Кіріспе

Ресейлік саясаткер Михаил Ефимович Фрадков (; 1950 жылдың 1 қыркүйегінде туған) – 2004 жылдан 2007 жылға дейін Ресейдің премьер-министрі қызметін атқарған ресейлік саясаткер. Тәуелсіз саясаткер ретінде, ол 2007 жылдан 2016 жылға дейін Ресей Федерациясының Сыртқы барлау қызметінің ең ұзақ қызмет еткен директоры болды. 2017 жылдың 4 қаңтарынан бастап Фрадков Ресей стратегиялық зерттеулер институтының директоры. Фрадков кабинеті – Ресей тарихында конституцияның 117-бабының 1-тармағына сәйкес ерікті түрде отставкаға кеткен алғашқы үкімет. Ол Ресей Федерациясының 1-сыныпты белсенді мемлекеттік кеңесшісінің федералды мемлекеттік азаматтық қызмет шеніне ие.

Ерте өмір

Фрадков Самара маңында, әкесінің жағынан еврей тегі бар отбасында дүниеге келген. Ол Мәскеу машина құрастыру (станкоинструментальный) институтын (1972 жылы бітірген) және Сыртқы сауда академиясын (1981 жылы бітірген) бітірді. 1973 жылы ол Үндістандағы КСРО елшілігінің экономикалық бөліміне жіберілді, онда екі жыл қызмет етті. Кейін ол Ресейде бірнеше қызметтер атқарды. 1991 жылы ол Женевадағы Тарифтер мен сауда жөніндегі келісімнің (ГАТТ) Ресей өкілі болды.

Саяси мансап

1992 жылдың соңында Фрадков Сыртқы экономикалық қатынастар жөніндегі вице-министр болып тағайындалды. Бір жылға жетпеген уақыттан кейін, 1993 жылдың қазан айында ол Сыртқы экономикалық қатынастар жөніндегі бірінші вице-министр болды. 1997 жылдың 15 сәуірінде Борис Ельциннің президенттік жарлығымен Фрадков Сыртқы экономикалық қатынастар және сауда министрі болып тағайындалды. 1999 жылдың ортасында тағы бір президенттік жарлық оны Сауда министрі етіп тағайындады. 2001 жылы Владимир Путин оны Федералды салық полициясының директоры етіп тағайындады, ал бұрын ол Қауіпсіздік Кеңесінің хатшысының орынбасары болған еді. 2003 жылы ол Ресейдің Еуропалық Одақтағы өкілі болды. 2004 жылдың 1 наурызында Путин оны келесі премьер-министр деп ұсынды, ал бұл тағайындау 5 наурызда Думада мақұлданды. Фрадковтың премьер-министр қызметіне тағайындалуы көптеген сарапшыларға күтпеген жайт болды, өйткені ол Владимир Путиннің жақын шеңберіне жатпады. Карнеги Мәскеу орталығының сарапшысы Лилия Шевцованың пікірінше, оның "сырттан келген" статусы оның тағайындалуына ықпал еткен болуы мүмкін, себебі Путин оны Кремльдегі "соғысқан кландардың ешқайсысын ұсынбайтын" адам ретінде таңдады. Фрадковпен бірге жұмыс істеген бұрынғы премьер-министр Сергей Степашин оны "қандай да бір саяси клан немесе топтан тәуелсіз" деп сипаттады. Путин мен оның жақтастары Фрадковты тәжірибелі, кәсіби және адал адам деп бағалады. 2004 жылдың 12 мамырында Фрадков екінші рет премьер-министр болып тағайындалды, өйткені Владимир Путин президент сайлауында жеңіске жетіп, 7 мамырда қызметке кірді (М. Фрадковтың екінші кабинетін де қараңыз). 2007 жылдың 12 қыркүйегінде Фрадков Президент Путинге отставкаға кету туралы өтініш берді, ол қабылданды, ал Виктор Зубков Фрадковтың орнын басатын адам ретінде ұсынылды. Путин Фрадковқа награда берді және Дума оның ізбасарын бекіткенше ол қызметін жалғастыра беретінін мәлімдеді. Зубков 2007 жылдың 14 қыркүйегінде бекітілді. 2007 жылдың 6 қазанында Президент Путин Фрадковты Сыртқы барлау қызметінің басшысы етіп тағайындайтынын жариялады. Фрадковтың Сыртқы барлау қызметінің басшысы болып тағайындалуы және Үндістандағы қызметі оның КГБ-мен байланысы бар екенін көрсетеді. Бұл оның бұрын Кремль айналасындағы "сырттан келген" тұлға екендігі туралы бұрынғы пікірлерге күмән тудырады және Путиннің оған сенуіне түсінік береді. 2010 жылдың қарашасында Фрадковтың барлау қызметкерлерінің бірі, полковник Щербаковтың 2010 жылдың 21 маусымында АҚШ-қа қашып кеткені және АҚШ-тағы ресейлік тыңшылар желісіне сатқындық жасағаны туралы хабарлар пайда болды. Сыншылар Щербаковтың қос агент екендігі туралы күдіктер, ол өтірік анықтағыштан өтуді талап ететін лауазымнан бас тартқан кезде туған, оған толыққанды тергеу жүргізілуі керек еді деп мәлімдеді. Щербаковтың АҚШ-та тұратын қызы да бар. Бұл жаңалықты жариялаған "Коммерсант" газеті Фрадковтың орнын Сергей Нарышкин басады немесе ресейлік барлау қызметтері қайта ұйымдастырылуы мүмкін деген болжам жасады. Михаил Фрадковтың ұлы Павел Фрадков – мемлекеттік мүлікті бақылау жөніндегі Росимущество басқармасының басшысының орынбасары.

Санкциялар

2018 жылдың сәуір айында АҚШ оған және тағы 23 ресейлік азаматқа санкция салды. 2022 жылы Ұлыбритания үкіметі Ресей-Украина соғысымен байланысты оған санкция енгізді.