Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ағылшын дәрігері сэр Арчибальд Эдвард Гаррод.
English physician
Sir Archibald Edward Garrod
Білім және жеке өмірі
Арчибальд атақты дәрігер, 23 жасында медицина мамандығы бойынша диплом алып, 32 жасында Лондон университетінің медицина профессоры болған сэр Альфред Баринг Гарродтың төртінші ұлы еді. Ол подаграмен байланысты несеп қышқылының бұзылған метаболизмін ашты. Гарродтың үлкен ағасы Альфред Генри Гаррод табысты орнитолог болды, ол бірнеше құс таксондарына ат қойды және «Челленджер» экспедициясынан алынған үлгілерді зерттеді; оның тағы бір үлкен ағасы Герберт Баринг Гаррод та заңгер және ғалым ретінде табысқа жетті, «Данте, Гёте Фаусты және басқа да лекциялар» атты еңбекті жазды. Туысы Чарльз Кин Гарродтың балалық шағындағы үйіне жиі келіп тұратын. Кин 40 жылдан астам «Панч» журналы үшін иллюстратор болды. Киннің ықпалымен Гаррод «Классикалық архитектура нұсқаулығы» атты суреттелген кітапша жазды. Кришна Дронамраджудың сөзіне сүйенсек, Гаррод ерте жасынан-ақ табиғат тарихына қызығушылық танытты, әсіресе көбелектерге. 12 жасында ол оларды жинап, аналық көбелектердің сирек кездесетінін байқады және сүтқоректілердегі мұрагерлік үлгілері туралы ойланды. Ол Оксфорд университетінің Марлборо колледжінде және Крайст-Черчте білім алды. Марлборо колледжінде оның үлгерімі нашар болды, себебі ол классикаға, әсіресе латын тілінің мәтіні мен грамматикасына қызығушылық танытпады. 1878 жылы ол жаратылыстану ғылымдары бойынша бірінші сыныптық дипломмен (немесе «Бірінші») бітірді.
Archibald was the fourth son of Sir Alfred Baring Garrod, a renowned physician who received his medical degree at the age of 23 and became a professor of medicine at University College, London by the time he was 32. He discovered the abnormal uric acid metabolism associated with gout. Garrod's eldest brother Alfred Henry Garrod was a successful ornithologist that named a number of bird taxa and studied specimens from the Challenger Expedition; Herbert Baring Garrod, his other elder brother also had a successful career, both as a barrister at law and as a scholar, writing "Dante, Goethe's Faust, and Other Lectures". Charles Keene, a cousin, frequently visited Garrod's childhood home. Keene was an illustrator for the magazine Punch for over 40 years. Influenced by Keene, Garrod wrote an illustrated booklet called A Handbook of Classical Architecture. According to Krishna Dronamraju, Garrod displayed an interest in natural history from an early age and was particularly interested in butterflies. At the age of 12, he began collecting them and noted how few female butterflies were present, musing over possible inheritance patterns in mammals. He was educated at Marlborough College and Christ Church, University of Oxford. He performed poorly at Marlborough, struggling due to his lack of interest in classics, especially Latin prose and grammar. He graduated with a First class Honours (or a "First") degree in natural science in 1878.
Бірінші дүниежүзілік соғыс
Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Гаррод әскердің медициналық кеңесшісі болып қызмет етті, негізінен Мальтада. 1918 жылы соғыстағы қызметі үшін Киелі Михаил және Киелі Георгий орденінің кавалер-командоры атанды. Альфред Ноэль Гаррод 1916 жылы 28 жасқа толыпты. 1919 жылы оның үшінші ұлы Базиль Рахере Гаррод испан тұмауы пандемиясы кезінде Кельн қаласында 21 жасында қайтыс болды.
During the First World War, Garrod served as medical consultant to the army, primarily in Malta and in 1918 was appointed Knight Commander of the Order of St Michael and St George in recognition of his wartime services. and Alfred Noel Garrod aged 28 in 1916. In 1919, his third son, Basil Rahere Garrod died, aged 21, in Cologne during the Spanish flu pandemic.
Кәсіби мансап
Келесі 20 жыл бойы ол Лондонның бірнеше ауруханаларында штаттық дәрігер болып қызмет етті: Мэрилебон бас диспансері, Батыс Лондон ауруханасы, Сент-Бартоломей ауруханасы, Ұлы Ормонд көшесіндегі балалар ауруханасы және жамбас дисплазиясы бар балаларға арналған Александра ауруханасы. 1892 жылы ол Ұлы Ормонд көшесіндегі ауруханада көмекші дәрігер болып тағайындалды. Дронамраджу былай деп жазады: "Ол қалыпты және патологиялық несепті зерттеуге, әсіресе олардың түсінің айырмашылықтарына қызығушылық танытты. Оның бала кезінде көбелектер мен гүлдерге деген қызығушылығы да түстердің айырмашылықтарымен және биологиялық өзгерістермен байланысты болды, және бұл оның осы мәселеде қабылдау қабілетін дамытуға көмектескен болуы мүмкін."
Over the next 20 years he served on the attending staff of several hospitals in London: Marylebone General Dispensary, West London Hospital, St. Bartholomew's Hospital, Great Ormond Street Hospital for Children, and Alexandra Hospital for Children with hip dysplasia. In 1892, he was appointed assistant physician at the Great Ormand Street Hospital. Dronamraju writes, “He was interested in studies of normal and pathological urine, especially in differences of their coloration. It is of interest that his interest in butterflies and flowers in childhood was also related to color differences and biological variation, and it may well have helped to sharpen his perception in this regard.”
Алкаптонурия және зат алмасудың туа біткен қателері
Гаррод ең белгілі жұмысы – туа біткен метаболизм қателіктерін ғылыми тұрғыдан зерттеу. Ол химиялық патологияға үлкен қызығушылық танытып, жүйелік метаболизм мен аурудың көрінісі ретінде несеп химиясын зерттеді. Бұл зерттеу, мендельдік мұрагерлік туралы жаңа түсінікпен бірігіп, белгісіз және аса қауіпті емес ауруы бар бірнеше отбасыны зерттеуден басталып, құпия аурулардың кең аумағын метаболизмнің тұқым қуалайтын бұзылулары ретінде түсінуге мүмкіндік беретінін анықтауға жеткізді. 1890 жылдары ол Лондонның танымал және беделді дәрігері және биохимигі Фредерик Гоуленд Хопкинспен ынтымақтастықта жұмыс істеді, ол витаминдердің (сол кезде «қосымша факторлар» деп аталған) науқастардың диеталық денсаулығына қалай әсер ететінін зерттеді. Хопкинстің ықпалымен және бала кезіндегі түс өзгерістеріне деген қызығушылығымен, ол несептің түсінің өзгеруіне ерекше назар аударды. 1897 жылы Great Ormand Street ауруханасына анасы сәбиімен және қоңыр-қара түсті қысылған киіммен келді. Доктор Гаррод баланың отбасылық анамнезін жазып алып, жылдар бойы оның өсуін қадағалады. Ол тез арада осы аурумен ауыратын басқа да науқастарды іздеуге кірісіп, қырық жағдайды анықтады және 1822 жылы алғаш рет тіркелген бұл ауру туралы мәліметтерді зерттеді. Алкаптонурия – органикалық қышқыл метаболизмімен байланысты сирек кездесетін туыстық ауру, ол ауамен байланысқа түскеннен кейін несептің сарыдан қоңырға, содан кейін қараға өзгеруімен ерекшеленеді. Өмірінің кейінгі кезеңдерінде бұл ауруға шалдыққан адамдарда буын хрящі мен жалғастыру тіндерінде қоңыр пигмент жиналуымен сипатталатын артрит дамиды. Гаррод бірнеше отбасыдағы қайталану үлгілерін зерттеді, мұрагерлік аутосомдық рецессивті үлгіні ұстанатынын анықтады және бұл алькаптон деп аталатын қосылыстардың метаболизміне қатысатын ферментті кодтайтын геннің мутациясынан туындайды деп болжады. Ол 1902 жылы «Алькаптонурияның таралуы: Химиялық жекелік туралы зерттеу» атты еңбегін жариялады. Келесі он жылда ол тұқым қуалайтын метаболизм ауруларының болу мүмкіндігін түсінуді дамытты. Ол көптеген ферменттік ақаулардың рецессивті мұрагерлік сипатын сипаттады. 1908 жылы осы жұмыстың негізгі бөлігі Корольдік дәрігерлер колледжінде «Метаболизмнің туа біткен қателіктері» деген тақырыпта Croonian лекциялары түрінде ұсынылып, келесі жылы жарияланды. Гаррод метаболизмді зерттеуді цистинурия, пентосурия және альбинизмді қамтыды. Бұл үш туа біткен қателік, алкаптонуриямен бірге, Гарродтың төрттігі деп аталады. 1923 жылы ол осы зерттеулерін өзінің ең танымал еңбегінің кеңейтілген басылымында жинақтады.
Garrod is best known for his scientific study of inborn errors of metabolism. He developed an increasing interest in chemical pathology, and investigated urine chemistry as a reflection of systemic metabolism and disease. This research, combined with the new understanding of Mendelian inheritance, evolved from an investigation of a few families with an obscure and not very dangerous disease (alkaptonuria) to the realization that a whole territory of mysterious diseases might be understood as inherited disorders of metabolism. In the 1890s he collaborated with Frederick Gowland Hopkins, a well known and respected London physician and biochemist who studied the concept of how vitamins, then known as “accessory factors”, effect dietary health of patients. Under Hopkins's influence and led by his own childhood fascination with color variations, he took particular notice of how the color of urine changed. In 1897, a mother arrived at the Great Ormand Street Hospital with an infant and a diaper stained brownish black. Dr. Garrod recorded the family history of the baby and kept tabs on the newborn's growth over the years. He quickly began seeking other patients with the same disorder and found forty cases and read up on the disorder, the first instance of which was noted in 1822. Alkaptonuria is a rare familial disease of organic acid metabolism that is best known for the darkening of urine from yellow to brown to black after it is exposed to the air. In later life, individuals with this disease develop arthritis characterized by deposition of brown pigment in joint cartilage and connective tissue. Garrod studied the recurrence patterns in several families, realized it followed an autosomal recessive pattern of inheritance, and postulated that it was caused by a mutation in a gene encoding an enzyme involved in the metabolism of a class of compounds called alkapton. He published The Incidence of Alkaptonuria: a Study in Chemical Individuality in 1902. Over the next decade he developed an understanding of the possible nature of inherited diseases of metabolism. He described the nature of recessive inheritance of most enzyme defects. In 1908, the core of this work was presented as the Croonian Lectures to the Royal College of Physicians, entitled Inborn Errors of Metabolism and published the following year. Garrod expanded his metabolic studies to cover cystinuria, pentosuria, and albinism. These three inborn errors, along with alkaptonuria are collectively called Garrod's tetrad. In 1923 he summarized these studies in an expanded edition of his best known work.
Құрметтер
Гарродтың медицинаның жаңа саласын қадағалап дамытқаны анықталған сайын, Англияда да, шетелде де оның құрметке ие болуы арта түсті. Ол Оксфордта медицина профессоры қызметіне Уильям Ослерден кейін келді. 1910 жылы Корольдік қоғамның мүшесі болып сайланды, Арчибальд Гаррод, "Медицинадағы ғылыми рух: Абернет қоғамына арналған тұсаукесерлік лекциясы", Санкт-Бартоломей ауруханасының журналы, 20, 19 (1912).
As it became clearer that he had pioneered a new field of medicine, Garrod was increasingly honored in England and abroad. He succeeded William Osler as Regius Professor of Medicine at Oxford. He was elected a Fellow of the Royal Society in 1910,|Archibald Garrod|Archibald Garrod, "The Scientific Spirit in Medicine: Inaugural Sessional Address to the Abernethian Society", St. Bartholomew's Hospital Journal, 20, 19 (1912)