Хосе Мариано Салас Барбоса: Мексика президентінің өмірі мен қызметі

Кіріспе

Мексика президенті (1797–1867)

Хосе Мариано Салас Барбоса (11 мамыр 1797 – 24 желтоқсан 1867) – мексикалық әскер және саясаткер, Мексика-Америка соғысы кезінде 1846 жылы және Реформа соғысы кезінде 1859 жылы екі рет Мексиканың уақытша президенті қызметін атқарған. Ол Санта-Аннаның белгілі жақтасы болды, ал оның алғашқы президенттік мерзімінде Мариано Паредестің құлатылуынан кейін Санта-Анна жер аударылудан оралғанда, Салас Санта-Аннаның уақытша президенті ретінде қызмет етті. Дегенмен, Салас бірнеше ай бойы елді басқарды және елді біріктіру және соғыс күшін нығайту мақсатында белсенді шаралар қабылдады. Санта-Аннаның бұйрығымен Салас 1824 жылғы Конституцияны қайта жаңартып, 1835 жылдан бері қолданылып келген Мексиканың Орталық Республикасын жойды. Реформа соғысы кезіндегі оның екінші президенттік мерзімі онша ерекше болған жоқ. Сайлаудан кейін ол лауазымға тағайындалды, ал сайланған президент Мигель Мирамон келгенде бірнеше күн ғана билікте болды. 1863 жылы Екінші Мексика империясы құрылғанда, Белгілілер жиналысы оны Габсбургтің Максимилианды тәкке шақырған атқарушы триумвират құрамына сайлады.

Ерте өмір

Мариано Салас 1797 жылы Мехико қаласында дүниеге келген. Бастауыш білімін алғаннан кейін әскерге қатысып, Мексика Тәуелсіздік соғысына «Инфантес де Пуэбла» полкінің жаяу әскер курсанты ретінде қатысты. Ол бастапқыда испандықтардың жағында болған, бірақ 1821 жылы «Игуала жоспарына» қосылды. Бірінші Мексика империясы кезінде 1823 жылы император Итурбидке қарсы қарулы қақтығыс болғанда конгресс жағында болды. Бірінші Мексика республикасы құрылғаннан кейін 1827 жылғы «Монтаньо жоспары» бойынша Гваделупа Виктория үкіметін көтерілісшілерге қарсы қорғады. 1829 жылы испандықтар Мексиканы басып алуға тырысқанда Гвадалахарада орналасқан онінші батальонға басшылық етті және шабуылға қарсы күресті, испандықтар кеткенге дейін Тампико-эль-Альто гарнизонында қалды. Висенте Геррероға қарсы «Жалапа жоспарына» қосылды, бірақ Сан-Луис-Потоси жасақтары көтерілген кезде Анастасио Бустаманте үкіметін қорғады. 1832 жылғы «Веракрус жоспары» кезінде Бустаманте үкіметін соңына дейін қорғады, бірақ оның құлатылуы белгілі болғаннан кейін Мануэль Гомес Педрасаның жаңа үкіметін қолдау үшін күресуге дайын болды. Мексиканың Орталық республикасы кезінде Техасқа қарсы соғысқа қатысып, «Аламо» шайқасында болды. Сан-Хацинтодағы шешуші жеңілістен кейін Матаморсқа оралды. Осы уақытта елде өршіп жатқан федералистік көтерілістерге қарсы үкіметті қорғады және Сан-Мигель-Ла-Бланканың хасиендасында федералистік басшы Мехиамен шайқасты. Салас байонетпен жараланды және қабырғасы сынды, бірақ осыдан кейін бригадир-генерал шеніне көтерілді. 1840 жылғы федералистік көтеріліс кезінде федералистік көтерілісшілер Ұлттық сарайға басып кіріп, президентті тұтқынға алды. Салас Ұлттық сарайға қарсы жорық жасады және үкіметтік күштердің екінші қолбасшысы болды. Алкорта жараланғаннан кейін оның орнына Салас тағайындалды. Төрт жылдан кейін ол Мексиканың генерал-командующийі болып тағайындалды және 1844 жылы Санта-Анна құлатылғанда оған адал болған аздаған адамдардың бірі болды. Осы себепті жеңіске жеткен көтерілісшілер оны әскери лауазымдарынан шеттетуге мәжбүр болды. 1846 жылы Мариано Паредес президент болғанда, ол оны генерал-командир лауазымына қайта тағайындады және сол жылдың соңында жаңа конституция жобасын жасау үшін шақырылатын құрылтайшы конгреске депутат ретінде тағайындады.

Mariano Salas was born in Mexico City in 1797. After receiving his primary education, he joined the military and participated in the Mexican War of Independence as an infantry cadet in the Infantes de Puebla regiment. He initially on the side of the Spaniards, but he joined in the Plan of Iguala in 1821, and during the First Mexican Empire sided with congress as it broke out into armed conflict against Emperor Iturbide in 1823. After the establishment of the First Mexican Republic, he defended the government of Guadalupe Victoria against the insurgents in the Plan of Montaño of 1827. He was in charge of the tenth battalion stationed in Guadalajara when the Spanish attempted to invade Mexico in 1829, and he fought against that incursion, remaining with the garrison of Tampico el Alto until the Spanish departed. He joined in the Plan of Jalapa against Vicente Guerrero, but defended the subsequent government of Anastasio Bustamante when the San Luis Potosí militia rose up. During the Plan of Veracruz in 1832, he defended the government of Bustamante up until the end, but after his overthrow was an accomplished fact, he was willing to fight for adherence to the new government of Manuel Gomez Pedraza. During the Centralist Republic of Mexico he participated in the war against Texas and was present at the Battle of the Alamo, and returned to Matamors after the decisive defeat at San Jacinto. He defended the government against the federalist uprisings that were flaring up all over the nation during this time, and battled the federalist chief Mejia at the Hacienda of San Miguel La Blanca, in which Salas was wounded by bayonet and fractured a rib, but through which he was also promoted to brigadier general. During the Federalist Uprising of 1840 in which federalist rebels invaded the National Palace and took the president hostage. He marched against the National Palace and went second in command of the government forces, Alcorta was wounded, Salas was designated to replace him. Four years later he was named commandant general of Mexico and was one of the few individuals that remained loyal to Santa Anna when he was overthrown in 1844, for which he was removed by the triumphant rebels from his military posts. When Mariano Paredes assumed the presidency in 1846, he returned him to the post of commandant general and he was named deputy to the constituent congress that was meant to meet later in the year and draft a new constitution.

Төрағалық

Мексика-американ соғысы Паредес президенттік кезеңінде басталды, ал алғашқы айлар президентке қарсы оппозицияның күшеюіне әкелген әскери сәтсіздіктермен толы болды. 1846 жылғы 4 тамызда Салас үкіметке қарсы көтеріліс жариялады. Революцияның екі мақсаты болды: біріншісі – Санта-Аннаның қайтарылуы және конституцияны қайта қарау үшін құрылтайлық конгресс шақыру. Көтерілісті басуға мүмкіндік таппаған Паредес президенттік лауазымынан бас тарды, 6 тамызда уақытша президент Николас Бравомен келісім жасалып, Салас жаңа президент болды. Ол елге манифест жариялап, конгресс қабылдаған барлық заңдар күшінде қалатынын мәлімдеді және мемлекеттік қызметкерлердің жалақысын төрттен бір бөлігіне қысқартқан заңды жойды. Ол саяси тұтқындарды босатып, Паредес үкіметінен босатылғандарға жұмысқа орналасуға мүмкіндік берді. Оқ-дәрі өндіруші заводтар құруды және соғысқа қаржы жинауды жоспарлады. Санта-Анна тамыз айында Веракрусқа келді және Мексиканың орталық республикасын құрудағы рөліне және оны ұзақ жылдар бойы қолдауына қарамастан, федералды жүйеге қолдау білдірді. Осының салдарынан Салас 1824 жылғы Конституцияның қайта жаңғыруын жариялады. Ол әскериге қару-жарақ сатып алып, инженерлік корпус құрды. Ресми мемлекеттік газетте саяси пікірталас жүргізуге тыйым салды және Санта-Аннамен бірге қуылған Валентин Каналисоға елге оралып, соғысқа көмектесуге рұқсат берді. Салас либералдар мен Санта-Аннаның жақтастарынан кабинет құрды, оның ішінде бұрынғы президент Валентин Гомес Фариас қаржы министрі лауазымын иеленді. Министрлер лауазымдарына кіріспес бұрын ішкі баждарды жою, автократиялық заңдарды реформалау және еуропалық көші-қонды ынталандыру жоспарын ұсынды, бірақ бәрі соғысты жалғастыруға негізделген, оған әскерилер мен халық бірігіп қолдау көрсетті. Соғыс министрі Хуан Альмонте штаттардан ұлттық гвардияны ұйымдастыруды, қару-жарақ бағасын белгілеуді және генерал Ампудияны Монтерейге жіберуді сұрады. Тамыз айының соңында американдық үкімет Веракрус губернаторының делдалы арқылы бейбітшілік туралы ұсыныс жасады. Американдық үкімет президент Саластан Техастың аннексиясын өзгертуге келмейтін факт ретінде қарастыруды кеңес берді. Салас мәселені кейінге қалдыруға шешім қабылдады және конгресс жиналғанға дейін оны шеше алмайтынын мәлімдеді. Салас соғысты жалғастыруды көздеді және соғысқа көмектеспеген барлық мемлекеттік қызметкерлер мен сарбаздарды жұмыстан шығаруға шешім қабылдады. Он алтыдан елу жасқа дейінгі барлық ер адамдар соғысқа шақырылды. Ол қару-жарақтарды импорттауға, сатуға және оқ-дәрі өндіруге қатысты барлық шектеулерді алып тастады. Әр штаттан 30 мың сарбаздан тұратын контингент беруді сұрады және ұлттық гвардия ережелерін жасау үшін комиссия құрды. Оқ-дәрі жасап шығарды және губернаторларға әскери қызметшілерді, соның ішінде зейнеткерлерді де пайдалануға кеңес берді. 1846 жылғы 24 қыркүйекте Монтерейдің капитуляциясы үкіметті дүрліктірді, оның барлық оқ-дәрілері Закари Тейлордың қолына түсті. Салас Сан-Луиске шегіну туралы бұрынғы бұйрықтарды өзгертіп, Сальтильоны қорғауға арналған жаңа бұйрықтар берді, бірақ бұл бұйрықты Сан-Луиске шегінуді жөн көрген әскерлердің үштен бірі орындамады. Олар қазан айының соңында сол жерге жетті, қалған әскерлер жеңілгеннен кейін шегінді. Олар Ангостура мен Серро-Гордо шайқасында жеңілген әскерлердің қалдықтары еді. Олар қайта құрылды және Санта-Анна Нюэво-Леон штатын басып алған американдықтарға қарсы оларды жетекке алу үшін келді. Президент Салас қаржы табуда қиындықтарға тап болды және барлық қалалық мүліктің бір айлық жалдау ақысын беруді бұйырды. Бас тартқандар түрмеге қамалды. Салас өзі ұлттық гвардия батальонына қосылды, ал оның кеңсесіне президенттік лауазымда қалуға және жоспарланған сайлауды өткізбеуге шақыратын петициялар келіп түсті, өйткені либералдық көшбасшы Валентин Гомес Фариас, 1833 жылғы бұрынғы президенттік кезеңіндегі радикалдық реформаларымен белгілі болды, қайтадан президенттікке қайтуы мүмкін екенінен қорқып еді. Осы уақыт аралығында Салас елордада газбен жарықтандыруды орнатуға ниетті мердігерлерден ұсыныстар қабылдады. Либералдық партияның ықпалымен президент Салас министр Режонды Лафрагуамен алмастырды. Министр Лафрагуа тарих және тілдер академиясын, сондай-ақ мемлекеттік кітапхана құруды жоспарлады, сонымен бірге елдің қаржы ресурстары соғысқа жұмсалды. Веракрус блокадаға алынып, үкіметке кедендік төлемдерді тоқтатты, ал үкімет блокададан қашып құтылған кемелерге кедендік салықты төмендетуді ұсынды. Соғыстың нашар барысы Саласқа қарсы оппозиция тудырды және қандай да бір бүліктерді болдырмау үшін Санта-Анна президентті қолдайтынын мәлімдеп манифест жариялады. Баспасөзді цензуралау туралы заң қабылданды және кескіндеме академиясы құрылды. Конгресс 1846 жылғы 5 желтоқсанда түнгі жарты сағатта сессиясын ашты, оның көп бөлігі либералдардан тұрды. Бас директор Салас әскерилердің жеңілістеріне өкініш білдірді, бірақ Санта-Анна Сан-Луис-Потосиде жинаған жиырма мыңдық армияға үміт артатынын айтты. Ол соғысты жалғастыруды толық қолдайтынын мәлімдеді және конгреске үлкен дағдарыстар кезінде Мексика Тәуелсіздік соғысында көрсетілгендей, үлкен күш-жігер мен ізгілік қажет екенін айтты. Ол сонымен қатар американдық үкіметтен алған бейбітшілік ұсыныстары туралы да баяндады. Желтоқсан айында штаттар мен аумақтар бойынша дауыс беру нәтижесінде конгресс Санта-Аннаны президенттікке, ал Гомес Фариасты вице-президенттікке сайлады. Олар 24-сі күні қызметке кірісті.

The Mexican American War broke out during Paredes’ presidency, and the first few months were filled with military disasters leading to a rise in opposition against the president. On August 4, 1846, Salas proclaimed a revolt against the government. The revolution had two aims: one was the return of Santa Anna and the convocation of an constituent congress for revising the constitution. Unable to suppress the revolt, Paredes had stepped down from the presidency and an arrangement was made with interim president Nicolas Bravo on 6 August, with Salas becoming the new president. He directed a manifesto to the nation, declared that all congressional laws shall remain in place, and annulled a law that had cut the salaries of public servants by a fourth. He released political prisoners, and offered jobs back to those who had been dismissed by the Paredes government. He wished to establish factories for the manufacture of cannon and also sought to gather funds for the war effort. Santa Anna disembarked at Veracruz in August, and proclaimed his newfound support for the federal system, in spite of his founding role in and long support for the Centralist Republic of Mexico. Consequently, Salas proclaimed the reestablishment of the Constitution of 1824. He bought armaments for the military, and arranged an engineer corps. He prohibited political controversies in the official state newspaper, and permitted Valentin Canalizo, who had been banished with Santa Anna, to return to the country and offer his services for the war effort. Salas formed his cabinet out of liberals and Santa Anna supporters, including ex president Valentin Gomez Farias who now received the post of finance minister. Before accepting their posts, the ministers presented a plan for suppressing interior tolls, reforming autocratic laws, and promoting European immigration, but all based upon the continuation of the war supported by the union of the military and the people. Minister of War Juan Almonte asked the states to organize their national guards, set prices at which arms should be bought, and sent General Ampudia to Monterey. Towards the end of August, a proposal for peace arrived from the American government through the intermediary of the governor of Veracruz. The American government advised President Salas to treat the annexation of Texas as an established, irrevocable fact. Salas decided to stall, and replied that he could not deal with the matter until congress met. Salas intended to continue the war and resolved to fire all civic servants and soldiers not collaborating with the war effort. All men between the ages of sixteen and fifty were called upon to fight. He removed all restrictions to the importation and sale of arms, and the manufacture of gunpowder. He called upon each state to contribute a contingent of thirty thousand soldiers, he named a commission to form the regulations for the national guard. He manufactured artillery and urged the governors to take advantage of their troops both active and retired. The government was shocked by the capitulation of Monterey on 24 September 1846, all of its munitions having fallen into the hands of Zachary Taylor. Salas changed previous orders to fall back upon San Luis and gave out new orders that Saltillo be defended, an order that was ignored by a third of the relevant troops who had preferred to fall back upon San Luis and they arrived there towards the end of October, the rest of the troops fell back after being defeated. They were the remnants of the troops that had been defeated at Angostura and Cerro Gordo. They reformed and Santa Anna arrived to lead them against the Americans who were now in possession of the state of Nuevo León. President Salas continued to struggle in finding funds and decreed that all urban properties hand over a month of rent. Those who refused were to be imprisoned

Salas himself ceremonially joined a battalion of the national guard, and petitions arrived to his office urging him to stay in the presidency instead of holding the scheduled elections out of fear that the liberal front runner Valentin Gomez Farias who was known for his radical attempted reforms during his previous presidency in 1833, would return to the presidency. During this time Salas also invited bids from contractors seeking to install gas lighting in the capital. Under the influence of the liberal party, President Salas replaced Minister Rejon with Lafragua. Minister Lafragua wished to establish academies of history and languages and also a public library, at the same time that the financial resources of the nation were being diverted to the war effort. Veracruz was blockaded, cutting off customs from the government, and the government offered to reduce customs to those ships that evaded the blockade. The poor course of the war produced opposition to Salas and to help prevent any sort of mutiny Santa Anna sent out a manifesto assuring that he stood behind the president. A law was passed to censor the press, and a National Academy of Painting was established. Congress finally opened its sessions on 5 December 1846 at midnight, composed mostly of liberals. General Salas opened the session by lamenting the defeats that the military had faced, but expressed hope for the army of twenty thousand men that Santa Anna had gathered at San Luis Potosí. He expressed that he was completely behind continuing the war, and told congress that during great crises, one needed great efforts and virtues as had been shown during the Mexican War of Independence. He also expounded upon the peace proposals that had been forwarded to him by the American government. In December, voting by states and territories, the congress elected Santa Anna and Gomez Farias as president and vice president respectively. They assumed power on the 24th.

Кейінгі өмірі

Президенттік қызметтен кейін Салас әскери қызметте болды және 1847 жылдың тамызында Падьернада американдықтар оны тұтқынға алды. Соғыс аяқталғаннан кейін ол босатылды. Кейін ол Керетароның генерал-коменданты болып тағайындалды, бірақ бұл лауазымнан бас тартты, ал генерал Филисола қайтыс болғаннан кейін әскери сот төрағасы болып тағайындалды. 1853 жылы Санта-Анна үкіметті құлатуға тырысқанда ол оны қайта қолдады. Ол Мексика департаментінің генерал-коменданты болып тағайындалды және 1854 жылы Аютла төңкерілісіне қарсы шықты. Төңкеріс жеңіске жеткеннен кейін Салас жеңіске жеткен либералдар тарапынан саясаттан толығымен шеттетілді, басқа жаза алған жоқ.

Реформа соғысы

Реформа соғысы кезінде ол Мануэль Роблес Пезуэланың консервативті президент Зулоаганы, жаңа президентті сайлайтын әскери кеңес (хунта) пайдасына биліктен қуу жоспарын қолдады. Жоспар 1858 жылдың 30 желтоқсанында өткен әскери кеңес отырысында сәтті аяқталды. Салас он төрт дауыс алды, бірақ соңында Мигель Мирамон елу дауыспен жеңіске жетті. Роблес Пезуэла билікті Саласқа тапсырды, ал Мирамон келген кезде, бұл бірнеше күнге ғана созылды. 1860 жылы консерваторлардың жеңілісінен кейін Салас елден қуылды.

Екінші империя

Мексикадағы екінші француздық интервенция кезінде, 1863 жылы президент Хуарес үкіметі астананы эвакуациялағаннан кейін, Салас француздармен ынтымақтастық орнатуға ұмтылған консерваторлардың арасында болды. Бұл қозғалысты бастапқыда генерал Бруно Агилар астанада шала ұйымдастырды. 1 маусымда олар француздарға көмек көрсету туралы преамбула мен қаулы қабылдады. Саласқа қаланың әскери басшылығы тапсырылды, ал француздар 7 маусымда астанаға енді. 1863 жылдың 16 маусымында отыз бес белгілі азаматтан құралған Юнта Супериор де Губернатор үкіметтің атқарушы билігін басқаратын триумвират сайлау үшін жиналды. Салас Хуан Алмонте және архиепископ Пелажио Антонио де Лабастидамен бірге осы триумвиратқа енді. Триумвират 1863 жылдың 24 маусымында өкілеттіктерді қабылдады, ал билік ресми түрде 1864 жылдың 10 сәуірінде императорға өтті.

Салас империя құлаған 1867 жылғы маусымнан көп ұзамай қайтыс болды. Осы оқиғаға байланысты денсаулығы нашарлаған Салас 1867 жылдың 24 желтоқсанында таңертең Гуадалупе Идальго вилласында дүние салды.