Кіріспе

Один мұнарасы (Odinstårnet) – Данияның Оденсе қаласындағы Болбро төбесінде (Bolbro Bakke) орналасқан бақылау мұнарасы болған.

Тарих

Биіктігі 175 метр (581 фут) болатын мұнара 1934-1935 жылдары алғашқы Кіші белдеу көпірінің құрылысынан қалған материалдарды пайдаланып салынды және 1935 жылғы 29 мамырда ашылды. Мұнара Оденсе мен бүкіл Фюн аралының символына айналды. Келушілер оның бақылау платформаларынан бүкіл аралды көруге болатынын айтты. Егер бұл рас болса, онда одан да алысқа көруге мүмкіндік болған. Мұнараның құрылысына 30 тонна болат, 2700 тонна бетон және сол кезде үлкен сомаға саналған жарты миллион крона жұмсалды. Мұнарада екі платформа болды. Біріншісі, жерден 70 метр биіктікте орналасқан, төменгі, кең терезелері бар, жұлдыз тәрізді үлкен бөлмесі, буфеті және 160 қонаққа арналған орындары бар мейрамхана болды. Оның шатыры Оденсе картасы орталықта орналасқан, аралдағы барлық қалаларға бағыт көрсетілген үлкен компас картасымен әсемделген. Әрбір қала бағыты, аты және елтаңбасымен белгіленген. Екінші платформа жерден 140 метр биіктікте орналасқан, одан да әдемі көрініс ашылатын. Осыдан спиральді баспалдақ арқылы «Конкилибаренге» (Conch Bar) өтуге болады, оның аты баспалдақтан шабыттанған. Үстелдер баспалдақтың әр сатысында орналасқан. Мұнараның асханасы бірінші платформадағы мейрамхананың астында орналасқан және сол кезде өте заманауи деп есептелген. Мұнара танымал туристік орын болды және 1935 жылы бір жылдың ішінде 213 000-нан астам, соның ішінде көптеген шетелдік қонақтарды қабылдады. Бұл модельдік ұшақтарды ұнататын хоббишілер үшін де тамаша ойын алаңы болды. Один мұнарасы 1944 жылғы 14 желтоқсанда сағат 06:15-те Хеннинг Э. Брондум басшылығымен «Петер тобы» деп аталатын Даниялық нацистік саботажшылар тобы тарапынан «Шарлбургтаж» деп аталатын әрекет аясында жарылтылды. Мұнара толығымен құлап, жөндеуге келмейтіндей зақымдануға ұшырады. Металл сынықтарын шығаруға екі ай, ал бетонды толығымен алып тастауға шамамен он жыл уақыт кетті. 2004 жылғы 29 мамырда, мұнараның ашылуына 69 жыл толуына орай, Оденсе техникалық колледжінің (Odense Tekniske Gymnasium) студенттері бұрынғы орнында қираған мұнараның көшірмесін орнатты.