Кіріспе

Миссисипи өзеніндегі арал, Миннеаполис, Миннесота, АҚШ

Николет аралы (/ˈnɪkəlit/) – Миннеаполис, Миннесота штатының орталығындағы Сент-Энтони шарлауының солтүстігінде Миссисипи өзенінде орналасқан арал. АҚШ Халық санағы бюросы мәліметінше, аралдың жер аумағы және 2000 жылғы халық санағы бойынша 144 адам тұрады. Арал қаланың Николет аралы/Шығыс жағалауы деп белгіленген ауданының үлкен бөлігін құрайды. Арал 1830 жылдары Жоғарғы Миссисипиді картаға түсірген картограф Джозеф Николеттің құрметіне аталған. Арал Миссисипи өзенінің ортасында жатыр, одан Орталық және Солтүстік-Шығыс Миннеаполисті байланыстыратын Хеннепин даңғылы көпірі өтеді. Арал Сент-Энтони шарлауына тым жақын болғандықтан, егер 19 ғасырдың соңында шарлауықтың солтүстіске қарай жылжуы тоқтатылмағанда, арал қазір жоқ болар еді. 19 ғасырдың басында Николет аралы шарлауға жақын орналасқан алты аралдың бірі болды, бірақ қалғандары жойылды немесе Шығыс жағалауға қосылды. Аралда 1855 жылы ашылған, қазіргі Хеннепин даңғылы көпірі орналасқан Миссисипи өзені арқылы салынған алғашқы көпір орналасқан. Ол Ұлттық тарихи орындар тізіміне енген Сент-Энтони шарлауы тарихи ауданының бір бөлігі болып табылады.

Алғашқы адамдар

Еуропалық қоныс салушылар келгенге дейін Миннеаполис аймағында Сиу (Дакота) және Оджибве халықтары тұрған, олар үшін Сент-Энтони шарлауы қасиетті орын болған. Сиу халықтары бұл аралды бала туу орны ретінде пайдаланған, және олардың ауызша дәстүрлерінде бұл орын көрініс іздеу сияқты салтанаттар мен бейтарап кездесулер үшін қолданылған.

Еуропалық-америкалық қоныстану

Николет аралы мен сарқырама аймағының қалған бөлігі 1838 жылы қоныстануға ашылды. Көптеген қоныс аударушылар сарқыраманың жанындағы ең жақсы жерді иеленуге тырысты, олардың ішінде Форт Снеллингтің дүкеншісі Франклин Стил Николет аралымен қоса, шығыс жағалаудың ең жақсы бөлігін алды. Ол жерді гектарына 1,25 доллардан сатып алды, бұл арал үшін шамамен 60 долларға бағаланды. 1848 жылы Стил қазіргі Хеннепин даңғылы көпірі орналасқан жерде өзен арқылы паром жүргізуді бастады.

XIX ғасырдың аяғы

Уильям У. Истман және Джон Л. Мерриам 1865 жылы сатып алғаннан кейін аралдың қарқынды дамуы басталды. 1866 жылы Истман мен Мерриам аралды Миннеаполис қаласына парк ретінде сатуға тырысты, бірақ ұсыныс референдумда қабылданбады. Истман мен Мерриам аралдың оңтүстік жағында фабрикалар, Истман туннелі және солтүстік жағында тұрғын үйлер салуды бастады. Истман туннелі Николет аралынан Хеннепин аралы арқылы Сент-Энтони шарлауының оңтүстік жағына дейін созылған. 1869 жылы туннель құлап, Сент-Энтони шарлауына зиян келтіре жаздады. Инженерлер корпусы құламаның үстінен, әктас қабатының астынан бастап, 40 футқа (12 метрге) дейін бетонды бөгет (қабырға) салып, бұл мәселені шешті. Туннельдің сәтсіздігінен кейін Истман шарлауда турбиналар жүйесін және аралдың оңтүстік жағындағы фабрикаларды гидроэнергиямен қамтамасыз ету үшін жоғары кернеулі кабельдерді орнатты, соның ішінде Арал электр ғимараты (1937 жылы сөйілді, онда түрлі дүкендер болды), Седар көлінің мұз компаниясының зауыты және Аралдың терезе және есік компаниясы (қазір Николет аралындағы қонақ үй). Истман туыстары мен достарына аралда үй салып берді және Истман мен Гроув көшелеріндегі үйлерді салдырды. Истманның күш-жігері 19 ғасырдың соңғы онжылдықтарында қаланың Алтын ғасырындағы бай адамдардың көпшілігін аралда тұруға ынталандырды. 1876 жылы Миссисипи өзені арқылы жаңа ілмек көпір ашылды. 1867 жылы Миссисипидегі алғашқы теміржол көпірі салынды, ол аралдың өнеркәсіптік оңтүстігін және тұрғын үй солтүстігін бөліп тұрды, Миннеаполис BNSF теміржол көпірі (1893 жылы жаңартылған) осылай бөліп тұрады. 1893 жылы солтүстік-шығыс Миннеаполисте Николет аралынан бастау алған, Миннеаполис тарихындағы ең қиын өрттердің бірі болды. 1900 жылы Ласаллиан бауырлары аралда ДеЛаСалл орта мектебін ашты.

ХХ ғасырдың басында

1910-шы жылдардан бастап Николет аралы және Гейтвей ауданының қалған бөлігі құлдырап, Николет аралындағы пәтерлер мен үйлер арзан бағада тұрғын үйлер құру үшін бөлінді. Арал бірнеше жер иелеріне тиесілі кедей ауданға айналды, олар тұрғын үйлерге көңіл бөлмей, күтім-жөндеу жұмыстарын жасамайтын. Моррис Лернер отбасы аралдың көп бөлігін иеленіп, ондағы «Арал азық-түлік» дүкенін басқарды. Лернерлерді кейде жалға алушылар жомарт деп сипаттаса, дүкендерін шығынмен жүргізгендерін айтты, бірақ наразы жалға алушылар мен қалалық газеттер оларды лас үй иелері деп атады. 1960 жылдары Дэвид Лернер жалға алушылар одағы құрған Николет аралының тұрғындарымен ұзақ және көпке таралған дауға қатысты. Жалға алушылар оның дүкені мен Седар көліндегі үйінің алдында пикетке шықты, ал Лернер газетке берген сұхбатында жалға алушыларын «жақсы адамдар» немесе «шошқалар» деп сипаттап, олардың мүліктерін нашар күйде қалдырғанын айтты. 1940 жылдары аралда «Grain Belt Beer» таңбасы орнатылды, ол сол кезде елдегі ең ірі неон таңбаларының бірі болатын. ДеЛаСалл 20-ғасырда кеңейіп, Истман Флэтс орнындағы ғимараттарды бұзып, жаңаларын салды. Ол колледжге дайындық мектебіне айналды және 1971 жылы католик қыздар мектебін қосып, аралас білім беруге көшті.

ХХ ғасырдың аяғы

1950 жылдардан бастап қала және штат үкіметі қаланың солтүстік орталық бөлігін қайта жаңартуға кірісті, соның ішінде аралды қайта жаңартудың көптеген жоспарларын жасады. Көптеген ұсыныстар аралдағы тарихи ғимараттарды бұзуды және оларды көп жағдайда жаңа ғимараттармен, мысалы, көп қабатты пәтерлермен алмастыруды көздеді. Арал тұрғындары кез келген өзгеріске қарсылық көрсетті. 1970 жылдары арал табиғатты қорғаушылардың назарына ілігіп, Сент-Энтони Шарқы ауданымен бірге Тарихи орындардың ұлттық тізіліміне енгізілді. 1970 жылдары Миннеаполис саябағы және демалыс басқармасы аралдың көп бөлігін ашық кеңістікке айналдыруды жоспарлады, бастапқыда ғимараттарды бұзуды көздеді, себебі оларды қалпына келтірудің құны жоғары еді және қала орталығына жақын үлкен саябақтың құны бағалы болды. 1979 жылы Саябақ басқармасы Метрополитен Кеңесінен қаражат алып, аралдың үлкен бөлігін сатып ала бастады. Жоспар бойынша, аралдың батыс жағындағы үйлер ғана сақталып, шығыс жағы ашық кеңістікке айналдырылып, аралдың басқа ғимараттарының ішінде тек Island Sash and Door компаниясы қалдырылатын болды. Табиғатты қорғаушылар мен тұрғындардың алаңдаушылығын ескере отырып, 1983 жылы қайта құрудың тағы бір келісімге келген жоспары жасалып, бекітілді. Осы жоспарға сәйкес, Саябақ басқармасы аралдағы үйлерді қалпына келтіріп, қазір олардың иесі, бірақ бұрынғы тұрғындарға қалпына келтірудің жоғары құнына қарамастан 99 жылға жалға алуға рұқсат берілді. Даулар DeLaSalle футбол алаңы салуға тырысқанда қайта көтерілді, бірақ бұл жоба тек 2007 жылы Миннесота апелляциялық сотының шешімінен кейін жүзеге асырылды.

Сәулет

Аралда DeLaSalle жоғары мектебі, католиктік дайындық мектебі және Nicollet Island Inn орналасқан. Сонымен қатар, аралдың солтүстік жағында үш көппәтерлі тұрғын үй және жиырма екі қайта жаңартылған Виктория дәуіріне тән үйлер бар. Мейрамхана 1893 жылы Island Sash and Door Company ретінде салынды, ал 1913 жылдан 1970 жылдарға дейін ол Құтқару Армиясының ерлерге арналған панасы болды. Аралдың оңтүстік жағында Николет аралы павильоны және Жапонияның Осака қаласындағы Ибараки қаласының сыйы – "Екі дос қоңырауы" орналасқан. Павильон 1893 жылы William Bros Boiler Works ретінде салынған.