Кіріспе

Родион Шедриннің операсы. Родион Шедриннің операсы – «Сол қолшы» немесе Левша (ru:Левша; Сол қолшы) – композитор Родион Шедриннің 2 актілі операсы. Операның либреттосы композитордың Николай Лесковтың «Тулалық қиық көз Левша және болат бит туралы әңгімесі» (рус. Сказ о тульском косом Левше) негізінде орыс тілінде жазылған. Шығарманың әлемдік премьерасы 2013 жылдың 26 маусымында концерттік орындалыста, ал 2013 жылдың 27 шілдесінде Санкт-Петербургтегі Мариинский II театрында сахналық премьерасы болды. Екі қойылымды да дирижер Валерий Гергиев жүргізді.

Сюжет

Іс-әрекет он тоғызыншы ғасырдың басында орын алады. Патша Николай I ағылшын жұмысшылары жасаған, болаттан кішкентай билейтін блохаға тәнті болады, оны Николайдың ағасы, Александр I-ге сыйлаған еді. Ол орыс жұмысшыларын одан да жақсы нәрсе жасауға шақырады. Флэшбэкте Александрға Букингем сарайында блоха тарту етіледі және оның биі көрсетіледі (оны ономатопоэялық оркестрлік интерлюдияда сипаттаған). Николайдың заманында, сол жақ қол шебері ағылшын блохасына кішкентай жылқы тырнақтарын орнатуға жетеді; Николай қуанып, сол жақ қол шеберін Англияға жібереді. Ол жерде сарай оны құрметпен қабылдап, ағылшын әйеліне үйленуге көндіруге тырысады, бірақ ол бас тартады. Англияның қару-жарақ қоймаларын аралап көргеннен кейін Санкт-Петербургке оралады, сапары дауыл мен мас ағылшын "under skipper"-інің кесірінен қауіпке ұшырайды. Мас күйімен келген соң тұтқындалады. Ол патшаға хабар жібереді: орыс әскері мылтықтарын кірпіш ұнтағымен тазалауды тоқтату керек, себебі ағылшындар солай жасамайды, егер екі ел арасында соғыс болса, орыс қаруларының күші болмайды. Ол қайтыс болады, Блоха жұбаныс әнін шырқайды, ал опера жерлеу рәсімімен аяқталады.

Жазу

2015 жылы Мариинский театры операның толық жазбасын шығарды, онда Андрей Попов басты рөлде, Мария Максакова – ханшайым Шарлотта, Кристина Алиева – Flea, Эдвард Цанга – Платов, Андрей Спехов – ағылшын теңізшісі, ал Владимир Мороз Александр I және Николай I рөлін сомдады.