Кіріспе

Ресей саясаткері; Ресей Премьер-Министрінің орынбасары (2008–2020)

Дмитрий Николаевич Козак (Дмитро Миколайович Козак; 7 қараша 1958 жылы туған) – 2020 жылдың 24 қаңтарынан бері Кремль штабының орынбасары қызметін атқарып жүрген ресейлік саясаткер. Бұрын ол 2008 жылдан 2020 жылға дейін Ресей Премьер-Министрінің орынбасары болған. Ресей Федерациясының 1-сыныпты белсенді мемлекеттік кеңесшісі федералды мемлекеттік азаматтық қызмет дәрежесіне ие. Күлкісі үшін «Чеширский кот» деп аталған Козак, Путинге жақын Санкт-Петербургтен шыққан «Власть» тобының мүшесі. 2007–2008 жылдары Виктор Зубков басқарған Ресей үкіметінде өңірлік даму министрі қызметін атқарған. 2004–2007 жылдары Оңтүстік федералды округте (Солтүстік Кавказ және Оңтүстік Еуропалық Ресей) Президенттің өкілетті өкілі болып жұмыс істеді. Дмитрий Козак – Владимир Путиннің жақын одақтасы, ол 1990 жылдары Санкт-Петербург қалалық әкімшілігінде Путинмен бірге жұмыс істеген, кейіннен Путиннің президенттік командасындағы маңызды тұлғалардың біріне айналды. 2004 жылғы Ресей президенттік сайлауында Путиннің сайлау штабын басқарды. Козак 2008 жылы Путиннен кейін президенттікке үміткер болуы мүмкін деген пікірлер бұқаралық ақпарат құралдарында жиі талқыланды.

Ерте өмір және мансап

Дмитрий Козак 1958 жылдың 7 қарашасында Украина Кеңес Социалистік Республикасының (КСРО құрамындағы) Кировоград облысындағы Бандурове ауылында дүниеге келген. Ол украин ұлтынан. 1976-1978 жылдары Козак Кеңес әскерінің Бас барлау басқармасының (ГРУ) арнайы күштері (Спецназ ГРУ) қатарында қызмет етті. Арнайы күштерден кейін, Ленинградқа көшуге дейін Винница политехникалық институтында оқыды.

Саяси мансап

Козак Ленинградта прокурор болып жұмыс істеді және Кеңес Одағы ыдырағаннан кейін қала әкімшілігінде әртүрлі заңдық қызметтер атқарды. 1998 жылы Санкт-Петербург қаласының губернаторының орынбасары болды. 1999 жылы Санкт-Петербург қаласының басқа да шенеуніктерімен бірге Владимир Путиннің үкіметіне қосылды. 1999 жылдан 2000 жылға дейін штаб бастығы қызметін атқарды. Дмитрий Козак президент әкімшілігінің бас орынбасары болды және 2004 жылға дейін түрлі лауазымдарда осы қызметте қалды. 2003 жылы ол қысқа мерзімге халықаралық саясатқа қатысып, Приднестровье мен Молдова арасындағы қақтығысты шешуге тырысты (Қозак меморандумына қараңыз). 2004 жылдың қыркүйегінде Козак Владимир Яковлевтің орнына Оңтүстік федералды округке президенттің толық өкілетті өкілі болып тағайындалды. 2007 жылдың 24 қыркүйегінде Виктор Зубков басқаратын жаңа Ресей үкіметінде аймақтық даму министрі болып тағайындалды, Владимир Яковлевтің орнын қайта иеленді және бұрынғы лауазымын тастады. 2008 жылдың 14 қазанында Ресейдің вице-премьері болып тағайындалды және 2020 жылға дейін қызмет етті. 2020 жылдың 15 қаңтарында президент Владимир Путин Федералдық жиналысқа жолдаған үндеуінде конституцияға бірнеше түзетулер енгізуді ұсынғаннан кейін, үкімет құрамымен бірге отставкаға кетті. Станислав Белковскийдің сөзіне сүйенсек, Козак Путиннің жақындарына ұнамайды, бірақ Владимир Путин Козақты жақсы көреді, тіпті 2004 жылы оны премьер-министр етіп тағайындауды және 2008 жылы президенттікке Путиннің ізбасары ретінде қарастырған, алайда Дмитрий Медведев президент сайлауында жеңіске жетті. Саяси технологиялар орталығының Алексей Макаркиннің айтуынша, Путин Козаққа өзінің адал адамы ретінде сенім артады. Ресейдің Қырымға жасаған әрекетінен кейін Козак Қырымның Ресеймен әлеуметтік, саяси және экономикалық байланыстарын нығайту үшін тағайындалды. 2022 жылы Ресейдің Украинаға басып кірген күнінің бірінші күні Козак Зеленскийдің кеңесшісі Андрий Ермакқа қоңырау шалып, украиндықтардың қарсы тұру уақыты келгенін мәлімдеді. Ермак ант беріп, телефонды түсірді. Кремльге жақын деректерге сәйкес, Козак ресей-украин қақтығысын ушықтыруға және Украинаға басып кіруге қарсы болды. Путин Украинаның оңтүстік-шығысын аннексиялауды қалаған, сондықтан ол Украинаның НАТО-ға қосылмауына кепілдік берген Козак ұсынған бейбіт келісімді қабылдамады.

Санкциялар

2014 жылдың 28 сәуірінде, Қырым мәртебесі туралы референдумнан кейін, АҚШ Қаржы министрлігі Козакты «Арнайы тағайындалған тұлғалар тізіміне» (SDN) енгізді. Бұл тізім Ресей басшылығының жақын айналасындағы адамдар ретінде санкцияланған тұлғаларды қамтиды. Оның АҚШ-тағы барлық активтері тоңдатылды.

2014 жылдың 29 сәуірінде Козак 2014 жылғы Қырым дағдарысындағы рөліне байланысты Еуроодақтың санкциялар тізіміне қосылды. Оған Еуроодақ елдеріне кіруге тыйым салынды, ал Еуроодақтағы оның активтері тоңдатылды. 2014 жылы Ұлыбритания үкіметі Ресей-Украина соғысына байланысты оған санкция салды.