіні ұстанатынын анықтады және бұл алькаптон деп аталатын қосылыстардың метаболизміне қатысатын ферментті кодтайтын геннің мутациясынан туындайды деп болжады. Ол 1902 жылы «Алькаптонурияның таралуы: Химиялық жекелік туралы зерттеу» атты еңбегін жариялады. Келесі он жылда ол тұқым қуалайтын метаболизм ауруларының болу мүмкіндігін түсінуді дамытты. Ол көптеген ферменттік ақаулардың рецессивті мұрагерлік сипатын сипаттады. 1908 жылы осы жұмыстың негізгі бөлігі Корольдік дәрігерлер колледжінде «Метаболизмнің туа біткен қателіктері» деген тақырыпта Croonian лекциялары түрінде ұсынылып, келесі жылы жарияланды. Гаррод метаболизмді зерттеуді цистинурия, пентосурия және альбинизмді қамтыды. Бұл үш туа біткен қателік, алкаптонуриямен бірге, Гарродтың төрттігі деп аталады. 1923 жылы ол осы зерттеулерін өзінің ең танымал еңбегінің кеңейтілген басылымында жинақтады.

Құрметтер

Гарродтың медицинаның жаңа саласын қадағалап дамытқаны анықталған сайын, Англияда да, шетелде де оның құрметке ие болуы арта түсті. Ол Оксфордта медицина профессоры қызметіне Уильям Ослерден кейін келді. 1910 жылы Корольдік қоғамның мүшесі болып сайланды, Арчибальд Гаррод, "Медицинадағы ғылыми рух: Абернет қоғамына арналған тұсаукесерлік лекциясы", Санкт-Бартоломей ауруханасының журналы, 20, 19 (1912).