Кіріспе

Үнді саяхатшысы (1937–2019)

Жағнаннат Мишра (24 маусым 1937 – 19 тамыз 2019) – Үндістанның Бихар штатының бас министрі және Одақтың Министрлер кабинетінің мүшесі болған саяхатшы. Ол 1988–1990 және 1994–2000 жылдар аралығында Раджа Сабханың депутаты болды. Оның Үндістан Ұлттық Конгресінде жоғары деңгейдегі қатысы болды. Ол үш рет Бихардың бас министрі болып сайланды. Ағасы Л. Н. Мишраның қазасынан кейін Жағнаннат Мишра 1970-ші және 1980-ші жылдардың соңында Бихардағы ең ықпалды Конгресс көшбасшысы болды. 1990 жылы Лалу Прасад Ядав билікке келгенге дейін Жағнаннат Мишра Конгресс партиясының ең ірі халық көшбасшысы деп есептелді. Оны мейіріммен "Доктор Сәхиб" деп атады. Конгресстен кеткеннен кейін ол Ұлттық Конгресс партиясына, кейін "Жаната Дал" (Біріккен) партиясына қосылды. 2013 жылдың 30 қыркүйегінде Рачидегі Арнайы Тергеу бюросының соты оны және тағы 44 адамды азық-түлік алаяғында кінәлі деп тапты. Ол төрт жылға бас бостандығынан айырылып, 200 000 рупи айыппұл төледі. 2013 жылдың 25 қазанында Жаркханд жоғары соты Мишраға азық-түлік алаяғы ісі бойынша кепілдік берді. Мишра Конгресс төрағасы Ситарам Кесридің бұйрығымен оның аты алаяқтыққа қасақана енгізілгенін мәлімдеді. Доктор Мишра 2017 жылдың 23 желтоқсанында және 2018 жылдың 19 наурызында мал азығына қатысты екі іс бойынша ақталды. Екі іс бойынша оның апелляциясы Жаркханд жоғары сотында қаралып жатыр.

Саясат

Ол 1975 жылы бірінші рет бас министр болды, бірақ төтенше жағдайға байланысты қызметтен алынды. 1980 жылы екінші рет, ал 1989 жылы үшінші рет бас министр болды, бұл артықшылықты еңбекке жарамсыз топтарға берді. Мишра Лалу Прасад Ядавпен бірге «Шөп-жемін сату ісі» бойынша сотталғандардың қатарында болды және осы іске байланысты 4 жылға бас бостандығынан айырылды. Штат заң шығарушы органындағы дүрбелең арасында қабылданған Бихар баспасөз заңы «жалақ», «өте ұятсыз» немесе «қорқыту мақсатымен» жасалған кез келген басылымды жариялауға, сатуға және иеленуге тыйым салды. Мишра демократия үшін қажетті және маңызды еркін баспасөзді қолдайтынын, бірақ оның бір бөлігі жауапкершіліксіз әрекет етсе, оны бақылау қажет екенін айтты. Ол баспасөз арқылы үкіметтің беделіне зиян келтіретін қаралау деректерін келтірді және журналистерден ұлттық мақсаттар мен ұмтылыстарға адал болуды күтетінін айтты. Лакхнауда өткен Конгресс-І партиясының отырысында сөйлеген сөзінде премьер-министр Индира Ганди Бихар баспасөз заң жобасын оқымағанын, бірақ үкімет адвокаттарының айтуынша, онда баспасөзді үнсіздікке мәжбүр етуге ештеңе жоқ екенін мәлімдеді. Ол үкіметтің қоғамның кез келген бөлігінің, соның ішінде баспасөздің, конституциялық сөз бостандығын теріс пайдалануына жол беруге болмайтынын ескертті және конституция ешкімге кісі өлтіруге рұқсат бермейтіндей, ешбір тілшіге қаралаумен айналысуға рұқсат етілмейтінін айтты. 2017 жылы The Indian Express газетіне берген сұхбатында Мишра заң жобасын енгізу туралы шешіміне өкінгенін айтты. Оның сөзінше, бұл шешім премьер-министр Индира Гандиді «Менека Гандимен арадағы келіспеушіліктердің ең жоғары нүктесінде» жақсы көңіл-күйде ұстау үшін қабылданды. «Мен Бихар баспасөз заңын қабылдамауым керек еді», - деді Мишра The Indian Express газетіне. «Мен осылай істедім, себебі сол кездегі премьер-министр Индира Гандидің көңіл-күйін көтеруді мақсат тұттым. Бір рет Делиге барғанда, Индираның ойлы күйде екенін көрдім. Ол Менека Гандимен арадағы дау туралы хабарларға ашуланды. Ол жағымсыз пікірлерге ұшырады. Ол маған Тамил Наду мен Одиша сияқты заң жобасын ұсына аламын ба деп сұрады және сол кездегі ақпарат және хабар тарату министрі Васант Сатемен кездесуді ұсынды, ол маған егжей-тегжейлі нұсқау берді. Мен кері қайтып, 1982 жылдың 31 шілдесінде Бихар баспасөз заңын қабылдадым».

Үрду тілі екінші ресми тілге айналды

1980 жылы 10 маусымда Бихар бас министрінің екінші мерзіміндегі алғашқы кабинет отырысында Мишра штаттың Ресми тіл заңына түзетулер енгізіп, урду тілін мемлекеттік тілдің екінші ресми тілі (хинди тілімен қатар) етуге уәде берді. Ол кезде Бихар штаты урду тіліне ресми мәртебе беруді қарастырып жатқан азау штаттардың бірі еді. Бұрын тек Джамму және Кашмирде, урду тілі ресми тіл болып табылатын, және 1948 жылы армия әрекетінен бұрынғы Хайдарабадта ғана осы тілге осындай мәртебе берілген болатын. 1980 жылы 19 қыркүйекте Жағнаннат Мишра басқаратын штат үкіметі урду тілін штаттың екінші ресми тілі деп жариялады.

Зерттеу және жарияланымдар

Ол көптеген ғылыми мақалалар жазды, сондай-ақ бірнеше кітаптың авторы және редакторы болды. Ол білімді ғалым, жазушы және қабілетті басшы еді. Бихар штатының бас министрі қызметін атқару кезеңінде тиімді басқарғаны үшін оған үлкен құрмет көрсетіледі. Ол 72 жаста болды және тыныс алу мүшелерінің ауруына байланысты ем алып жатқан еді. Оның үш ұлы мен үш қызы бар. Ол сонымен қатар Л.Н. Мишраның Экономикалық даму және әлеуметтік өзгерістер институты, Патна сияқты көптеген әлеуметтік ұйымдардың қамқоршысы болды. Оның қазасына орай Бихар штатында үш күндік аза тұру жарияланды. Оның мәйіті Супаул ауданындағы Балуа базарында толық мемлекеттік салтанатпен өртеуге берілді.