Кіріспе

Фрэнсис Энтони Степлтон (10 шілде 1956 жылы туған) – ирландтық бұрынғы кәсіби футболшы және бапкер. Ол "Арсенал", "Манчестер Юнайтед" клубтарында және Ирландия Республикасы ұлттық құрамасындағы маңызды ойыншы ретінде есімдері сақталған. Сонымен қатар, ол "Брэдфорд Сити" және МЛС клубы "Нью-Ингланд Революциясының" бапкері болды.

Ойын мансабы

Степлтон өзінің позициясында әлемдегі ең үздік ойыншылардың бірі саналды және әуе шайқасындағы шеберлігімен ерекше көзге түсті. Ол мансабын 1972 жылы «Арсенал» клубында бастады, «Манчестер Юнайтед» клубынан бас тартқаннан кейін, жаттығушы ретінде қабылданып, олардың құрамына қосылды. 1975 жылдың наурыз айында «Сток Ситиге» қарсы өткен ойында ол тұңғыш рет негізгі құрамда алаңға шықты және Малкольм Макдональдпен өте табысты шабуылдық серіктестік құрды; екеуі 1976–77 маусымдарында 46 гол соқты. Ол келесі үш маусымда «Арсеналдың» үздік мергені атанды және «канонерлердің» ФА кубогының финалына жеткеніне көмектесті; Степлтон 1979 жылғы ФА кубогы финалында «Манчестер Юнайтедке» қарсы өткен матчта 3–2 есебімен жеңіске жеткен голдың бірін соқты және «Арсенал» сапында 300 ойында 108 голдың авторы атанды. 1981 жылдың жазында Степлтон 900,000 фунт стерлингке «Манчестер Юнайтедке» ауысты (екі клуб келісімге келмегеннен кейін төрешілер белгілеген сома), ал жаңа бас жаттықтырушы Рон Аткинсон Дейв Секстонның басшылығымен өткен 1980–81 маусымындағы сәтсіздіктен кейін жүлделер үшін күресе алатын команда құруға кірісті. «Юнайтед» Степлтонның алғашқы бес маусымында лига кестесінде алғашқы төрттікке кірді және 1985–86 маусымында лига чемпионы атанын медалін жеңіп алуға жақын болды, бірақ маусымның басындағы 10 ойында жеңіске жеткенімен, көрсеткіштері төмендеп, төртінші орында қалды. 1986 жылдың қараша айында Аткинсон жұмыстан босатылып, оның орнына Алекс Фергюсон тағайындалды, ал Степлтон жаңа бас жаттықтырушының басшылығымен негізгі құрамның тұрақты ойыншысы болды. Бірақ Брайан МакКлэр клубқа келгеннен кейін, Степлтон 1987 жылдың жазында бұрынғы командаласы Арнольд Мюреннің ұсынысымен «Аякс» клубына ауысты. Алайда, бұл трансфер күтілген нәтижені бермеді, өйткені ол тек алты ойынға қатысып, Кубок иелері кубогында «Дундалк» клубына қарсы бір гол соқты, содан кейін 1987 жылдың соңында бельгиялық «Андерлехт» клубына қысқа мерзімдік несиеге берілді, бірақ бірде-бір ойын өткізбеді. Степлтон үш айға «Дерби Каунти» клубында несиеде ойнады, содан кейін 1988 жылы Ирландия Республикасы құрамасының капитаны ретінде Еуропа чемпионатына қатысты. Ол француз клубы «Ле-Хаврде» бір маусым ойнады, содан кейін 1989 жылы Англияға оралып, «Блэкберн Роверс», «Альдершот», «Хаддерсфилд Таун» (ойынымен қатар жаттықтырушылық қызметін де атқарды) және «Брэдфорд Сити» клубтарында доп тебуді жалғастырды. «Брэдфорд Ситиде» ойыншы-бас жаттықтырушы ретінде үш маусымдан кейін, ол 1993–94 маусымының соңында Екінші дивизион плей-оффына ілікпегені үшін жұмыстан босатылды. Содан кейін ол 1994–95 маусымында «Брайтон энд Хов Альбион» клубында екі ойын өткізіп, ақыры карьерасын аяқтады.

Халықаралық мансап

Степлтон сонымен қатар Ирландия Республикасы құрамасының 71 матчында ойнап, сол кезде рекордтық 20 гол соқты. Степлтон 1976 жылы Анкарада Түркияға қарсы өткен жолдастық ойында 20 жасында халықаралық аренадағы дебютін жасады, бұл кезде сол кездегі ойыншы-бапкер Джонни Джайлз басшылық етті. Ол дебюттік матчының үшінші минутында-ақ гол соқты, Джонни Джайлздің бос соққысын жақын қақпаға бағыттап енгізді. Бұл достық матч 3:3 есебімен аяқталып, тартымды да жайлы мінезді Степлтонның керемет халықаралық карьерасының бастауы болды. Степлтон халықаралық футболға адал болды және барлық келісімдеріне "халықаралық босату туралы бап" енгізілуін талап етті, осылайша Ирландия құрамасы үшін халықаралық ойындарда ойнауға мүмкіндік алды. Степлтон 1982 жылы Испанияда өткен әлем чемпионатына қатысу үшін Ирландияның күш-жігеріне маңызды үлес қосты. Іріктеу матчтарында Кипр, Нидерланды және Францияға қарсы соққан голдары жеткіліксіз болды, себебі Францияның жоғары гол көрсеткіші Ирландияға әлем чемпионатына жолдама алудан бас тартты. Степлтон 1986 жылғы әлем чемпионатына іріктеу турнирінде ұлттық құраманың капитаны болды, бірақ Ирландия 1982 жылғы іріктеу турнирінде көрсеткен жарқын ойынын қайталай алмады. 1986 жылы Джек Чарлтон Ирландия құрамасын басқарды және екеуінің арасындағы кейде шиеленіскен қарым-қатынасқа қарамастан, Степлтонды капитан қылып тағайындады. Степлтон 1988 жылғы Еуропа чемпионатына іріктеу турнирінде Бельгияға қарсы өткен алғашқы матчта (2:2) керемет нымырлы соққы жасады, бұл ойын Брюссельдегі Хейзел стадионында өтті. Ол сондай-ақ 1987 жылғы 1 сәуірде Софияда Болгарияға қарсы өткен матчта (1:2) есепті теңестірді, ал келесі жылдың қыркүйегінде Лансдаун Роудта Люксембургқа қарсы өткен матчта (2:1) тағы да гол соқты. Степлтон 1988 жылғы Еуропа чемпионатына қатысқан Ирландия құрамасын капитандық етіп жетеледі және турнирдегі барлық матчтарда ойнады, соның ішінде Ирландияның Англияға қарсы тарихи жеңісі де бар. 1988 жылғы Еуропа чемпионатын аяқтағаннан кейін Степлтон 1990 жылғы Италиядағы әлем чемпионатына іріктеу турнирінде ұлттық құраманың негізгі құрамына енбеді, тек турнирдің соңында екі матчта ғана ойнады. Сол кезде ол Республика үшін соққан 20 голымен ұлттық құраманың барлық уақыттағы үздік мергені атанды – бұл рекордты он жылдан кейін Найлл Квинн бұзды, ол Степлтон халықаралық аренадан шыққан кезде өзінің халықаралық карьерасын бастаған болатын. Дегенмен, Италиядағы финалға дейін Валеттада өткен жолдастық матчта Мальтаға қарсы 87-ші минутта гол соқты, бұл матч 3:0 есебімен аяқталды.

Басқарушылық мансап

Степлтон 1996 жылы АҚШ-қа көшіп, «Нью-Ингланд Революшн» футбол клубын басқаруға келді. 2003-04 маусымда ол қысқа мерзімге ағылшын футболына «Болтон Уондерерс» клубының шабуылшылармен жұмыс істейтін маманы ретінде оралды. «Болтонның» бас бапкері Сэм Аллардайс Степлтонның клубтың шабуылшыларының шеберлігін арттыруын қалап, оның табысты ойыншы карьерасын ескере отырып, ирландты идеалды кандидат деп санады. Степлтон 2014 жылдың 3 қыркүйегінде бұрынғы командаласы Рей Уилкинстің көмекшісі болып, Иордания құрамасына тағайындалды.

Мансап статистикасы

Голдар мен нәтижелер тізімі Ирландия Республикасының голдарымен басталады, голдар бағаны әрбір Степлтон голынан кейінгі есепті көрсетеді. + Фрэнк Степлтонның халықаралық голдарының тізімі

№ КүніОрынОппонентЕсепНәтижеЖарыс 1 13 қазан 1976 19 мамыр стадионы, Анкара, Түркия 1–0 3–3 Достық 2 24 мамыр 1978 Идрæтспаркен, Копенгаген, Дания 1–0 3–3 Еуропа чемпионаты 1980 іріктеуі 3 17 қазан 1979 Лэнсдаун Роуд, Дублин, Ирландия Республикасы 3–0 3–0 Еуропа чемпионаты 1980 іріктеуі 4 19 қараша 1980 Лэнсдаун Роуд, Дублин, Ирландия Республикасы 5–0 6–0 Әлем чемпионаты 1982 іріктеуі 5 29 сәуір 1981 Лэнсдаун Роуд, Дублин, Ирландия Республикасы 3–1 3–1 Достық 6 9 қыркүйек 1981 Де Куип, Роттердам, Нидерланд 2–2 2–2 Әлем чемпионаты 1982 іріктеуі 7 14 қазан 1981 Лэнсдаун Роуд, Дублин, Ирландия Республикасы 2–1 3–2 Әлем чемпионаты 1982 іріктеуі 8 13 қазан 1982 Лэнсдаун Роуд, Дублин, Ирландия Республикасы 1–0 2–0 Еуропа чемпионаты 1984 іріктеуі 9 17 қараша 1982 Лэнсдаун Роуд, Дублин, Ирландия Республикасы 2–3 3–3 Еуропа чемпионаты 1984 іріктеуі 10 3–3 11 30 наурыз 1983 Ұлттық стадион, Та' Қали, Мальта 1–0 1–0 Еуропа чемпионаты 1984 іріктеуі 12 16 қараша 1983 Далимаунт Парк, Дублин, Ирландия Республикасы 2–0 8–0 Еуропа чемпионаты 1984 іріктеуі 13 2 маусым 1985 Лэнсдаун Роуд, Дублин, Ирландия Республикасы 1–0 3–0 Әлем чемпионаты 1986 іріктеуі 14 13 қараша 1985 Лэнсдаун Роуд, Дублин, Ирландия Республикасы 1–0 1–4 Әлем чемпионаты 1986 іріктеуі 15 27 мамыр 1986 Лаугардалсвёллур, Рейкьявик, Исландия 1–0 1–0 Исландия үшбұрышты турнирі 16 10 қыркүйек 1986 Константин Ванден Сток стадионы, Брюссель, Бельгия 1–1 2–2 Еуропа чемпионаты 1988 іріктеуі 17 1 сәуір 1987 Васил Левски Ұлттық стадионы, София, Болгария 1–1 1–2 Еуропа чемпионаты 1988 іріктеуі 18 9 қыркүйек 1987 Лэнсдаун Роуд, Дублин, Ирландия Республикасы 1–1 2–1 Еуропа чемпионаты 1988 іріктеуі 19 6 қыркүйек 1989 Лэнсдаун Роуд, Дублин, Ирландия Республикасы 1–0 1–1 Достық 20 2 маусым 1990 Ұлттық стадион, Та' Қали, Мальта 3–0 3–0 Достық