Кіріспе

Германиядағы қала Кобург – Германияның Бавария жеріндегі Жоғарғы Франкония аймағындағы Иц өзенінің жағасында орналасқан қала. Бұл қала ұзақ жылдар бойы Веттин әулетінің Тюрингия мемлекеттерінің біріне қараған, және 1920 жылы халықтың көпшілік дауысымен Баварияға қосылды. 1918 жылғы революцияға дейін Кобург Саксен-Кобург және Гота герцогтығының, сондай-ақ Саксен-Кобург-Заальфельд герцогтығының астаналарының бірі болды. Сәтті династиялық саясат арқасында билеуші әміршілік отбасы Еуропаның көптеген патшалық отбасыларымен туыстық байланыс орнатты, оның ең танымал мысалы – 1840 жылы королева Викторияға үйленген Альберт ханзадасы. 19-шы ғасырдың соңы мен 20-шы ғасырдың басында Еуропа патшалық үйлерімен тығыз байланыс болғандықтан, Кобургты Еуропаның тәждік иелері мен олардың отбасылары жиі аралап тұрды. Кобург қаласында Германияның ең ірі сарайларының бірі – Весте Кобург орналасқан. Бүгінде Кобургтің халқы шамамен 41 500 адамды құрайды. Екінші дүниежүзілік соғыста көп зардап шекпегендіктен, Кобург көптеген тарихи ғимараттарын сақтап, оны танымал туристік орынға айналдырды.

Орналасқан жері

Кобург Эрфурттан оңтүстікке қарай және Нюрнбергтен солтүстікке қарай Иц өзені бойында орналасқан. Бұл қалалық аудан және оны Кобург ауданы қоршап тұр. Кобург Тюрингия таулы аймағының етегінде жатыр. Кобург, Бавария 1990 жылы Германияның бірігуіне дейін Батыс Германияның бір бөлігі болды, бірақ үш жағынан Тюрингиямен, бұрынғы Шығыс Германиямен шектеседі. Бавария мен Тюрингия арасындағы шекара сонымен қатар Германияның ішкі шекарасы болды.

11 ғасырдан 16 ғасырға дейін

Кобург алғаш рет 1056 жылы монахтық құжатта айтылып, оның иелігі Кельн архиепископына өткенін көрсеткен, бірақ бұл жерде Кобургтан бұрын Trufalistat деп аталған елді мекен болған. Кобург атауының шығу тегі белгісіз; атаудың бірінші бөлігі "қора" деген мағына беретін "kuh" болуы мүмкін. "Кобург" бастапқыда Veste Coburg салынған төбенің маңындағы жерді білдірген. Оның ең көне қалдықтары 12-13 ғасырларға жатады. 1248 жылы қамал Хеннеберг әулетінің меншігіне, ал 1353 жылы Веттин әулетінің меншігіне өтті.

Еуропаның патша үйлері арасындағы байланыстардың арқасында Кобург көптеген патшалық үйлену тойлары мен сапарлардың орталығы болды. Ұлыбританияның королева Виктория өзінің 63 жылдық билігі кезеңінде Кобургке алты рет келді. 1894 жылы Гессеннің Ұлы герцогы Эрнест Луи мен Саксен-Кобург және Готаның ханшайымы Виктория Мелитаның некесіне королева Виктория, оның ұлы Эдвард (болашақ Эдуард VII), екінші ұлы Альфред (Саксен-Кобург-Гота герцогі), қызы неміс императорлық әйелі Фридрих (Виктория) және көптеген немерелері, мысалы, болашақ Ресей императоры Николай және Александра (Гессеннің Аликс), Германия императоры Вильгельм II және болашақ Ұлыбритания королі Георг V қатысты. 1918 жылдың қараша айында Саксен-Кобург және Готаның соңғы герцогы Карл Эдуард тақтан бас тарды. Содан кейін құрылған Кобург еркін мемлекеті Тюрингияның немесе Баварияның құрамына кіруді шешуге тиіс болды. 1919 жылдың қараша айында өткен референдумда жергілікті тұрғындардың 88% Баварияға қосылуға дауыс берді. 1920 жылдың 1 шілдесінде Кобург Баварияға қосылды. 1932 жылы Кобург Адольф Гитлерді құрметті азамат етіп тағайындаған алғашқы неміс қаласы болды.

Кобургтың еврей қауымы

Кобургте 14 ғасырдың басында еврей азаматтары болған. 1870 жылдары оларға Әулие Николай шіркеуін синагогқа айналдыру үшін ұзақ мерзімге жалға алуға рұқсат берілді. 1931 жылы еврей бизнесіне қарсы ресми емес бойкот салынды. 1932 жылы қалалық кеңес Әулие Николай шіркеуінің жалға алу шартын жойды. 1933 жылы синагог жабылды, бірақ ол әлі күнге дейін тұр. 1933 жылдың 25 наурызында Кобургте 40 еврей тұтқындалып, қинақталды. Бұл оқиға халықаралық жарияланғанға дейін олар босатылмады. 1938 жылдың 9 қарашасында, «Хрусталь түнінде» барлық еврей ер адамдары ұсталды. Еврейлердің үйлері, дүкендері мен мектебі қиратылды. Кобургтегі еврей қауымы 1869 жылы 68 адамды, 1880 жылы 210 адамды (жалпы халықтың 1,3%), 1925 жылы 316 адамды (1,3%) және 1933 жылы 233 адамды (0,9%) құрады. 1942 жылға дейін шамамен 150 адам Германиядан эмиграция жасады немесе басқа неміс қалаларына көшті. Қалғандары 1941 жылдың қарашасы мен 1942 жылдың қыркүйегі аралығында үш партиямен Рига, Избица және Терезиенштадтқа депортацияланды. Германия Федералдық архивінің Германиядағы нацистердің еврейлерді қуғындауының құрбандары туралы естелік кітабында Кобургтің 63 еврей тұрғыны депортацияланғаны және көбінесе өлтірілгені тіркелген. Соғыстан кейін Кобургтегі еврей қауымы қайта құрылмады.

Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі кезең

Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін, Кобург шаһары көп бөлігі зақымдалмай сақталды, бірақ 15 мыңнан астам босқынды қабылдау қиындыққа тап болды. Басқа Саксон-Тюринг князьдықтары Германия Демократиялық Республикасына енген кезде, Бавариялық Кобург Батыс Германияның құрамына кірді. Осының салдарынан қала суық соғыс жылдарында «Темір қақпаның» қасында орналасып, үш жағынан Шығыс Германия аймағымен қоршалды және табиғи артқы аймағынан үзіліп қалды.

Демография

Кобург халқының үштен екіден астамы Кобург қаласының орталық бөлігінде, 20 ғасырда оған қосылған қалалық аудандардың бірінде емес, тұрады. Олардың кейбіреулері көбінесе ауылдық сипатқа ие.

Дін

Кобург тұрғындарының көпшілігі Евангелиелік (Лютеран) шіркеуінің мүшелері. Басқа христиан қауымдарының ішінде баптистер, жетінші күндік адвентистер, ICF қозғалысы, Ехоба куәгерлері, католиктер, ескі католиктер және Жаңа апостолдық шіркеу, сондай-ақ Иса Мәсіхтің соңғы күнгі қасиеттілері шіркеуі бар. Мұсылман қауымдарының саны үш. Кобург 1940 жылдарға дейін ірі еврей қауымына ие болды. Еврейлер бұл жерде 14 ғасырдан бері тұрып келген. Ескі синагог бұрын шіркеу болып пайдаланылған. Қазір ол ескі католиктердің қолында. Кобург Реформация кезінде протестанттық дінге көшкен. Барлық католиктер қудаланды. 19 ғасырда жаңа католик қауымы құрылды.

Климат

Кобургтың теңіздік климаты бар (Кёппен климаттық жіктелімі бойынша Cfb).

Экономика

1919 жылы Макс Брозе мен Эрнст Юнглинг автомобиль бөліктерін өндіру үшін Max Brose & Co. металл зауытын құрды. Компания бүгінгі күнге дейін Brose Fahrzeugteile ретінде жұмыс істеп келеді. 1950 жылы Haftpflicht Unterstützungs Kasse kraftfahrender Beamter Deutschlands a. G. (қазіргі уақытта) Эрфурт қаласынан Кобург қаласына көшірілді. HUK бүгінде Кобургтегі ең ірі жұмыс беруші және Gewerbesteuer (жергілікті корпоративтік салық) төлеуші компания болып табылады. Kapp Werkzeugmaschinen 1953 жылдан бастап COMAG (Coburger Maschinenbau GmbH) компаниясының өндіріс активтерін сатып алғаннан кейін тісті дөңгелектерді фрезерлеуге арналған станоктарды өндіріп келеді. 1920 жылы құрылған Waldrich Coburg компаниясы әртүрлі өлшемдегі CNC фрезерлеу станоктарын шығарады, олардың ең ірісі 50 x 14 x 10 метр көлемді объектіні өңдей алады. 1919 жылы құрылған Kaeser Compressors компаниясы түрлі көлемдегі ауа компрессорларын өндіреді. Кобург қаласында тауар өндірумен айналысатын қызметкерлердің үлесі орташа көрсеткіштен жоғары. 2013 жылы 32 962 қызметкердің 10 421-і өндіріс және құрылыс салаларында жұмыс істеді (ұлтық орташа көрсеткіш 24%-ға қарағанда 31%), 4 853-і сауда, көлік және туризм салаларында, 10 381-і кәсіби қызметтерде, ал 7 230-ы мемлекеттік және жеке сектордағы қызметтерде еңбек етті. Кобургтағы қонақүйлер 2014 жылы 61 000-нан астам түнгі қонақтарды тіркеді (оның шамамен 53 000-ы Германиядан келген). Олар барлығына 120 000-ға жуық түнге тұру ұйымдастырылды, яғни әрбір қонақ орташа есеппен екі түнге жуық қонақүйde болды.

Елтаңба

Кобургтың гербі 1493 жылы қаланың неміс қамқоршысы Әулие Морисқа арналып берилді. 1934 жылы нацистік үкімет африкалықтарды мақтауға тыйым салды және гербті тұмсығында нацистік свастикасы бар тік қылыш бейнеленген гербпен ауыстырды. Алғашқы герб 1945 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін қайта орнатылды. Бүгінде Кобург қаласының қамқоршысы Әулие Морис бейнесі көбінесе қақпақтарда және қала гербінде кездеседі.

Қызықты деректер

Ұлттық хот-дог және шұжық кеңесі франкфуртердің бастауы Франкфурт қаласына дәстүрлі түрде жатқызылатынын мәлімдейді. Бірақ, 17 ғасырдың соңында Кобург қаласында тұратын мал өсіруші Иоганн Георгехнер хот-догты ойлап тапқан деген пікірге қарсы шығушылар да бар. Осы аймақтағы танымал деликатес – кобургер братуорсты, шұжық (оның ресми өлшемі қаланың қамқоршысы Санкт-Маврикийдің мүсіні қолында ұстаған маршалдың таяғымен белгіленеді, ол қала әкімшілігінде орналасқан және алаңды бақылайды) қайың бұтағының отында пісіріледі. Антарктидадағы Грэм Жеріндегі Троица түбегіндегі Кобург шыңы, қаланың атымен аталып, Болгар патшалық үйі Кобург (Саксен-Кобург-Гота) үйімен байланысты.

Көлік

Кобургқа автомобильмен B 303 Schweinfurt Coburg Schirnding, B 4 Hamburg Coburg Nuremberg немесе тас жол A 73 Suhl Coburg Nuremberg арқылы баруға болады.

Жергілікті қоғамдық көлік жүйесі

Кобург қаласының қоғамдық көлік жүйесі 9 автобус бағытымен SÜC (Stadt und Überlandwerke Coburg) компаниясы тарапынан жүзеге асырылады. OVF (Omnibus Verkehr Franken) Кобургтің төңірегіндегі аймақтарды тағы 11 автобус бағытымен байланыстырады.