Кіріспе
Құмырсқа түрі Allomerus decemarticulatus – Оңтүстік Америка тропиктерінде кездесетін Амазонка құмырсқасының бір түрі. Бұл түр ең бастысы жұмысшыларының күрделі және агрессивті аң аулау мінез-құлқымен ерекшеленеді, ол бір өсімдік және саңырауқұлақ түрімен симбиозға негіделген. Олар Hirtella physophora өсімдігінің жапырақтарындағы қалталарда тіршілік етеді. Бұл жапырақ қалталары – өсімдіктің жапырақтары мен сабағы арасындағы кеңістіктер. Әрбір колонияда шамамен 1200 жұмысшы болады және олар бір ағашта қоныстанады, бірақ құмырсқалар жапырақ қалталарында таралып, әдетте әр қалтада 40 жұмысшыдан болады. Олардың негізгі тамағы – өсімдікте ұсталған ірі жәндіктер, сонымен қатар өсімдік өндіретін қоректік заттар мен нектарын да жейді. Олар өзінен әлдеқайда ірі жемтіктерін ұстау үшін, олжаның күмәнсіз түсуіне арналған тұзақ ретінде әрекет ететін платформа салады. Құмырсқалар тұзаққа жасырынып, кез келген жәндік оған қонғанда шабуылдайды. Бұл тактика – аң аулаудың тұзаққа түсіру әдісінің мысалы. Олар H. physophora-да тіршілік етеді және аң аулайды, жапырақ қалталарында өмір сүріп, өсімдіктің сабағын аңшылық үшін аралайды.
Allomerus decemarticulatus is an Amazonian ant species found in the tropics of South America. This species is most notable for the workers’ complex and extreme predatory behavior, which involves a symbiosis with both a plant and fungal species. They live in leaf pockets of a host plant species, Hirtella physophora. These leaf pockets are areas inside of the plant between the leaves and the stem. Each colony, which consists of about 1,200 workers, inhabits a single tree; however, the ants are spread among the leaf pockets, with typically 40 workers per pocket. Their diet primarily consists of large insects that are captured on the plant, but they also eat some kinds of food bodies produced by the plant as well as its nectar. They are able to capture their prey, which is much larger than themselves, by constructing a platform that acts as a trap for the unsuspecting prey. The ants hide in the trap and attack when any insect lands on it. This technique is an example of ambush predation. They live and hunt on H. physophora, living in leaf pouches and patrolling the plant’s stem for prey.
Өсімдіктер арасындағы өзара қарым-қатынас
А. decemarticulatus және H. physophora арасындағы қарым-қатынас өте ерекше. H. physophora – Амазония тропикалық ормандарындағы кішкентай ағаш, ол төменгі қабатта өседі. Тағы бір қызықты байқау – құмырсқалар мен саңырауқұлақ арасындағы дәстүрлі өзара әрекеттен айырмашылығы, бұл құмырсқалар саңырауқұлақтан ешқандай қоректік зат алмайды. Олар саңырауқұлақтың физиологиясын өзгертіп, үлкен жемді ұстауға қабілетті тұзақ құрастыру үшін қолданады. Құмырсқалар сияқты, Z. annulosus әдетте жас H. physophora өсімдіктерінде тіршілік етеді, онда ұрғашылары сабаққа жұмыртқа салады. Даму барысында жас жәндіктер сабақтың трихомалары арасында тіршілік етеді және өсімдік жапырақтарымен қоректенеді. Қасқыр жәндігі мен өсімдік арасындағы қарым-қатынас құмырсқалар мен өсімдік арасындағы қарым-қатынастан тәуелсіз. Дегенмен, екі қарым-қатынастың арасындағы бір айырмашылық – қоқан-лоқышы жәндігі құмырсқалар сияқты өсімдіктен ешқандай тағам алмайды. Саңырауқұлақ өсіру (жапырақ кесуші құмырсқалар сияқты) және үлкен жемге жақындап, шабуыл жасау (Дежан зерттеген Azteca andreae сияқты тағы бір түр). Бірақ ең таңғажайыпсы – Allomerus decemarticulatus осы күрделі мінез-құлықтардың барлығын біріктіріп, өте үлкен жемді алдауға арналған қуатты құрал жасайды.