Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
планеталық экожүйе жасау
planetary ecosynthesis
Экожүйе жасау – бұл бұзылған ортадағы бос орындарды толтыру үшін жаңа түрлерді пайдалану арқылы экологиялық жаңарту жылдамдығын арттыру. Бұл бұзылған жерлердегі физикалық зақымды азайтуға көмектеседі. Мысалы, өзен арнасындағы шөгінді мен фосфорды ұстау үшін тал пайдалану. Оның мақсаты – экологиялық жаңартуға көмектесу, яғни адамның белсенді араласуы мен шаралары арқылы қоршаған ортадағы бүлінген, зақымдалған немесе жойылған экожүйелер мен мекендемелерді жаңарту және қалпына келтіру. Адамдар экожүйе жасауды қалпына келтіру экологиясы (жаңадан келтірілген түрлер, өсімдіктердің картасын жасау, мекендемелерді жақсарту, қалпына келтіру және зиянды әсерді азайту) арқылы ортаны тіршілікке қолайлы ету үшін қолданады.
Ecosynthesis is the use of introduced species to fill niches in a disrupted environment, with the aim of increasing the speed of ecological restoration. This decreases the amount of physical damage done in a disrupted landscape. An example is using willow in a stream corridor for sediment and phosphorus capture. It aims to aid ecological restoration, the practice of renewing and restoring degraded, damaged, or destroyed ecosystems and habitats in the environment by active human intervention and action. Humans use ecosynthesis to make environments more suitable for life, through restoration ecology (introduced species, vegetation mapping, habitat enhancement, remediation and mitigation.)
Экологияны қалпына келтіру
Экологиялық қалпына келтіру – бұзылған экожүйенің қалпына келуін қайта жарату, бастау немесе жеделдету мақсатын көздейді. Өсімдік жамылғысын қалпына келтіру: бұрын жойылған жерлерге өсімдіктерді қайта орналастыру, көбінесе эрозияны бақылауға басты назар аудара отырып. Тұрғын ортаны жақсарту: белгілі бір түрлер үшін қолайлы орта ретіндегі жердің жағдайын арттыру процесі. Қайта жаңғырту: бұрынғы экожүйені жақсарту немесе нашарлаған немесе жойылған экожүйенің орнына жаңасын құру. Жұмсарту: қорғалатын түрлердің немесе экожүйенің жоғалуына байланысты заңмен талап етілетін қайта жаңғырту шаралары. Трофикалық тізбектей әсердің ең танымал мысалы – Йеллоустоун ұлттық паркіне қасқырларды енгізу, ол экожүйеге ерекше әсер етті. Йеллоустонда бұғылардың саны өте көп болды, себебі олардың табиғи жауы болған жоқ, бұл жергілікті қайын ағаштары мен басқа өсімдіктердің популяциясының айтарлықтай азаюына себеп болды. Бірақ қасқырларды енгізу бұғылардың санын бақылап, қайын және басқа өсімдіктерге жанама түрде әсер етіп, экожүйені тұрақтылыққа жеткізді.
Ecological restoration aims to recreate, initiate, or accelerate the recovery of an ecosystem that has been disturbed. Revegetation: the establishment of vegetation on sites where it has been previously lost, often with erosion control as the primary goal. Habitat enhancement: the process of increasing the suitability of a site as habitat for some desired species. Remediation: improving an existing ecosystem or creating a new one with the aim of replacing another that has deteriorated or been destroyed. Mitigation: legally mandated remediation for loss of protected species or an ecosystem. The most famous example of a trophic cascade is that of the introduction of wolves to Yellowstone National Park, which had extradionary effects to the ecosystem. Yellowstone had a massive population of elk because they had no predators, which caused the local aspen population and other vegetation to significantly decrease in population size. However, the introduction of wolves controlled the elk population and indirectly affected the aspen and other vegetation, bringing the ecosystem back to sustainability.