Кіріспе

Бағдарламалық жасақтауда, "үлкен бағдарламалау" және "кіші бағдарламалау" бағдарламалық құралды жасаудың екі түрлі жағын көрсетеді. Үлкен бағдарламалау – кішігірім бөліктерден құралған ірі жүйені жобалау, ал кіші бағдарламалау – бағдарламалау тілінде код жолдарын жазып, сол кішігірім бөліктерді құру. Бұл терминдерді Фрэнк ДеРемер және Ханс Крон 1975 жылғы "Үлкен бағдарламалау мен кіші бағдарламалау" атты мақаласында енгізген. Олар бұл екеуінің түп тамырынан өзгеше қызмет екенін, сондай-ақ, әдеттегі бағдарламалау тілдері мен құрылымдық бағдарламалау тәжірибесі соңғысына жақсы қолдау көрсетсе, ал біріншісіне ондай қолдау көрсетпейтінін дәлелдеген. Бұл кейінірек Остерхауттың дихотомиясымен салыстыруға болады, ол жүйелік бағдарламалау тілдерін (компоненттер үшін) және сценарийлік тілдерді (компоненттерді байланыстыруға арналған аралық код үшін) ажыратады.

Сипаттама

Фред Брукс жеке бағдарламаның жасалу жолы, бағдарламалық жүйелер өнімінің жасалу жолынан өзгеше екенін анықтайды. Осы екі жағдайдың кез келгені үлкен, демек күрделі бағдарламаларға алып келеді, оларды техникалық қолдау жасаушыларға түсіну қиын болуы мүмкін. Ірі масштабтағы бағдарламалауда кодтау менеджерлері жұмысты нақты белгіленген өзара әрекеттесулері бар модульдерге бөлуге баса назар аударады. Бұл үшін мұқият жоспарлау және толыққанды құжаттама қажет. Ірі масштабтағы бағдарламалауда бағдарламаға өзгеріс енгізу қиынға соғуы мүмкін. Егер өзгеріс модульдердің шекарасын кесіп өтсе, көптеген адамдардың жұмысын қайта жасау қажет болуы мүмкін. Сондықтан, ірі масштабтағы бағдарламалаудың мақсаты – болашақта өзгерістер енгізілген жағдайда түзетуді қажет етпейтін модульдерді құру. Бұл модульдерді жоғары байланыстылыққа және төмен байланысқа ие етіп жобалау арқылы қол жеткізіледі. Ірі масштабтағы бағдарламалау абстракция жасау дағдыларын талап етеді. Модуль іске асырылғанша ол абстракция болып қалады. Алдымен жасалған абстракциялар өзгеріске ұшырамауы тиіс архитектураны құруы керек. Олар дәлдігі және нақты дұрыстығы бар өзара әрекеттесулерді анықтауы керек. Ірі масштабтағы бағдарламалау басқару дағдыларын қажет етеді. Абстракция құру процесі тек жұмыс істейтін нәрсені сипаттаумен ғана шектелмейді, сонымен қатар оны іске асыруға атсалысатын адамдардың күш-жігерін бағыттауға да бағытталған. Бұл тұжырымды Франк ДеРемер мен Ханс Крон 1975 жылы "Ірі масштабтағы бағдарламалау мен кішкентай масштабтағы бағдарламалау" атты мақаласында ұсынды, IEEE Soft. Eng. 2(2). Компьютерлік ғылымда ірі масштабтағы бағдарламалау жүйенің жоғары деңгейдегі күйін өзгерту логикасын көрсететін бағдарламалық кодты білдіруі мүмкін. Бұл логика хабарламаларды күтуді, хабарламаларды жіберуді, ACID емес транзакциялардың сәтсіздігін өтеуді және т.б. сияқты ақпаратты кодтайды. BPEL тілі ірі масштабтағы бағдарламалауды қолдау үшін арнайы жасалған.

Кішігірім бағдарламалау

Бағдарламалық жасақтаманы әзірлеуде "кіші бағдарламалау" – шағын бағдарлама жазу қызметін білдіреді. Шағын бағдарламалар көлем жағынан аз кодтан тұрады, оларды анықтау оңай, жылдам жазылады және әдетте бір немесе бірнеше тығыз байланысты тапсырманы өте жақсы орындайды. Кіші бағдарламалау жеке адамдардың немесе шағын топтардың қысқа мерзімде бағдарламалауын қамтиды және кем формалды тәсілдерді (мысалы, құжаттама мен сынаққа аз мән беру), құралдар мен бағдарламалау тілдерін (мысалы, қатаң типтелген бағдарламалау тіліне қарағанда, бос типтелген сценарийлік тілді таңдау) қолдануға мүмкіндік береді. Кіші бағдарламалау прототиптік бағдарлама жасауға немесе тұрақтылық пен дұрыстықтан гөрі жылдам қолданбаларды дамытуға басымдық беретін жағдайларда қолданылуы мүмкін. Компьютерлік ғылымда кіші бағдарламалау – уақытша бағдарламалық мінез-құлықпен айналысады, көбінесе бір ACID транзакциясы ретінде орындалады және файлдар, дерекқорлар сияқты жергілікті логика мен ресурстарға қол жеткізуге мүмкіндік береді.