Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Cacodyl, dicacodyl немесе tetramethyldiarsine, (CH3)2As–As(CH3)2, – органоарсендік қосылыс, ол "Cadet's fuming liquid" (француз химигі Луи Клод Кадет де Гассикорттың есімімен аталған) құрамының маңызды бөлігін құрайды. Бұл өте жағымсыз сарымсақ иісі бар улы, майлы сұйықтық. Cacodyl құрғақ ауада спонтанды түрде жануға ұшырайды. Cacodyl сонымен қатар (CH3)2As функционалдық тобының немесе радикалдың атауы болып табылады.
Cacodyl, also known as dicacodyl or tetramethyldiarsine, (CH3)2As–As(CH3)2, is an organoarsenic compound that constitutes a major part of "Cadet's fuming liquid" (named after the French chemist Louis Claude Cadet de Gassicourt). It is a poisonous oily liquid with an extremely unpleasant garlicky odor. Cacodyl undergoes spontaneous combustion in dry air. Cacodyl is also the name of the functional group or radical (CH3)2As.
Тарих
Роберт Вильгельм Бунсен диметиларсинил радикалы (CH3)2As үшін грек тіліндегі κακώδης kakōdēs ("жаман иіс") және ὕλη hylē ("материя") сөздерінен туындаған какодил (кейіннен ағылшын тілінде какодил деп өзгертілген) атауын ойлап тапты. Оны Эдвард Франкланд және (алты жылдан астам уақыт бойы) Роберт Бунсен зерттеді, және ол ең алғашқы органометалл қосылысы саналады (арсенид нағыз металл болмаса да). Одан какодил фториді, какодил хлориді сияқты басқа да қосылыстар жасалды. Какодил цианиді деген бір қосылыс ерекше түрде зиянды болды. Бунсеннің сөздерімен айтқанда, "осы заттың иісі қол-аяқты бірден қышытады, тіпті бас айналып, есінен шығады. Таң қалдыратыны, осы қосылыстардың иісіне ұшырағанда тіл қара қабықшамен жабылады, тіпті басқа да зиянды әсерлер байқалмаса да". Какодилді зерттеу Бунсенді сол кездегі радикалдар теориясының бір бөлігі ретінде "метил радикалдарын" ұсынуға итермеледі.
Robert Wilhelm Bunsen coined the name kakodyl (later modified to cacodyl in English) for the dimethylarsinyl radical, (CH3)2As, from the Greek κακώδης kakōdēs ("evil smelling") and ὕλη hylē ("matter"). It was investigated by Edward Frankland and (for over six years) by Robert Bunsen and is considered the earliest organometallic compound ever discovered (even though arsenic is not a true metal). From it other compounds were made, such as cacodyl fluoride, cacodyl chloride, et cetera. One compound, cacodyl cyanide, was particularly awful. In Bunsen's words "the smell of this body produces instantaneous tingling of the hands and feet, and even giddiness and insensibility It is remarkable that when one is exposed to the smell of these compounds the tongue becomes covered with a black coating, even when no further evil effects are noticeable". Work on cacodyl led Bunsen to the postulation of "methyl radicals" as part of the then current radical theory.
Қолданбалар
Какодил Йонс Якоб Берзелиустың радикалды теориясын дәлелдеуге талпыныс жасалды, нәтижесінде зерттеу зертханаларында какодил кеңінен қолданылды. Кейіннен бұл улы, жағымсыз иісті қосылысқа қызығушылық азайды. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде какодилді химиялық қару ретінде пайдалану мүмкіндігі қарастырылды, бірақ оны соғыста қолданбады. Бейорганикалық химияшылар какодилдің өтпелі металдар үшін лиганд ретіндегі қасиеттерін ашты.
Cacodyl was used to try to prove the radical theory of Jöns Jacob Berzelius, which resulted in a wide use of cacodyl in research laboratories. Afterward interest in the toxic, malodorous compound decreased. During World War I the use of cacodyl as a chemical weapon was considered, but it was never used in the war. Inorganic chemists discovered the properties of cacodyl as a ligand for transition metals.