Кіріспе

Клайд өзенінің үстіндегі көпір, Шотландия

Эскин көпірі – Шотландияның батыс-орталық бөлігінде Клайд өзенін жалғап тұрғызылған көп қанатты, кабельдік, қорапша тәрізді арқалық көпір. Көпір Батыс Данбартонширді Ренфруширмен байланыстырады және барлық түрдегі автокөліктерге, велосипедшілерге және жаяу жүргіншілерге қолдануға жарамды. Клайд өзенін кесіп өтумен қатар, көпір Форт және Клайд каналын, сондай-ақ Солтүстік Клайд темір жолын да кесіп өтеді. Килпатрик темір жол станциясының шағын бөлігі көпірдің солтүстік жағында орналасқан. Көпір A898 тас жолының бір бөлігі болып табылады. Салынысы аяқталғаннан кейін, көпір Эскин мен Олд Килпатрик арасындағы паром қызметін тоқтатты.

Құрылыс

Көпірді конструкциялық инженер және аспалы көпірлерге маманданған дизайнер Уильям Браун (1928–2005) жобалаған. Ол 1956–1985 жылдары «Фримен Фокс және Партнерлер» (қазіргі «Хайдер Консалтинг») компаниясының негізгі дизайнерлерінің бірі болды. Жобаның бас инженері Олег Керенский, ал құрылысшы-архитекторы Р. Э. Слейтер болды. Көпірді 1967–1971 жылдар аралығында бірнеше компания салған. Құрылысты инженерлік «Фримен Фокс және Партнерлер» компаниясы жүзеге асырды, ал болат конструкциясын «Fairfields Mabey» компаниясы аяқтады. «W. A. Fairhurst және Партнерлер» (қазіргі «Fairhurst») бетон тіректер мен іргетастардың құрылысын жобалап, қадағалауды жүзеге асырды. «Christiani & Nielsen», «Lehane Mackenzie» және «Shand Ltd» компаниялары іргетастар мен тіректерді салуға тапсырыс алды. Болат кабельдерді «Bridon International» компаниясы жеткізді. «Force Technology» компаниясы жел тоннелінде көпірді сынақтан өткізді. Көпірдің палубасы мен тіректері болаттан, ал іргетастары бетоннан жасалған. Жолдың беткі қабаты мастикалық асфальттан тұрады және екі қатарлы қос жолақты автомобиль жолынан, сондай-ақ екі жағында велосипед және жаяу жүргіншілер жолдарынан тұрады. Онда негізгі және екі қосымша аралық бар. Жол палубасының ені – , пилонның биіктігі – . Көпірдің жалпы ұзындығы, қосымша жолдармен бірге – , ал көпірдің ашық бөлігі – . Көпірдің болат конструкциясының салмағы 11 700 тоннаға жетеді. Құрылыс кезінде 500 тонналық сынған жүктемеге төтеп бере алатын 1250 миль (2012 км) гальвандалған сым пайдаланылды. Көпірде барлығы 15 аралық бар, ол 14 алмаз тәрізді тіректерге тіреледі, олардың пішіні ауаның еркін айналуын қамтамасыз етеді. Палуба мен тіректер температура өзгергенде иіліп-бүгілуге бейімделген. Егер көпірдегі көлік қозғалысы артатын болса, велосипед жолдары үшінші қатарға айналдырылуы мүмкін. Көпірдің төменгі жағында 4 су құбыры мен 2 газ құбыры бойлық бағытта орналасқан. Бұл Шотландиядағы орталық тіректерінде жалғыз кабельдері бар көпір және осы тұрғыдан Франциядағы Милло виадугінің алдағысы болды. Салынған кезде бұл өз түріндегі әлемдегі ең ұзын көпір еді. Көпірдің құны, қосымша жолдармен бірге, 10,5 миллион фунт стерлингті құрады (1967 жылғы 10 500 000,0 соңғы жылдарда шамамен <есептелген сомаға> тең). Көпірдің ашылуына арналған тақтайша батыс жаяу жолының қоршауында, негізгі аралықтың ортасында орналасқан. Көпір салынып жатқан кезде, «Freeman Fox & Partners» компаниясы жобалаған Австралиядағы «West Gate» көпірі құлап кетті. 1971 жылдың 14 шілдесінде жарияланған тергеу жобада кемшіліктер анықталды. Құлаудың себебі батыс жақтағы екі арқалық арасындағы қисаюдың өзгешелігі болды. «Эрскин» көпірі ашылған болатын, бірақ «West Gate» көпірінің құлауына байланысты жаңа стандарттарға сәйкес келу үшін оны қосымша нығайту қажет болды.

География

Көпірдің өзі A898 тас жолы, ал оңтүстіктен басталатын қысқа ұзындықтағы M898 автобаны M8 автобанынан басталады. Көпір Ренфруширдегі Эрскинді оңтүстік жағынан, ал Батыс Данбартонширдегі Олд Килпатриктегі A82 (Ұлы Батыс жолы) тас жолына солтүстік жағынан жалғастырады. Көпір кемелердің өтуі үшін жеткілікті биіктікте салынған. Бұл Клайд өзеніндегі ең төменгі орналасқан көпір және өзен сағасын автомобильмен кесіп өтуге болатын соңғы нүкте. Оның басты міндеті – Глазго қаласының және қаланың Батыс сопасы мен шеткі елді мекендері арқылы өтетін A82 тас жолының қалалық бөліктерінен көлік ағынын аудару. Көпірдің орналасқан жері Глазго халықаралық әуежайынан Лох-Ломонд және Солтүстік-Батыс жоталарына бағытталатын туристік көліктер үшін ыңғайлы. Көпірде бір кезде төлем алынбаған, бірақ 2001 жылы қадағалаудың нәтижесінде жол ақысын енгізу туралы заң күшін жойды және жаңа заң күшіне енгенге дейін жүргізушілер тегін өтетін болды. Осыдан кейін жол ақысын жинауға конкурс жарияланды және 2002 жылдың 1 сәуірінен бастап Apcoa компаниясы жеңіске ие болды. Жол ақысы алынып тасталған кезде, бұл көпір Шотландияда қалған үш төлемақылы көпірдің бірі болды. Қалғандары – Форт-роуд және Тей-роуд көпірлері. Олардағы жол ақысы 2008 жылдың 11 ақпанында жойылды. Көпір 2001 жылға дейін 72 миллион фунт стерлинг жинады, ал соңғы жұмыс жылында 5,676 миллион фунт стерлинг түсім болды. Қазіргі күні күніне шамамен 35 000 көлік өткендіктен, көпірдің жобасы күрделі болғанымен, жоғарыда орналасқан Кингстон көпірімен салыстырғанда көлік ағыны төмен болғандықтан, оны «ақ пил» деп санауға болады. 2006 жылдың 1 сәуірі мен 2 шілдесі аралығындағы есептік кезеңде, жол ақысы алынбаған кезде, көпірдегі көлік ағыны өткен жылмен салыстырғанда 27,33%-ға өсті. Қазіргі таңда көпір Шотландияның магистральдық тас жол желісінің бөлігі болып табылады және оған Шотландияның Көлік министрлігі жауапты.

Оқиғалар

Көпірде екі бала дүниеге келген. Біріншісі 1990 жылдың 19 қыркүйегінде туған ұл, кейіннен көпірдің құрметіне Оливер Эрскин Эдвардс деп аталды. 2011 жылдың 18 қаңтарында екінші сәби, Кира Сара Мари МакФеттридж көпірдегі жедел жәрдемде дүниеге келді. 2001 жылдың соңында көпірдің астында бір адамның бөлік-бөлік етіп кесілген денесі табылды, осыдан кейін кісі өлтіруге қатысты тергеу жүргізіліп, сот ісі қозғалды. Кейіннен бір адам тұтқындалып, осы қылмыс үшін сотталды. 1996 жылдың 4 тамызында «Texaco Captain» аталған мұнай платформасы көпірдің жол жабынына соқтығысып, көпірдің жабылуына себеп болды. Мұнай платформасы Клайдбанкте салынды, содан кейін Клайд өзенімен сүйретіліп әкелінді. Көпір 1996 жылдың 22 тамызында жаяу жүргіншілер мен велосипедшілерге қайта ашылды. 1996 жылдың 30 тамызында автомобильдер мен мотоциклдерге, ал 1996 жылдың 22 желтоқсанында барлық көліктерге, соның ішінде жүк көліктеріне қайта ашылды. Көпірді жөндеуге 3,6 миллион фунт стерлинг жұмсалды, жол ақысынан түскен кіріс жоғалуы 700 мың фунт стерлингті құрады. 2010 жылдың тамызында бір топ парашютист көпірді бір рет пайдаланды. Оқиғадан кейін «HMS Gannet» кемесінен шыққан Корольдік теңіз күштерінің «Вестленд Си Кинг» тікұшағы, жағалау күзетшілері және Стратклид өрттен қорғау және құтқару қызметінің қызметкерлері көпірге шақырылды. 2018 жылы Historic Environment Scotland көпірді «өзінің заманы үшін Шотландиядағы ең озық инфрақұрылымдық ескерткіш, құрылымдық қарапайымдылығымен, материалдардың үнемділігімен және нәзік сыртқы түрімен танылғандықтан» А санатындағы тізімге енгізілген құрылым деп тағайындады.

Өзін-өзі өлтіру

Көпір Шотландиядағы ең танымал өзін-өзі өлтіру орындарының бірі болып саналады: шамамен жыл сайын он бес адамнан астам адам өмірге қол жұмсайды. Осыған байланысты, "Самаритян" қайырымдылық қоры көпірге апаратын барлық жолдарға, сондай-ақ өзеннің екі жағындағы жол бойында орналасқан төрт қоғамдық телефон кабинасына ескерту белгілерін орналастырды. Бүкіл елдегі автожолдардағыдай, SOS телефондары да бар. Көпір, жақын маңдағы қауіпсіз ортадан қашып кеткен екі жасөспірім қыздың қазасынан кейін қайтадан ақпарат құралдарының назарына ілікті. 2011 жылдың қыркүйегінде болашақтағы өзін-өзі өлтіру әрекеттерін болдырмау мақсатында көпірдің бойына өзін-өзі өлтіруден қорғайтын кедергілерді орнату жұмыстары басталды. Amey Highways компаниясы жаңа кедергілерді орнатуды 3,5 миллион фунт стерлинг сомасында аяқтады. Көлік құралдарына арналған кедергілер де жаңартылуда. Орнатылып жатқан жаңа кедергілер – H4a жоғары сақтайтын көлік кедергілері. Бұл жұмыстар аясында мұнаралар мен ілмек кабельдер де қайта боялады. Жаңартудың бірінші кезеңі 2013 жылдың 15 шілдесінде басталды және 12 айға жоспарланған. Highway Barrier Solutions компаниясы 6 миллион фунт стерлингтік жаңарту жұмыстарын жүргізіп жатыр, ал қозғалыс Bluetooth технологиясы арқылы бақыланады. Көпірге кіретін жерлерде орналасқан детекторлар Traffic Scotland веб-сайтына тікелей қозғалыс туралы мәліметтерді жібереді.