Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кеңес және ресейлік актер және клоун, советтік балға тастаушы.
Soviet and Russian actor and clown
the Soviet hammer thrower
Юрий Владимирович Никулин (Юрий Владимирович Никулин; 18 желтоқсан 1921 – 21 тамыз 1997) – көптеген танымал фильмдерде ойнаған кеңес және ресейлік актер және клоун. Ол Леонид Гайдайдың "Алмас қол" және "Кавказдық стильдегі ұрлық" комедияларындағы рөлдерімен ең көп танылды, бірақ кейде драмалық рөлдерде де ойнап, Мәскеу циркінде өнер көрсетті. 1973 жылы КСРО Халық артисі, ал 1990 жылы Социалистік Еңбек Ері атағымен марапатталды. Ол сонымен қатар бірнеше мемлекеттік награда алды, оның ішінде өмірінде екі рет ие болған Ленин ордені де бар.
Yuri Vladimirovich Nikulin (Юрий Владимирович Никулин; 18 December 1921 – 21 August 1997) was a Soviet and Russian actor and clown who starred in many popular films. He is best known for his roles in Leonid Gaidai's comedies, such as The Diamond Arm and Kidnapping, Caucasian Style, although he occasionally starred in dramatic roles and performed in Moscow Circus. He was awarded the title of People's Artist of the USSR in 1973 and Hero of Socialist Labour in 1990. He also received a number of state awards, including the prestigious Order of Lenin, which he received twice in his lifetime.
Алғашқы жылдар
Никулин Ресей азаматтық соғысы аяқталғаннан кейін, Смоленск облысындағы Демидов қаласында дүниеге келді. Оның әкесі Владимир Андреевич – сыншы, сатирикалық пьесалардың авторы және Демидовтың жергілікті драма театрының режиссері болды. Юрийдің анасы Лидия сол театрда актриса болған. Олар 1920 жылдардың басында үйленіп, 1925 жылы Мәскеуге көшіп келді. Мәскеуде Юрий беделді №16 мектепке түсті, жақын арада мектеп педологынан «қабілеттері шектеулі бала» деген жағымсыз сипаттама алды. Әкесі намыстанып, мектепке барып, мұғаліммен сөйлесіп, Юрийдің зерек бала екенін дәлелдеді. Владимир Никулин мектепте драма үйірмесін басқарды. Олар заманауи драматургтардың пьесаларын қойды, ал Юрий ондағы құлшыныспен ойнайтын актер болды. Сегізінші сыныпта ол «орташа» делінетін №346 мектепке ауыстырылды. 1939 жылы мектепті бітіріп, бірнеше айдан кейін әскерге шақырылды.
Nikulin was born just after the end of the Russian civil war, in Demidov town in Smolensk Oblast. His father Vladimir Andreyevich was a critic, an author of satirical plays and a director in Demidov's local Drama theatre. Yuri’s mother Lidiya was an actress there. They got married in the early 1920s and in 1925 moved to Moscow. In Moscow Yuri entered a prestigious school No. 16 and soon received from the school pedologist an unfavorable characteristic of “a child with limited abilities”. His father, insulted, came to the school and confronted the teacher, proving that Yuri was a bright kid. Vladimir Nikulin led a drama club in the school. They staged contemporary playwrights and Yuri was a passionate artist there. In the eighth grade he was transferred to the school No. 346 that was considered ‘a mediocre one’. He graduated in 1939 and in a few months was called up for military duty.
Екінші дүниежүзілік соғыс
1939 жылы 18 қарашада 17 жасында Қызыл Армия қатарына шақырылды. Желтоқсанда ол Финляндиямен қысқы соғысқа Сестрорецк маңындағы зениттік артиллериялық батареясына жіберілді. Маннергейм желісіндегі шайқастар кезінде ол сымшы болып қызмет етті және бірде 30°C суықта рюкзаққа оралған 2 шақырым сым тартуды тапсырды. Сол түні ол тапсырмадан шаршап, қарға ұйықтап қалды, әлдеқандай сәттілікпен шекаралық патруль құтқарып алды. Ол қатты тоңғандықтан, өмірінің соңына дейін аяқтары тез тоңды. Сауығып шыққан соң, өз бөлімшесіне оралды. 1941 жылы Никулин демобилизация күтіп тұрғанда, Германия Кеңес Одағына шабуыл жасады. 1942 жылы оның батареясы қоршаудағы Ленинградқа жақын орналасты. 1944 жылы ол тағы да үлкен сәттілікпен өлімнен құтылды – ол окоптан бірнеше секунд ғана кейін шыққанда, ол жерге ауыр артиллериялық снаряды түсті. Сол жылы командирдің қателігінен ол басылып алынған ауылға сым тартуға жіберілді және неміс әскерлерінен тек қана сәттілік арқасында қаза болған жоқ. Соғыс аяқталғаннан кейін ол 1946 жылы ғана әскерден босатылды. Ол сол кездегі КСРО-ның ең танымал клоуны Карандаштың көмекшісі болып жұмыс істеді. Цирк мектебінде Никулин Михаил Шуидинмен танысты. Олар клоундық дуэт құрып, өмірінің соңына дейін бірге өнер көрсетті. Аренада Никулин жайбас, баяу және күлімдемейтін адам рөлін ойнады, ал Батыста оны Бастер Китон мен Чарли Чаплинмен салыстырды. Мимикасы бай, көрінісі мұңды Никулин Ресейден тыс жерлерде "ақылды клоун" деп мақталып жүрді. Ресейлік балалар "Юра аға" деп лақап берген Никулин, 20 ғасырдың ең үздік клоундарының бірі ретінде тарихқа ену үшін көбінесе өз зирықтығына сүйенді. Ол 60 жасында клоундық өнерден қол үзді, себебі "клоун сұр болмауы керек, ол күлкілі емес" деп түсіндірді.
Nikulin was drafted to the Red Army on November 18, 1939, at the age of 17. In December he was sent to the Winter War with Finland in an anti aircraft battery near Sestroretsk. During fights at the Mannerheim Line he served as a wireman and once was ordered to lay 2 km of wire from reels on a backpack in 30 °C weather. On that night he was so exhausted after the mission that fell asleep in the snow, fortunately rescued by the border patrol. He suffered from severe frostbite and for the rest of his life his legs froze easily. Upon recovery he returned to his division. In 1941 Nikulin was waiting for demobilization when the German invasion of the Soviet Union began. In 1942 his battery was located near the sieged Leningrad. In 1944 he again escaped death by pure luck a few seconds after he left a trench shelter it was hit by a heavy artillery missile. In the same year he was by commander's mistake sent to set wire in an occupied village and wasn’t killed by German soldiers only by sheer luck. Upon the end of the war he was dismissed from the army only in 1946. He started as an assistant of Karandash, then the most famous clown in USSR. In circus school Nikulin met Mikhail Shuidin. They formed a clown duo and performed together throughout their whole careers. In the ring, Nikulin played a phlegmatic, slow and unsmiling person, in the West he was compared to Buster Keaton and Charlie Chaplin. Rich in mimicry, doleful of expression, Nikulin was hailed as “a brainy clown” outside Russia. Nikulin, affectionately called "Uncle Yura" by Russian children, relied mainly upon his wits to earn his place in history as one of the best clowns of the 20th century. He stopped performing as a clown at 60, explaining that “a clown shouldn’t be gray, it looks pathetic”.
Кино
Оның экрандағы тұңғыш дебюты 1958 жылы "Гитаралы қыз" фильмімен болды. Ол негізінен 1960-1970 жылдары онға жуық маңызды фильмдерде ойнады және Леонид Гайдайдың түсірген қысқаметражды фильмдері арқылы үлкен жетістікке жетті. Оның ең танымал фильмдері "Алмас қол", "Он екі орындық", "Бабалар тонаушылары" комедиялары. Оның драмалық қабілеті Андрей Тарковскийдің "Андрей Рублёв" және Екінші дүниежүзілік соғыс тақырыбындағы бірнеше фильмдерде (Сергей Бондарчуктың "Олар өз Отаны үшін шайқасты", Алексей Германның "Соғыссыз жиырма күн") трагикалық рөлдерде ашылды.
His screen debut came in 1958 with the film The Girl with the Guitar. He appeared in almost a dozen major features, mainly in the 1960s and 1970s, and achieved great success with short films directed by Leonid Gaidai." His most popular films include the comedies The Diamond Arm, The Twelve Chairs, Grandads Robbers. His dramatic talent revealed itself in tragic roles in Andrei Tarkovsky's Andrei Rublev and several films on World War II themes (Sergei Bondarchuk's They Fought for Their Country, Aleksei German’s Twenty Days Without War).
Отбасы
1949 жылы Никулин болашақ әйелі, ат спортымен айналысушы және Тимирязев атындағы ауыл шаруашылығы академиясының студенті Татьяна Покроскаямен танысты. Татьяна Карандаш сұраған кішкентай жылқыны циркке әкелді. Сол күні репетиция кезінде Татьяна Юрийдің жылқының астына түсіп, миын шайқап, кіреберіс сүйегін сындырып, көзін жоғалтуға шама келдіргенін көрді. Татьяна оны ауруханада басып, алты айдан кейін үйленді. Одан кейін ол циркте жұмыс істей бастады, оның көптеген қойылымдарына қатысып, Никулин мен Шуидинмен бірге саяхаттады. Татьяна сондай-ақ Никулиннің бірнеше фильмінде эпизодтық рөлдерді ойнайды.
In 1949 Nikulin met his future spouse, Tatiana Pokroskaya, an equestrian and a student of Timiryazev Agricultural Academy. Tatiana brought to the circus a dwarf horse, requested by Karandash. During the rehearsal that day Tatiana witnessed Yuri get run over by a horse, suffer a concussion, a fractured clavicle and almost lose his eye. Tatiana visited him in the hospital, and in six months they were married. Since then she started working in circus, participated in many of his plays and traveled with Nikulin and Shuidin. Tatiana also plays minor roles in several of Nikulin’s films.
Цветнойдағы директорлық қызмет
Никулин шексіз мейірімділікпен еске алынды. Директорлық қызметінде ол Ескі циркті жаңартып, зейнеткерлікке шыққан цирк әртістері мен орындаушыларына көмектесу үшін қайырымдылық қор құрды. Юрий Никулин 1997 жылғы 21 тамызда дүниеден өтті және Мәскеудегі Новодевичье бейіштесіне жерленді. Цветной бульварындағы Мәскеу циркінің директоры лауазымына оның ұлы Максим келді. Никулиннің қазасынан кейін Цветной бульварындағы Ескі цирк оның құрметіне қайта аталды. Цирк алдына Никулиннің қола мүсіні орнатылды.
Nikulin was remembered as a person of boundless kindness. On a director’s post he rebuilt the Old Circus and established a foundation to help retired circus artists and performers. Yuri Nikulin died on 21 August, 1997 and was buried in Novodevichy Cemetery in Moscow. He was succeeded in his office at the Moscow Circus on Tsvetnoy Boulevard by his son Maxim. After Nikulin’s death the Old Circus on Tsvetnoy Boulevard was renamed in his honor. A bronze monument to Nikulin was placed in front of the circus.