Кеңес Одағының "Альфа" тобы және Қазақстандағы "Арыстан" бөлімі
Alpha Group
Альфа тобы: КСРО және Ресейдің арнайы күштері. Қазақстандағы 12-ші топ – "Арыстан" жасағының негізі. Терроризмге қарсы күрес, кешірімсіз операциялар тарихы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кеңес/Ресей Федералды Қауіпсіздік Қызметінің бөлімшесі. Кеңес және кейіннен Ресейдің арнайы операциялар күштері.
Unit of the Soviet/Russian Federal Security Service
Soviet and later Russian special operations force
Кейіннен бүкіл Кеңес Одағында аумақтық "Альфа" бөлімшелері құрылды:
7-топ Ресей КСР-інде, Хабаровск өлкесінде құрылды.
10-топ Украина КСР-інде, Киев облысында құрылды – Кейіннен Украинаның "Альфа" тобының негізін қалады.
11-топ Беларусь КСР-інде, Минск облысында құрылды – Кейіннен Беларусьтің "Альфа" тобының негізін қалады.
12-топ Қазақ КСР-інде, Алматы облысында құрылды – Кейіннен Қазақстанның ҰҚБ "Арыстан" бөлімшесінің негізін қалады.
13-топ Ресей КСР-інде, Краснодар өлкесінде құрылды.
14-топ Ресей КСР-інде, Свердловск облысында құрылды.
Later, territorial Alpha units were established across the Soviet Union:
7th Group formed in the Russian SSR, Khabarovsk Krai
10th Group formed the Ukrainian SSR, Kiev Oblast – Later forming the basis of Ukraine's Alpha Group
11th Group formed in the Belarusian SSR, Minsk Oblast – Later forming the basis of Belarus' Alpha Group
12th Group formed in the Kazakh SSR, Almaty Oblast – Later forming the basis of Kazakh NSC Arystan unit
13th Group formed in the Russian SSR, Krasnodar Krai
14th Group formed in the Russian SSR, Sverdlovsk Oblast
Операциялар
Бастапқыда, бұл арнайы мақсаттағы терроризмге қарсы бөлімше мүшелерінің ерекше дағды жиынтығына ие болуын қажет ететін күрделі операцияларға қатысты. 1979 жылы «Альфа» тобы Мәскеудегі АҚШ елшілігінің консулдық бөліміндегі бөлмеде отырған, АҚШ-та пана сұрап отырған, Юрий Власенко есімді жас советтік украиналықты атып өлтірді. Ол оқтан немесе өз қолдарымен жасаған бомбаның жарылуынан қаза тапты, соның салдарынан ғимаратқа жеңіл зақым келді. 1980-ші жылдар бойы «Альфа» тобы ішкі қақтығыстарға жауап беру үшін жиі қолданылды, оның ішінде кем дегенде екі жағдайда ғимараттар басылып алынып, Совет Армиясынан дезертир болған зорлық-зомбылық топтары мен басқа да қарулы ұйымдар тарапынан кешірілген кешірулер болды. Атап айту керек, 1983 жылы Грузияның Советтік Социалистік Республикасы Тбилиси қаласындағы «Аэрофлот» рейсі 6833-тің қашқындалуы «Альфа» тобының ұшаққа шабуыл жасауымен тоқтатылды, нәтижесінде үш қашқын қаза тауып, батысқа қашып кетуге тырысқан үш қашқын тұтқындалды, ал бес кепіл көз жұмды. Бұл бөлімше 1980-ші жылдардың соңы мен 1990-шы жылдардың басында Совет Одағындағы этникалық қақтығыстарға да қатысты. 1985 жылы ЦРУ агенті Адольф Толкачев сияқты жау шпиондарын ұстады. «А» тобының екі командиріне «Совет Одағының Батыры» атағы берілді: генерал Виктор Карпухин және генерал Геннадий Зайцев. 1979 жылдың 27 желтоқсанында Совет Одағының басшысы Леонид Брежнев Ауғанстан Демократиялық Республикасына күтпеген қарулы интервенция және режимді өзгерту операциясын бастады. Совет әскерлері, соның ішінде Совет елшілігін күзету сылтавымен елге кірген КГБ-нің арнайы жасақтары, Кабул қаласындағы маңызды мемлекеттік мекемелерді тез арада бақылауға алды. Оларға Ішкі істер министрлігі, KHAD қауіпсіздік қызметінің бас штабы, Қорғаныс министрлігі (Дарұл Аман сарайы) және Таджбег сарайы кірді. 34 минуттық шабуыл кезінде олар президент Хафизулла Әмин мен оның сүйіктісі және кішкентай ұлын (ғимараттағы барлық ауғандарды өлтіру туралы бұйрық болды) ойдағыдай өлтірді. Таджбег сарайына жасалған шабуыл «333 дүмпуі» операциясы деп аталды және оған советтік әуе десанттық әскерлері (ВДВ) мен ГРУ және КГБ арнайы күштерінің топтары, соның ішінде «Альфа» тобының «Көктем» отрядынан 24 адам қатысты. «Альфа» отряды ауғандық форма киіп, КГБ-нің 8-бөлімінің арнайы операциялар мектебінің командирі Григорий Бояринов басқарды. Бояринов операцияның барлық ауғандық куәгерлерін өлтіруге бұйрық берді және ол сарай күзетшісі деп жаңылысқан «Альфа» әскерлері тарапынан қасақана атып өлтірді. Алайда, «333 дүмпуі» операциясының сәтті аяқталуы және бастапқы шабуыл он жылдық совет-афған соғысының басталуын және одан кейін «Альфа» тобының қақтығысқа кеңінен араласуын белгіледі. Бірақ «Альфа» келген кезде, кепілдің бірі бұрыннан-ақ қаза тапқан еді. КГБ-нің қолдау желісі арқылы арнайы топ мүшелері дағдарысқа қатысқан барлық қылмыскерлерді анықтады және оларды анықтағаннан кейін, осы экстремистердің туыстарын кепілге алды. Террористермен келіссөздер жүргізбеу туралы стандартты советтік саясатқа сәйкес, «Альфа» тобы ұстаған кепілдің бірінің мүшеқайнауы алынып, өлтірілмес бұрын экстремистерге жіберілді. Ескерту айқын болды: қалған кепілдер бірден босатылмаса, одан да көп адам зардап шегеді. Күш көрсету нәтежесінде жақсы нәтиже болды және 20 жыл бойы ешқандай советтік немесе ресейлік шенеуніктер тұтқынға алынбады, 2006 жылы Ирактағы ресейлік елшіліктің төрт қызметкерінің ұрлануы мен өлтірілуіне дейін. Алайда, осы оқиғаның рас екендігі күмәндануда. Басқа нұсқада советтік кепілдердің босатылуы Хезболланың рухани көшбасшысы, Ұлы аятолла Мұхаммед Хусейн Фадлалламен кең ауқымды дипломатиялық келіссөздердің нәтижесі болды, ол Иорданияның Хусейн патшасына және Ливия мен Иран басшыларына ұстап алушыларға ықпал етуге шақырды.
Initially, this special purpose counter terrorism unit was involved in delicate operations which necessitated its members have a unique skill set. In 1979, the Alpha Group shot a young Soviet Ukrainian, named Yuri Vlasenko, who was occupying a room in the Consular Section of the Embassy of the United States in Moscow, demanding he be granted asylum in the United States. He was either killed by gunfire, or by the detonation of his home made bomb, which also slightly damaged the building. Throughout the 1980s, Alpha became increasingly deployed domestically to respond to a rising number of hostage taking situations, including at least two cases which involved buildings being taken over and hostages taken by violent groups of deserters from the Soviet Army, as well as other armed organizations. Notably, the 1983 hijacking of Aeroflot Flight 6833 in Tbilisi, Georgian Soviet Socialist Republic, was thwarted when Alpha stormed the airplane, killing three and capturing three other hijackers who were attempting to escape to the west, which also resulted in the loss of five hostages. The unit also became involved in the ethnic conflicts throughout the Soviet Union in the late 1980s and early 1990s. on Soviet territory and seizing enemy spies such as CIA agent Adolf Tolkachev in 1985. Two commanding officers of Group "A" were awarded the title Hero of the Soviet Union: Gen. Viktor Karpukhin and Gen. Gennady Zaitsev. On 27 December 1979, Soviet leader Leonid Brezhnev launched a surprise armed intervention and regime change operation in the Democratic Republic of Afghanistan. Soviet forces, including KGB commandos who had infiltrated the country on a pretense to guard the Soviet Embassy, were able to quickly secure important government institutions throughout Kabul. Those institutions included: the Ministry of the Interior; the headquarters of the KHAD security service; the Ministry of Defense (Darul Aman Palace); and the Tajbeg Palace, in which, during a 34 minute storming, they successfully assassinated President Hafizullah Amin, along with his mistress and his young son (the orders were to kill every Afghan in the building). The assault on Tajbeg Palace was given the name Operation Storm 333 and involved a combined force of Soviet Airborne paratroopers (VDV), and special forces groups from the GRU and the KGB, including 24 men from the "Thunder" detachment of Alpha Group. The Alpha detachment were dressed in Afghan uniforms and headed by Grigoriy Boyarinov, commandant of the special operations school of the KGB's Department 8. It was Boyarinov who ordered that all Afghan witnesses of the operation be killed, and he was accidentally shot dead by Alpha troops when he was mistaken for a palace guard. However, the success of Storm 333, and the initial invasion, marked the beginning of the ten year Soviet–Afghan War, and subsequently, Alpha Group's extensive involvement throughout the conflict. However, by the time Alpha arrived, one of the hostages had already been killed. Through a network of supporting KGB operatives, members of the task force identified each of the perpetrators involved in the crisis, and once identified, began to take the relatives of these militants as hostages. Following the standard Soviet policy of no negotiations with terrorists, one of the hostages taken by Alpha Group had his testicles removed and sent to the militants before being killed. The warning was clear: more would follow unless the remaining hostages were released immediately. The show of force worked; and, for a period of 20 years, no Soviet or Russian officials were taken captive, until the 2006 abduction and murder of four Russian embassy staff in Iraq. However, the veracity of this story has been brought into question. Another version says that the release of the Soviet hostages was the result of extensive diplomatic negotiations with the spiritual leader of Hezbollah, Grand Ayatollah Mohammad Hussein Fadlallah, who appealed to King Hussein of Jordan, and the leaders of Libya and Iran, to use their influence on the kidnappers.
Балтық елдеріне араласу
1990 жылдың 11 наурызында Литва Социалистік Кеңес Республикасының Жоғарғы Кеңесі Кеңес Одағынан бөлініп, тәуелсіз Литва Республикасын қайта құру ниетін жариялады. Осы жариялаудың нәтижесінде 1991 жылдың 9 қаңтарында Кеңес Одағының басшылығы Альфа тобын тәуелсіздік қозғалысын басу және Литваның Кеңес республикасы мәртебесін сақтау үшін жіберді. Кеңес үстемдігін қайта орнатуға жасалған бұл әрекет 1991 жылдың 13 қаңтарында Вильнюс телемұнарасын күшпен басып алумен аяқталды. Осы оқиғада кеңес әскерлері 13 қарусыз литвалық наразылық білдірушіні және бір Альфа оперативтігін (Виктор Шатских, оның артқы жағынан дос оттан зардап шеккені айтылады) өлтірді. 2011 жылы Альфа тобының бұрынғы командирі, зейнеткер КГБ полковнигі Михаил Головатов Литва ұсынған Еуропалық арест ордері бойынша Вена халықаралық әуежайында ұсталды, бірақ Австрия билігі 24 сағат ішінде оны босатты, Литва ұсынған ақпараттың "әлде де тым жалпылама" екенін мәлімдеді. Оған жауап ретінде Литва парламенті наразылық ретінде Австриямен дипломатиялық қарым-қатынасты үзуді талқылады. Барлық үш Балтық мемлекетінің Сыртқы істер министрлерінің бірлескен мәлімдемесі Головатовты босатуды айыптады және "күдіктілердің тұтқындалып, сотқа берілуі керек, әсіресе олар соғыс қылмыстары мен адамзатқа қарсы қылмыстар жасады деп айыпталған жағдайда" деді. ("Рига" дегені 1991 жылғы қаңтардағы ұқсас жағдайға сілтеме жасайды, онда алты латыш полиция қызметкері мен азаматтық адамдар Совет ОМОН және КГБ күштерімен (мүмкін Альфа тобының мүшелері де бар) өлтірілді).
On 11 March 1990, the Supreme Council of the Lithuanian Soviet Socialist Republic made public their intent to secede from the Soviet Union and re establish the independent Republic of Lithuania. As a result of this pronouncement, on 9 January 1991, the Soviet leadership dispatched Alpha Group to quell the independence movement and maintain Lithuania's status as a Soviet republic. This attempt to re establish Soviet dominance culminated in the violent seizure of the Vilnius TV Tower on 13 January 1991, during which the Soviet forces killed 13 unarmed Lithuanian protesters, as well as one Alpha operative (Lt. Viktor Shatskikh, who was apparently struck in the back by friendly fire). In 2011, the former commander of Alpha Group, retired KGB Col. Mikhail Golovatov, was detained at Vienna International Airport on a European Arrest Warrant due to this incident, issued by Lithuania, but Austrian authorities released him within 24 hours, claiming that the information provided by Lithuania was "too vague". In response, the Lithuanian parliament discussed breaking diplomatic ties with Austria in protest. A joint statement by the Foreign Ministers of all three Baltic States condemned Golovatov's release, and said that it should have been one of " the occasions when suspects are detained and extradited, particularly when they are accused of war crimes and crimes against humanity " as " the crimes performed in 1991 in Vilnius and Riga have no limitation " ("Riga" referring to a similar crackdown in January 1991, when six Latvian policemen and civilians were killed by Soviet OMON and KGB forces, possibly including Alpha Group members).
1991 жылы Кеңес одағының төңкеріске ұмтылуы
1991 жылдың тамызында Кеңес үкіметін құлатуға жасалған әрекет кезінде Альфа тобының командирі генерал Карпухинге КГБ төрағасы Владимир Крючков, парашютшілер кіреберісті бақылауға алғаннан кейін, Ресейдің әрекеттегі парламенті – Ақ үйге күшпен кіруді бұйырды. Мақсаты – Ресей КСР-і Президенті Борис Ельцин мен онда жиналған басқа да төңкеріске қарсы көшбасшыларды жою еді. Альфа тобынан өзге, генерал Карпухинге Вега тобының (Вымпель), КСРО Әуе десант әскерлерінің бөлімдері, Ішкі әскерлер, Дзержинский дивизиясының арнайы бөлімшелері (ОМСДОН), Мәскеу ОМОН-ының жұмылдырылған бөлімдері, үш танк ротасы және тікұшақ эскадрильясы да берілді. Аумақтың жағдайын орнында талдауды Әуе десант әскерлерінің орынбасары Александр Лебед және басқа да жоғары шенді офицерлер жүргізді, олар Ақ үйге ең жақын жердегі төңкеріске қарсы наразылық білдірушілермен араласты. Сол күні жиналған әскери шенеуніктердің арасында, кейіннен сәтті болмаған төңкеріс әрекетінен кейін айтқандарынан көрініп тұрғандай, олар әрекетке көшкенде, бұл сәтті аяқталар еді деген жалпы пікір қалыптасты. Миссияның мақсаттарына жарты сағаттан аспайтын уақыт ішінде қол жеткізуге болар еді, бірақ бұл қорқынышты адам шығынына әкелер еді. Олар бағалауын жасағаннан кейін, генерал Карпухин мен Вымпелдің Борис Бесков КГБ төрағасының орынбасары Геннадий Агеевті мұндай ауқымды әрекетті тоқтату қажеттігіне көндірді.
During the events of the Soviet coup attempt in August 1991, Alpha Group's commanding officer, Gen. Karpukhin, was commanded by KGB chairman, Vladimir Kryuchkov, to forcibly enter the White House, Russia's acting parliament, after paratroopers secured the entrance, to eliminate the President of the Russian SFSR, Boris Yeltsin, and various other anti coup leaders assembled there. In addition to Alpha Group, Gen. Karpukhin was also given authority of Vega Group (Vympel), elements of the Soviet Airborne, Internal Troops, special units of the Dzerzhinsky Division (OMSDON), mobilised units of the Moscow OMON, three tank companies, and a squadron of helicopters. On site analysis of the area was conducted by Airborne deputy commander Alexander Lebed, and other senior officers who mingled with the crowds of anti coup protesters nearest to the White House. There was a general consensus among the military officials who gathered that day, as evidenced by their statements months after the botched coup attempt, that had they followed through on their endeavour it would have succeeded. The stated mission objectives could have been reached in no more than half an hour, but it would have come at a terrible human cost. Shortly after their assessment was made, Gen. Karpukhin and Vympel's Boris Beskov convinced the KGB Deputy chairman, Gennady Ageyev, that such a massive undertaking should be cancelled.
Араластыру және реформалар
Альфа тобы Кеңес Одағының тарауы мен құлау кезінде күрт нашарлады. КСРО құлағаннан кейін Альфа және Вымпель жаңадан құрылған Бас күзет басқармасына (ГУО) берілді, ол КГБ-ның Тоғызыншы бас басқармасы негізінде құрылған еді. 1993 жылы олар ГУО бақылауынан алынып, біраз уақытқа Ішкі істер министрлігінің (МВД) қарауына жіберілді. 1995 жылғы маусымда Будённовск ауруханасындағы кешірімсіз оқиғадан кейін үкіметтік қайта құру аясында Ельцин Федералдық қауіпсіздік қызметінің (ФСБ) бірінші директоры Сергей Степашинды қызметтен босатып жіберді. Екі айдан кейін Альфа мен Витяз МҮД-ден ФСБ-ға ауыстырылды. Сонымен қатар, Михаил Барсуков ұйымның жаңа басшысы болып тағайындалды және генерал Виктор Зоркин басқаратын ФСБ-ның Терроризмге қарсы орталығын (АТК) құрды. Ол ұйымдасқан қылмыс және саясат салаларында да жұмыс істеді. 1991 жылғы төңкеріс талпынысынан кейін қызметтен кеткен генерал Карпухин Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың қауіпсіздік басшысы болды, содан кейін ол Мәскеудегі жеке қауіпсіздік фирмаларында жұмыс істеді және 1995 жылы «Отаншылдар одағы» мүшесі ретінде Думаға депутаттыққа үміткер болды.
Alpha Group was severely downgraded during the dissolution and collapse of the Soviet Union. After the fall of the USSR, both Alpha and Vympel were transferred to the newly formed Main Guard Directorate (GUO), which was established on the basis of the KGB's Ninth Chief Directorate. In 1993, they were taken from GUO control, and for a time being put under the jurisdiction of the Ministry of Internal Affairs (MVD). As part of the government shakeup following the June 1995 Budyonnovsk hospital hostage crisis in which the Alpha Group had a leading role, Yeltsin fired the first Director of the Federal Security Service (FSB), Sergei Stepashin. Two months later, Alpha and Vityaz were both transferred from the MVD to the FSB. Simultaneously, Mikhail Barsukov became the new head of the organization, and created the FSB Anti Terrorist Center (ATC), headed by Gen. Viktor Zorkin.) in organised crime, as well as in politics. Gen. Karpukhin, who resigned from the service following the 1991 coup attempt, became chief of security to Kazakh President Nursultan Nazarbayev, after which he worked with private security companies in Moscow, and ran unsuccessfully for the Duma as a member of the Union of Patriots in 1995.
Операциялар
1995 жылдың қазан айында Альфа Мәскеуде Оңтүстік Корея туристерін тасымалдайтын автобусты басып алған қарулы адамды өлтірді. Ол 1 миллион доллар талап етіп, елден шығарылып кетуді сұраған. 1997 жылдың желтоқсан айында Альфа Мәскеуде қарулы адам ұрлап кеткен Швеция сауда кеңесшісі Ян Олоф Нистремді босатып алды. Қылмыскер де сома талап етіп, Ресейден қашуды талап еткен. Кеңесші Альфаның полковнигі Анатолий Савельевке (Савельев) айырбасталды, ал автобус ұрлаған елшілікке шабуыл жасау кезінде қаза тапты. Полковник Савельев оқиға кезінде жарақат алды және көп ұзамай ауруханада жүрек талмасынан қайтыс болды.
In October 1995, Alpha killed the armed man who hijacked a bus carrying South Korean tourists in Moscow. He had demanded $1 million and to be flown out of the country. In December 1997, Alpha freed the Swedish trade counsellor Jan Olof Nyström who was kidnapped in Moscow by a gunman similarly demanding a ransom and a flight out of Russia. The hostage was swapped for Alpha's Colonel Anatoly Saveliev (Savelyev), and the hostage taker was killed during the storming of the embassy. Colonel Savelyev was injured during the action, and died in hospital of a heart attack shortly thereafter.
1993 жылғы Ресей конституциялық дағдарысы
1993 жылы Ресей конституциялық дағдарысы кезінде Ресей Федерациясының президенті болған Ельцин, вице-президент Александр Руцкойға (оны президент міндетін атқарушы деп жариялаған) жақтас парламенттік күштерге қарсы Мәскеу орталығындағы қақтығыста «Альфа» және «Вымпель» тобын қолданды. Парламентті қолдаушылар Ресейдің Ақ үйін басып алды, сонымен қатар бірнеше Жоғарғы Кеңес депутаты кепілге алынды. Ельцин Ресей әскерлеріне ғимаратқа шабуыл жасауға бұйрық берді, оның ішінде десантшылар, «Альфа» және «Вымпель» топтары, Ресейдің құрлық әскері және Ішкі әскерлердің арнайы күштері «Витязь». Бірақ «Альфа» әскерлері бастапқыда Ақ үйге шабуыл жасаудан бас тартты, олардың командирі генерал Зайцев президенттік бұйрыққа қарсы әскерлерінің ашық наразылығынан өзін-өзі өлтіруге дейін бара жаздады. «Альфа» әскерлерінің бірі, Сергеев лейтенант Ақ үйге жақын тұрғанда, жақын маңдағы «Украина» қонақ үйінен снайпер оғынан қаза тапты. Содан кейін бөлім қимылдауға келісті. Ақырында Руцкой және Ельцинге қарсы фракцияның басқа да көшбасшылары, соның ішінде Руслан Хасбулатов, Владислав Ачалов және Виктор Баранников, атыс тоқтағаннан кейін бомбаланған және өртенген ғимаратқа кірген «Альфа» әскерлеріне бас берді. Оларды ұсталған Жоғарғы Кеңес депутаттарымен бірге Лефортово түрмесіне жеткізді.
In 1993, during the Russian constitutional crisis, Yeltsin, who by then was President of the Russian Federation, used Alpha and Vympel during a deadly showdown in central Moscow against the pro parliament forces that sided with Vice President Alexander Rutskoy (declaring him an acting president). The pro parliament faction had seized the Russian White House, along with several Supreme Soviet deputies who had been taken hostage. Yeltsin ordered Russian troops to storm the building, including elements of the paratroopers, the Alpha and Vympel Groups, Russian ground forces, and the Internal Troops's special forces unit, Vityaz. However, the Alpha troops initially refused to attack the White House, reportedly bringing their commander, Gen. Zaitsev, to the brink of suicide over the open insubordination of his troops in the face of a presidential order. When one of the Alpha troops, Lt. Sergeyev, who was near the White House, was mortally wounded by sniper fire from the nearby Hotel Ukraina, the unit finally agreed to move. In the end, Rutskoy and the other leaders of anti Yeltsin faction, including Ruslan Khasbulatov, Vladislav Achalov and Viktor Barannikov, all negotiated their surrender to the Alpha troops, who had entered the shelled and burning building after the shooting stopped, and brought them, along with the detained Supreme Soviet deputies, to Lefortovo Prison.
Чечня мен Солтүстік Кавказдағы қақтығыстар
Альфа тобы 1994-1996 жылдардағы бірінші чечен соғысына қатысты, бұл 1990-1991 жылдары чечендердің Ресейдің КСРО-нан, содан кейін Кеңес Одағынан тәуелсіздік жариялауынан кейін болды. 1994 жылдың күзінде Альфа Чечняға шабуыл жасаған бас қолбасшылар – Қорғаныс министрі Павел Грачев пен Федералды Ішкі істер министрі Виктор Ериннің жеке қауіпсіздігін қамтамасыз етті, олар Солтүстік Осетиядағы Моздок әуе базасына барған, бұл Ресей күштерінің Чечняға кіруінің негізгі штабы, баспанасы және логистикалық базасы болды. Кейіннен көптеген Альфа әскерлері «терроризмге қарсы мобильді топтарда» қызмет етті, сондай-ақ Чеченстанның астанасы Грозныйдағы Чечен үкіметі мен ФСБ-ның аймақтық штаб-пәтерлерінің қауіпсіздігін қамтамасыз етті. 1996 жылғы тамыздағы Хасавюрт келісімінен кейін АТК-ның Чечен Республикасының тәуелсіздігін халықаралық деңгейде мойындамау үшін, оны жоққа шығару мақсатында жасырын операциялар жүргізгендігі туралы айыптар туындады. Джонатан Литтлдің айтуынша, бұл қызмет Чечняның беделін түсірген көптеген жоғары деңгейдегі адам ұрлау оқиғаларына «күшті қатысы болды». Литтл былай деп жазды: «Бұл провокациялар ФСБ-ның жалпы саясатының бір бөлігі ме, әлде [АТК] мен оның бөлімшелері өздерінің ойынын жүргізген бе, бұл туралы айту мүмкін емес; бұл, әрине, үкіметтің ресми саясатын немесе 1996-1999 жылдар аралығында Чечен мәселесімен айналысқан Қауіпсіздік Кеңесінің хатшысы Иван Рыбкин сияқты лауазымды адамдардың саясатын білдірмеді». SSG көптеген «атау/мекенжайларды тазалау» (imeny/addressny zachistki) операцияларының артында болды деп есептеледі: әдетте түнгі уақытта беті бүркелген адамдар белгісіз көліктерде шабуыл жасайды, нақты белсенді немесе бұрынғы көтерілісші жауынгерлерді, олардың жақтастарын, туыстарын немесе басқа да бейбіт тұрғындарды мәжбүрлі түрде жоғалту немесе соттан тыс өлтіру үшін нысанаға алады. Чечняның UFSB-і жергілікті Альфа бөлімін құрды, оның рөлі SSG-ге ұқсас деп есептеледі. Бірінші шабуылда таңертеңгілік шабуылда 1500-ден астам тұтқынның 86-сы ғана босатылды, бірақ құтқарушылар төрт сағатқа созылған ұрыстан кейін кері шегінуге мәжбүр болғанға дейін 30-дан астам тұтқын қаза тауып, екі жақта да бірнеше адамның өліміне әкелді. Жалпы өлім саны 120-дан асты, оның ішінде үш Альфа мүшесі. Дағыстанның Кизляр маңындағы шағын елді мекен Первомайское қаласында Барсуковтың тікелей бақылауында жүргізілген операция кезінде Альфа тобы негізінен Витяз және СОБР (Мәскеу полициясының арнайы күштері) бастаған бірнеше сәтсіз шабуыл жасау әрекеттері кезінде резервте ұсталды. Альфа тобы Первомайскоеде де зардап шекті. Бұл оқиғалар қақтығыстар аяқталғаннан кейін, тұрақты солдат өзінің көлігінің Гром қаруынан қателесіп атып, екі Альфа мүшесін өлтірген кезде болған достық атыс оқиғасын қамтиды. Альфа тобының жұмысына қысқы киімсіз жіберіліп, жылытылмаған автобустарда орналастырылды. Бірлік командирлерінің бірі олардың «жасалған» екенін айтып: «Біз бірінші күні 15 градус аяз болғанда егістікте жылы киімсіз тұрдық. Ұйқы қаптары да, су да, тамақ та жоқ еді. Тұтқындар, бүлікшілер және біз де сол жерде қырылып қалдық. Солай болды да». Бірнеше рет жасалған даулы әрекеттердің салдарынан қамауға алынғандардың өміріне қауіп төнді. Осы әрекеттердің бірі 2002 жылғы қазандағы Мәскеудегі тұтқындық дағдарысын бұзған Альфа тобы мен СОБР-ге ғимараттағы адамдарды нокаутқа түсіру арқылы беймәлім химиялық затты қолдану болды. ФСБ химиялық шабуылда кем дегенде 129 адам қаза тауып, көптеген адамдардың денсаулығына ауыр залал келтірілді, бірақ топтың офицерлері оны «бірнеше жылдан бері алғашқы сәтті операция» деп атап өтті. 2011 жылы Адам құқықтары жөніндегі Еуропалық сот Ресейге қоршаудан аман қалған 64 адамға олардың физикалық және эмоционалдық зардаптары үшін өтемақы төлеуді және адам құқықтарын бұзуға кінәлі лауазымды адамдарды соттап, билік тұтқындарға төнген қауіпті азайта алмады деп шешті. Ресей ЕҚҚК үкімін орындамады, зардап шеккендерге өтемақы төледі, бірақ құқық бұзушылық туралы тергеуді бастамады. Тағы бір дау-дамай Солтүстік Осетияның Беслан қаласында танк оқ-дәрілерін, тасымалданатын жалын шашушыларды және граната лақтырушы сияқты басқа да қаруларды қолдану болды. 2004 жылдың 3 қыркүйегінде жергілікті мектепті ингушетиялық чечендер басқарған жанжалшылар басып алды, кейіннен оны Альфа және Вымпельдің қатты қаруланған ФСБ арнайы күштері шабуылдады. Шабуылға генерал Проничев жеке өзі басшылық етті, оған танктер, бронетранспортты машиналар және шабуылдық тікұшақтар қолдау көрсетті. Джон Макалис, 1980 жылы Лондондағы иран елшілігін азат етуге қатысқан Арнайы әскери қызмет (SAS) тобының мүшесі, бұл оның көрген немесе естіген ең нашар тұтқынды құтқару әрекеттерінің бірі екенін бірден айтты. Баллистикалық сынақтар жүргізілмеді, ал прокурорлар арнайы күштердің қаруларын кімнің тұтқындарды өлтіргенін анықтау үшін тексеруге рұқсат берілмеді. 2007 жылы Беслан трагедиясының құрбандары мен олардың туыстары 447 адамнан тұратын шағымды Ресей үкіметіне қарсы ЕҚҚК-ға жеті өтініш түрінде жолдады.
The Alpha Group was involved in the First Chechen War of 1994–1996, following the Chechens' declaration of independence from the Russian SFSR and then the Soviet Union in 1990–1991. In the fall of 1994, Alpha provided personal security details for the main commanders of the invasion of Chechnya, Defense Minister Pavel Grachev and federal Interior Minister Viktor Yerin, as they travelled to the Mozdok airbase in North Ossetia, which was the main headquarters, staging area and logistics base for Russian forces entering Chechnya. Later, many Alpha troops served in "mobile anti terror groups" , as well as providing security for the pro Moscow Chechen government complex and the regional FSB headquarters in the Chechen capital Grozny. Allegations arose, following the Khasavyurt Accord of August 1996, that the ATC carried out clandestine operations intended to discredit the Chechen Republic of Ichkeria, so that it would not receive international recognition of its independence. According to Jonathan Littell, the service " was most likely deeply involved " in many of the high profile kidnappings which damaged Chechnya's reputation. Littell wrote: "It is impossible to say whether these provocations were part of a more general FSB policy or whether the [ATC] and its departments were running their own show; certainly it did not reflect the official policy of the government, nor of those officials like Ivan Rybkin, the Secretary of the Security Council, tasked with the Chechen dossier between 1996 and 1999." It is believed that the SSGs were behind many of the numerous "name/address cleansings" (imeny/adressny zachistki): usually night time raids by masked men in unmarked vehicles, targeting specific active or former rebel combatants, their supporters, their relatives, or other civilians for either forced disappearance or outright extrajudicial killing. Chechnya's UFSB also formed a local Alpha unit, believed to be similar in its role to the SSGs. In the first, a pre dawn raid, only 86 out of more than 1,500 hostages were freed, but more than 30 hostages were killed before the rescuers were forced to retreat after four hours of fighting, which also resulted in the deaths of several men on both sides. The overall death toll of more than 120 people included three Alpha members. At Pervomayskoye, a small settlement on the outskirt of Kizlyar in Dagestan, in an operation that was conducted under the direct control of Barsukov, Alpha Group was mostly held in reserve during multiple failed storming attempts spearheaded by Vityaz and the SOBR (a special forces unit of the Moscow police), supported by tanks and armoured vehicles. Alpha Group still suffered casualties at Pervomayskoye. These included a friendly fire incident which occurred after fighting had ended, when a regular soldier accidentally fired his vehicle's Grom gun, killing two Alpha members. When the Alpha Group was deployed, they were sent in without winter clothing and quartered in unheated buses. One of the unit's commanders claimed they were "set up", saying: "The first day it was 15 below and we were standing in the fields with no warm clothes. There were no sleeping bags, no water, no food. The hostages were being destroyed, the rebels were being destroyed and we were being destroyed there. That's what happened." Several highly controversial actions made the force susceptible to criticism revolving around the loss of life among the hostages. One of these actions was the use of an unknown chemical agent to assist Alpha Group and the SOBR break the October 2002 Moscow hostage crisis, by knocking out the people inside the building. The FSB chemical attack resulted in the deaths of at least 129 hostages and serious damage to the health of many others, yet was hailed by the group's officers as their " first successful operation for years". In 2011, the European Court of Human Rights (ECHR) ordered Russia to pay compensation to 64 survivors of the siege for their physical and emotional suffering, and to prosecute the officials who committed the human rights violations, ruling that the authorities had failed to minimise the risks to the hostages. Russia failed to uphold the ECHR ruling, paying the compensation to victims but not launching an investigation into the violations. Another controversy was the use of tank cannons, portable flamethrowers, and other weapons such as grenade launchers in Beslan, North Ossetia. On 3 September 2004, the local school was taken over by Chechen led militants from Ingushetia, and was subsequently raided by the heavily armed FSB special forces of Alpha and Vympel. while the actual attack was personally led by Gen. Pronichev, and supported by tanks, armoured personnel carriers and attack helicopters. John McAleese, a member of the Special Air Service (SAS) team which had liberated the Iranian Embassy in London in 1980, immediately called it one of the worst hostage rescue attempts he had seen or heard about. No ballistic tests were carried out, and prosecutors were not allowed to examine the special forces' weapons to determine who exactly killed the hostages. In 2007, 447 survivors and relatives of victims of the Beslan massacre brought a complaint against the Russian government in seven applications to the ECHR.
Беларусьте
Минск аумақтық бөлімшесі "Альфа" («Альфа») деген атпен Беларусь Мемлекеттік қауіпсіздік комитетінің (КГБ) құрамында әлі де жұмыс істеп келеді.
The Minsk territorial unit of Alpha continues to exist within the State Security Committee (KGB) of Belarus, known simply as "Alfa" («Альфа»).
Қазақстанда
Алфаның Алматы аумақтық бөлімшесі Қазақстан Республикасы Ұлттық қауіпсіздік комитетінің (ҰҚК) "Арыстан" ("Арыстар" деген мағынаны береді) арнайы бөлімшесіне айналды. 2006 жылы "Арыстанның" бес мүшесі оппозициялық саясатшы Алтынбек Сәрсенбайұлының, оның жүргізушісінің және күзетшісінің қасыпқырына айыпталды; үш құрбанның одан кейін өлтірушілерге берілгені хабарланды.
The Almaty territorial unit of Alpha was turned into the special unit Arystan (meaning "Lions" in Kazakh) of the National Security Committee (KNB) of Kazakhstan. In 2006, five members of Arystan were arrested and charged with the kidnapping of the opposition politician Altynbek Sarsenbayuly, his driver, and his bodyguard; the three victims were then allegedly delivered to the people who murdered them.
Украинада
"Альфа" арнайы тобы – Украина Қауіпсіздік қызметінің бөлімшесі; және КСРО-ның "Альфа" тобының мұрагері.
Special Group "Alpha" is a branch of the Security Service of Ukraine; and a successor of the Soviet Union's Alpha Group.
Қырғызстанда
Қырғызстанның Ұлттық қауіпсіздік жөніндегі мемлекеттік комитетіне (ГКНБ) "Альфа" арнайы операциялар тобы (АСОЕ) деп аталатын арнайы бөлімше құрылды. 2010 жылы ASOE-нің сегіз мүшесі, оның ішінде бес снайпер және бөлім командирі, Екінші Қырғыз төңкерісі кезінде қарусыз адамдарды атып өлтіргені үшін айыпталды. Қылмыстық істер сотқа 97-бап (кісі өлтіру) және 305-баптың 2-бөлігі (өкілеттік шегінен асып кету) бойынша жіберілді.
A special unit named "Alfa" Special Operations Executive (ASOE) was established within the State Committee on National Security (GKNB) of Kyrgyzstan. In 2010, eight members of ASOE, including five snipers and the unit's commander, were charged with shooting and killing unarmed people during the Second Kyrgyz Revolution. Criminal cases were brought to the court under the articles: 97 (murder), and 305 part 2 (exceeding the limits of authority).