Англиялық футбол жаттықтырушысы Томми Секстон: Мансап жолы мен жетістіктері

Кіріспе

Англия футбол жаттықтырушысы (1930–2012)

Ойын мансабы

Бұрынғы кәсіби боксшы Арчи Секстонның ұлы, ол 1951 жылы «Лютон Таун» клубында кәсіби карьерасын бастады, алдында «Ньюмаркет Таун» және «Челмсфорд Сити» сияқты лигадан тыс клубтарда ойнаған. Көбінесе ішкі шабуылшы ретінде ойнаған ол «Уэст Хэм Юнайтед», «Лейтон Ориент», «Брайтон және Хов Альбион» және «Кристал Пэлас» клубтарында мансабын аяқтады. Оның ең үлкен жетістігі «Брайтон» клубында 1957–58 маусымда Үшінші дивизионның (Оңтүстік) титулын жеңіп алу болды.

Коучинг және менеджерлік мансап

Сэкстон «Челсиде» бапкер ретінде жұмысын бастады, содан кейін 1965 жылы «Лейтон Ориент» клубында бас жаттықтырушы мансабын бастады. 1966 жылы «Арсеналдың» менеджері Берти Ми оны «Ганнерс» командасының бірінші бапкері етіп тағайындады, бірақ бір жылдан кейін Томми Дочерти кеткеннен кейін «Челсиге» қайта оралды. 1970 жылы клуб ФА кубогын жеңіп алды, ал бір жылдан кейін Еуропа Кубок иелері кубогына ие болды. «Челси» 1972 жылы Лига кубогының финалына жетті, бірақ «Сток Ситиден» жеңілді. Алайда, Сэкстон бірнеше ойыншылармен, соның ішінде Питер Озгуд және Алан Хадсонмен келіспей қалды, олар кейін сатылды. Бұл клубтағы басқа да проблемалармен бірге Сэкстонның бұрынғы табысын қайталауға жақындамауына себеп болды және 1974–1975 жылғы маусымда «Челси» төмендеп кетті. Бірнеше аптадан кейін, 1974 жылдың қазан айында Гордон Ягоның орнына «Куинс Парк Рейнджерс» клубының бас жаттықтырушысы болып тағайындалды. Стан Боулз бен Джерри Фрэнсис, сондай-ақ бұрынғы «Челси» клубынан Джон Холлинс пен Дэвид Уэббті қамтыған командамен Сэкстон 1975–1976 жылдары «Рейнджерс» клубын чемпиондық атаққа бір ұпайдан ғана жеткізді. Сол маусымдағы соңғы сыртқы ойында «Норвич Ситиге» 3:2 есебімен жеңілуі 13 жеңіске және бір теңдікке қол жеткізген 14 ойындық жеңіліссіз серияның аяқталуын білдірді. Олар 1976 жылдың 24 сәуірінде «Лидс Юнайтедке» қарсы соңғы үй ойындарын ойнағаннан кейін көшбасшы болды, бірақ «Ливерпульдің» 1976 жылдың 4 мамырында «Вулверхэмптон Уондерерсті» 3:1 есебімен жеңіске жетуі оларға бірінші лига титулын ұсырмады. Дегенмен, екінші орын – олардың ең жоғары лигалық нәтижесі болды. УЕФА кубогына іліккені де жұбаныш болды. Сэкстон 1977 жылдың ортасында Томми Дочертидің орнына «Манчестер Юнайтедтің» бас жаттықтырушысы болды, бірақ оның билігі қатал футболмен сипатталды және ол жанкүйерлерге ұнамады. Секстонды тағайындағанда, «Юнайтед» басқармасы Дочертидің (клубтың физиотерапевтінің әйелімен қарым-қатынасы үшін жұмыстан шығарылған) дүрбелеңді кезеңінен кейін қауіпсіздікті таңдағандай болды. Оның төрт жарым жылдық мерзімі Бірінші дивизионнан төмендеуді бақылады, бірақ бірден қайта оралды, жоғары лигалық нәтижелерге қол жеткізіп, Сэкстон тағайындалғаннан бұрынғы маусымда ФА кубогын жеңіп алды. Ең жарқын сәт – 1979 жылы ФА кубогының финалында «Арсеналға» 3:2 есебімен жеңіліп, 1979–1980 жылдары «Ливерпульден» кейін лигада екінші орынға ие болды. Оның сатып алған ойыншылары әртүрлі табыстарға жетті. 1979 жылы «Челсиден» жартылай қорғаушы Рей Уилкинс сатып алынып, көп ұзамай Еуропаның ең үздік жартылай қорғаушыларының бірі ретінде танылды, ал шабуылшы Джо Джордан 1978 жылы «Лидс Юнайтедтен» келгеннен кейін үш жылда 50-ден астам гол соқты. Алайда, Сэкстон 1980 жылы «Ноттингем Форст» шабуылшысы Гарри Бертлзді клубтық рекордтық 1,25 миллион фунт стерлингке сатып алды, бірақ бұрынғы клубында елдің ең үздік мергендерінің бірі болған ойыншы 1980–1981 маусымда 25 лигалық ойында бірде-бір гол соға алмады. Сэкстон 1981 жылдың 30 сәуірінде жұмыстан босатылды, өйткені «Юнайтед» лигада сегізінші орынды иеленіп, төрт маусым бойы үлкен кубок жеңіп алмады. Екі жыл бұрынғы ФА кубогының финалында ойнаған және бір жыл бұрынғы «Ливерпульден» кейінгі екінші орынға ие болғандар жұбаныш болды. Бірнеше аптадан кейін ол «Ковентри Сити» клубының менеджері болып тағайындалды. Бірінші маусымда ол салыстырмалы түрде орташа 14-орынды иеленді (бұл бұрынғы жылдан сәл жақсарды), ал клуб алға басуда, 1982–1983 маусымның ортасында УЕФА кубогы үшін күшті сынға тап болды. Алайда, науқанның апатты аяқталуы олардың соңғы он бес ойында бір рет қана жеңіске жетуін көрсетті, клуб маусымның соңғы ойынында ғана төмендеуден аулақ болды, бұл Сэкстонның жұмыстан шығарылуына әкелді. Бұл оның клубтық басқарушылық мансабындағы соңғы рөлі болды. Сэкстон Англияның 21 жасқа дейінгі футбол құрамасының бапкері ретінде де өте сәтті кезеңді бастан кешірді және 1982 және 1984 жылдары екі рет УЕФА 21 жасқа дейінгі футбол чемпионатын жеңіп алды. Содан кейін ол 1984 жылы Лиллешалдағы FA Ұлттық мектебінің бірінші техникалық директоры болды. Ол сондай-ақ барлық деңгейдегі жаттықтырушыларға арналған «Такл-Сокер» атты футбол командасын жаттықтыру туралы кітап жазды. Кейін ол Уорвикширдің Кенилворт қаласында өмір сүрді, онда 2008 жылы қала орталығында жаңа ғимаратпен еске алынды. Ол 1981 жылы «Ковентри Сити» менеджері болғаннан кейін Кенилвортта өмір сүрді және оның құрметіне салынған Sexton House ғимараты дүкендер мен кеңселер арасында бөлінген қайта жаңартылған ғимарат.

Sexton started off as a coach at Chelsea, before leaving to begin his managerial career at Leyton Orient in 1965. In 1966 he was appointed by Arsenal manager Bertie Mee as the Gunners' first team coach, but a year later returned to Chelsea to become manager following the departure of Tommy Docherty. He led the club to FA Cup success in 1970 and the European Cup Winners' Cup a year later. Chelsea also reached the League Cup final in 1972, but lost to Stoke City. However, Sexton fell out with several players, including Peter Osgood and Alan Hudson, who were subsequently sold. This, combined with other problems at the club, ensured that Sexton did not come close to repeating his earlier success and early in the 1974–75 season – which ended in Chelsea's relegation – he was dismissed. A few weeks later in October 1974 he was appointed manager of Queens Park Rangers as successor to Gordon Jago. With a team containing the likes of Stan Bowles and Gerry Francis, as well as players recruited from ex club Chelsea, John Hollins and David Webb, Sexton took Rangers to within a point of the League title in 1975–76. The 3–2 defeat at Norwich City in their final away game of that season marked the end of a 14 match unbeaten run which had produced a spectacular 13 wins and one draw. They were top after playing their final home game versus Leeds United on 24 April 1976, but Liverpool's late 3–1 win over Wolverhampton Wanderers on 4 May 1976 denied them their first ever league title. Still, second place was – and remains – their highest league finish. UEFA Cup qualification came as consolation. Sexton took over at Manchester United – again succeeding Tommy Docherty – in the middle of 1977 but his reign was characterised by dour football and he was not popular with the fans. In appointing Sexton it appeared as if the United board had again opted for safety following the tumultuous tenure of Docherty (sacked for having an affair with the wife of the club's physiotherapist), whose four and a half year spell had overseen relegation from the First Division but an immediate comeback followed by high league finishes and completed with an FA Cup triumph in the season before Sexton's appointment. The highlight was an FA Cup final appearance in 1979, losing 3–2 to Arsenal in a dramatic match, and finishing as league runners up to Liverpool in 1979–80. His signings brought mixed success. Midfielder Ray Wilkins was bought from Chelsea in 1979 and soon established himself as one of Europe's finest midfielders, and striker Joe Jordan scored more than 50 goals in three years after arriving from Leeds United in 1978. On a less positive note, Sexton paid a club record £1.25 million for Nottingham Forest striker Garry Birtles in 1980, but a player who had been one of the country's finest goalscorers with his old club failed to find the net once in 25 league appearances during the 1980–81 season. Sexton was dismissed on 30 April 1981, despite having won his final seven games in charge, as United had finished eighth in the league and Sexton had now been in charge of them for four seasons without winning a major trophy. The FA Cup final appearance two years earlier and the narrow second place finish behind Liverpool a year earlier was of little consolation. A few weeks after being dismissed, he was appointed as manager of Coventry City. In his first season, he managed a relatively average 14th place finish (which was still a slight improvement on the previous year), and the club appeared to be making progress, with the side mounting a serious challenge for the UEFA Cup places halfway through the 1982–83 season. However, a disastrous end to the campaign saw them win just once in their last fifteen games, with the club only avoiding relegation in the penultimate game of the season, which led to Sexton's dismissal. This would prove to be his last role in club management. Sexton also had a very successful period as coach of the England's Under 21 side, and won the UEFA Under 21s Championship twice, in 1982 and 1984. After that he went on to become the FA's first Technical Director at the FA's National School at Lilleshall in 1984. He also wrote a book on coaching a football team for coaches of all levels called "Tackle Soccer." He later lived in Kenilworth, Warwickshire, where in 2008 he was commemorated with a new building in the town centre. He lived in Kenilworth after becoming Coventry City manager in 1981 and the building in his honour, Sexton House, is a refurbished building divided between shops and offices.