Кіріспе

Австралиядағы үлкен зиянкестерді қорғау қоршауы – Дингво қоршауы немесе Ит қоршауы – Австралиядағы зиянкестерді, атап айтқанда денголарды континенттің салыстырмалы түрде құнарлы оңтүстік-шығыс бөлігінен (мұнда олар көбінесе жойылған) шығармай және Оңтүстік Квинслендтегі қой шаруашылықтарын қорғау үшін орнатылған қоршау. Бұл әлемдегі ең ұзын құрылыстардың бірі. Ол Далби қаласының жанындағы Дарлинг Даунс аймағындағы Джимбурдан басталып, мыңдаған шақырымдық шөлді жерлер арқылы өтеді және Эйр түбегінің батысында, Нундроу маңындағы Ұлы Австралия шығанағының үстіндегі Нулларбор жазығының жартастарында аяқталады. Қоршаудың орнатылуы белгілі бір табысқа жетті, бірақ денголар оңтүстік штаттардың кейбір аймақтарында әлі де кездеседі. Қой шаруашылықтарының жыртқыштардан зардап шегуін азайтуға көмектескенімен, 1990 жылдары қоршаудағы тесіктер арқылы денго төлдерінің өтуі бұл жетістікке кедергі келтірді.

География

Квинсленд штатындағы қоршаудың бөлігі Ұлы Кедергі қоршауы немесе Жабайы Иттерге қарсы қоршау 11 деп те аталады. Оны Ауыл шаруашылығы және Балық шаруашылығы департаменті басқарады. Жабайы Иттерге қарсы қоршау қызметкерлерінің құрамында 23 адам бар, оның ішінде аптасына бір рет қоршаудың бір бөлігін тексеріп шығатын екі адамнан тұратын топтар да бар. Квилпи және Рома қалаларында қоймалар орналасқан. Квинсленд шекаралық қоршауы Жаңа Оңтүстік Уэльс штатымен шекара бойында батысқа қарай, Стрезелецкий шөліне дейін созылады. Қоршау Квинсленд, Жаңа Оңтүстік Уэльс және Оңтүстік Австралия штаттарының үш штатының кездесетін жерінен (Кэмерон бұрышы) өтеді. Осы жерде ол Оңтүстік Австралия шекаралық қоршауымен жалғасады, ол Жаңа Оңтүстік Уэльс штатымен шекара бойында оңтүстіске қарай жүреді. Бұл екі бөлімді Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының Жабайы Иттерді жою жөніндегі кеңесі басқарады. Содан кейін ол Оңтүстік Австралиядағы Иттер қоршауы деп аталатын бөлігімен қосылады. Қоршаудың екі жағы да белгілі бір енге дейін тазартылған. Қоршаумен қоршалған қой және ірі қара шаруашылықтары өте кең аумақты қамтиды. Динго қоршауының кейбір бөліктері түнде қызыл және ақ түсті суық катодты люминесцентті шамдармен жарықтандырылады. Олар күн энергиясымен зарядталатын ұзақ қызмет ететін батареялармен жабдықталған. Кішкентай және шаруалық жолдарда көлік құралдарының қоршаудан өтуіне мүмкіндік беретін қақпалар орнатылған. Ал қоршау ірі жолдар мен магистральдарды қиып өткен жерлерде жылдамдығы жоғары көліктердің өтуі үшін мал өткізу торлары қолданылады.

Қоршаған ортаға әсері

Қоршаудың солтүстік-батыс жағында динголар бар жерде кенгурулар мен эмулардың саны азайған сияқты, бұл динголардың болуы осы жануарлардың популяциясын төмендетіп жібергенін көрсетеді. Сондай-ақ, қоршаудың ішіндегі кенгурулардың санының көп болуы дингоның жыртқыштық әрекетінің болмауынан туындаған, ал азық үшін бәсекелестік қойлардың жайылымға орналастыру деңгейінің қоршау болмағанда мүмкін болатын деңгейден төмендеуіне әкеледі. Дингоның Австралияға аборигендер 4600-18300 жыл бұрын әкелгені айтылады, бірақ оның Австралиядағы тума немесе әкелінген түр ретіндегі мәртебесі даулы мәселе болып қалып отыр. UNSW-тің Майк Летниктің сөзіне сүйенсек, Австралияның ең ірі жыртқышы ретінде динго табиғаттың тепе-теңдігін сақтауда маңызды рөл атқарады. Летник динголардың кірмеген жерлерінде биологиялық әртүрліліктің азайғанын, тума сүтқоректілердің санының төмендегенін анықтады. Қоршау қойлардың жыртқыштарға зардап шегуін азайтуға көмектескенмен, динголарды алып тастау қоян, кенгуру және эмулардың жайылым үшін бәсекелестігін күшейтті. Қойлар қазірде көбейіп бара жатқан жабайы иттің шабуылынан зардап шегуде. Дрон және спутниктік технологиялар динголарды алып тастаудың өсімдіктердің өсуіне қалай әсер ететінін көрсетіп берді.