Кіріспе

Франция әскери күштері
Француз армиясы
Француз теңіз күштері
Француз әуе және ғарыш күштері
Ұлттық жандармерия

| штаб-квартирасы = Hexagone Balard, Париж
| веб-сайт =

| бас қолбасшы = Президент Эммануэль Макрон
| бас қолбасшы лауазымы = Қарулы күштердің бас қолбасшысы
| бас министр =
| бас министр лауазымы =
| министр = Себастьян Лекорню
| министр лауазымы = Қарулы күштер министрі
| штаб бастығы = Армия генералы Тьерри Буркхард
| штаб бастығы лауазымы = Қорғаныс штабының бастығы

| жасы = 17.5
| әскерге шақыру = Жоқ
| әскер саны =
| әскерге жарамды жас = 16–50
| қол жетімді =
| қол жетімді әйелдер =
| жарамды =
| жарамды әйелдер =
| жұмылдыруға жарамды =
| жұмылдыруға жарамды әйелдер =
| әрекеттегі әскер саны = 198,241 (Ұлттық жандармерияны қоспағанда)
| резерв = 25,785
| рейтинг =
| орналасқан жері =
| қаржысы = 60 миллиард АҚШ доллары (8-орын)
| ЖІӨ-ге қатысы = 1.9%

| ішкі жеткізушілер =
| шетелдік жеткізушілер =
| импорт = (2014–2022)

| тарих = Францияның әскери тарихы; Франция соғыстарының каталогы; Франция қатысқан соғыстар; Франция қатысқан шайқастар
| шендер = Армия шендері; Теңіз күштері шендері; Әуе және ғарыш күштері шендері

Француз қарулы күштері – Францияның әскери күштері. Олар төрт әскери түрден тұрады: армия, теңіз күштері, әуе және ғарыш күштері және Ұлттық жандармерия. Ұлттық гвардия француз қарулы күштерінің әскери резервтік күштері болып табылады. Франция конституциясына сәйкес, Франция президенті француз әскерінің бас қолбасшысы болып табылады. Франция әлемдегі қорғаныс бюджеті бойынша сегізінші орында, ал Еуропалық Одақта (ЕО) екінші орында тұр. Сонымен қатар, ол ЕО-дағы ең ірі әскерге ие. 2015 жылғы Credit Suisse есебі бойынша француз қарулы күштері әлемдегі алтыншы ең күшті әскери күш деп саналады.

Тарих

Францияның әскери тарихы 2000 жылдан астам уақыт бойы соғыстар мен күрестерді қамтиды, олар қазіргі Франция, Үлкен Еуропа және Францияның теңізден тыс аумақтарында болған. Британдық тарихшы Ниалл Фергюсонның айтуынша, француздар 1495 жылдан бері Еуропадағы 125 ірі соғыстың 50-іне қатысқан; бұл Еуропадағы басқа мемлекеттерге қарағанда көп. Олардан кейін 47 соғысқа қатысқан австриялықтар, 44 соғысқа қатысқан испандықтар және 43 соғысқа қатысқан ағылшындар (кейін британдықтар) келеді. Сонымен қатар, біздің заманымыздан бұрын 387 жылдан бастап тіркелген барлық қақтығыстардың ішінде Франция олардың 168-інде соғысқан, 109-да жеңіске жеткен, 49-да жеңілген және 10-ында тең түскен. Галло-римдік қақтығысы б.з.д. 60 жылдан б.з.д. 50 жылға дейін басым болды, римдіктер Юлий Цезардың Галлияны жаулап алуында жеңіске жетті. Рим империясы құлағаннан кейін франктар деп аталатын герман тайпасы Галлияны басқа тайпаларды жеңіп, өздеріне бағындырды. Франция өзінің атын алған «Франция елі» Кловис I және Карл I патшалар тұсында кеңейді. Орта ғасырларда Англиямен және Киелі Рим империясымен бәсекелестік Норман жаулауы және Жүз жылдық соғыс сияқты ірі қақтығыстарға әкелді. Орталықтандырылған монархияның өсуімен, рим дәуірінен бері алғашқы тұрақты армия және артиллерияны қолдану арқылы Франция ағылшындарды өз аумағынан қуып шығарды және орта ғасырлардан Еуропадағы ең күшті мемлекет ретінде шықты, бірақ Италия соғыстарында жеңілгеннен кейін Испанияға бұл мәртебені жоғалтты. 16 ғасырдың соңында Франция дін соғыстарынан қирады, бірақ Отыз жылдық соғыста Испанияны жеңген Франция қайтадан континенттегі ең күшті елге айналды. Сонымен қатар, Франция Азия, Африка және Америкада өзінің алғашқы отарлық империясын құрды. Людовик XIV тұсында Франция өзінің қарсыластарына қарсы әскери үстемдікке қол жеткізді, бірақ күшейіп келе жатқан жау коалицияларына қарсы күрес француздардың амбицияларын тексерді және 18 ғасырдың басында патшалықты банкротқа дейін жеткізді. Францияның қайта өркендеген армиялары испан, поляк және австриялық тәждеріне қарсы династиялық қақтығыстарда жеңіске жетті. Сонымен қатар, Франция өз колонияларына жасалған шабуылдардан қорғанумен айналысты. 18 ғасырдың соңында Ұлыбританиямен жаһандық бәсекелестік жеті жылдық соғысқа әкелді, онда Франция Солтүстік Америкадағы иеліктерін жоғалтты. Бұл елге Еуропадағы үстемдік пен Америка революциялық соғысы арқылы жұбаныш келді, онда Францияның ақша және қару-жарақ түріндегі мол көмегі, сондай-ақ оның армиясы мен теңіз флотының тікелей қатысуы Американың тәуелсіздігіне әкелді. Ішкі саяси толқулар ақырында 23 жыл бойы жалғасқан француз революциялық соғыстары мен Наполеон соғыстарына әкелді. Франция осы кезеңде өзінің билігінің шыңына жетті, Наполеон Бонапарт тұсында Еуропа құрлығына бұрын-соңды болмаған түрде үстемдік етті, бірақ 1815 жылға қарай революцияға дейінгі шекарасына қайта келді. 19 ғасырдың қалған бөлігінде Екінші француз отарлық империясының өсуімен қатар Бельгия, Испания және Мексикадағы француз араласулары болды. Басқа ірі соғыстар Қырымда Ресейге, Италияда Австрияға және Францияның ішінде Пруссияға қарсы болды. Франко-пруссия соғысында жеңілгеннен кейін франко-неміс бәсекелестігі Бірінші дүниежүзілік соғыста қайтадан жанданды. Франция және оның одақтастары осы жолы жеңіске жетті. Соғыстан кейінгі әлеуметтік, саяси және экономикалық толқулар Екінші дүниежүзілік соғысқа әкелді, онда одақтастар Франция шайқасында жеңіліп, француз үкіметі капитуляциялап, авторитарлық режиммен ауыстырылды. Одақтастар, соның ішінде эмиграциядағы еркін француз күштері және кейін босатылған Франция, ақырында Ось державаларынан жеңіске жетті. Нәтижесінде Франция Германияда оккупациялық аймаққа және Біріккен Ұлттар Ұйымының Қауіпсіздік Кеңесіндегі тұрақты орынға ие болды. Екі дүниежүзілік соғыстың ауқымындағы үшінші франко-неміс қақтығысын болдырмау қажеттілігі 1950 жылдардың басында Еуропалық интеграцияның жолын ашты. Франция 1960 жылы Алжирде атом бомбасын сынап, ядролық державаға айналды. 1990 жылдардан бері оның әскери әрекеттері көбінесе НАТО және оның еуропалық серіктестерімен ынтымақтастықта жүзеге асырылады.

Халықаралық ұстаным

Бүгінде француз әскери доктринасы ұлттық тәуелсіздік, ядролық сүрінбейтін және әскери өзін-өзі қамтамасыз ету қағияттарына негізделген. Франция НАТОның негізін қалаушы мүшесі болып табылады және НАТОны пост-суық соғыс ортасында ішкі және сыртқы тұрғысынан бейімдеу үшін одақтастарымен белсенді жұмыс істеп келеді. 1995 жылдың желтоқсанында Франция НАТОның әскери қанатын, соның ішінде Әскери комитеттің қатысуын арттыратынын жариялады (Франция 1966 жылы НАТОның әскери органдарынан шығып, Ұйымның саяси кеңестеріне толыққанды қатысушы болып қалды). Франция Қауіпсіздік және ынтымақтастық ұйымының және басқа да ынтымақтастық күш-жігерлерінің берік қолдаушысы болып қалады. Париж 1997 жылдың мамырындағы НАТО-Ресей саммитіне төрағалық етті, ол Өзара қатынастар, ынтымақтастық және қауіпсіздік туралы негізгі актіні қабылдауға бағытталған. НАТОдан тыс Франция Африка, Таяу Шығыс және Балқандағы бейбітшілік сақтау операцияларына белсенді және көптеп қатысты, көбінесе осы операцияларда жетекші рөл атқарады. Франция материктік Франциядан тыс операциялар үшін кішірек, жылдам жұмылдырылатын және жақсы бейімделген кәсіби армияны дамыту үшін негізгі қайта құруды жүзеге асырды. Қайта құрудың негізгі элементтері: персоналды, базаларды және штаб-квартираларды қысқарту, жабдықтарды және қару-жарақ өнеркәсібін ұйымдастыру. Суық соғыс аяқталғаннан бері Франция қаруды бақылауға және таралудың алдын алуға жоғары басымдық берді. Тынық мұхитындағы француз ядролық сынақтары және Rainbow Warrior кемесінің батып кетуі Францияның одақтастарымен, Тынық мұхиты мемлекеттерімен (әсіресе Жаңа Зеландиямен) және әлемдік қоғамдық пікірмен қарым-қатынастарын нашарлатты. Франция 1992 жылы Ядролық қаруды таратпау шартына келісті және 1995 жылы оны шексіз ұзартуды қолдады. Әуедегі алты ядролық сынақ сериясынан кейін...

Ұлттық күзет (Garde nationale)

2016 жылы қайта жандандырылған Ұлттық гвардия Қарулы Күштердің ресми негізгі әскери және полиция резервтік қызметі болып табылады. Ол Қарулы Күштер Министрлігінің бағынысында болып, резервтік күш ретінде қызмет етеді. Сонымен қатар, төтенше жағдайларда құқық қорғау органдарының күшін арттырады және Франция аумағында немесе шетелде орналасқан кезде әскери қызметкерлерді нығайтуға көмектеседі.