Исландиядағы магмалық ошақ – арал мен платоның пайда болуына себепкер, жоғары вулканизмді қамтамасыз етеді. Жаралуы, геологиялық өзгерістері туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жанартау белсенділігіне ықпал ететін және Исландия үстіртін және аралын қалыптастырған ыстық нүкте.
Hotspot partly responsible for volcanic activity forming the Iceland Plateau and island
Исландия ыстық нүктесі – Исландия үстіртін және Исландия аралын қалыптастырған жоғары жанартау белсенділігіне ішінара жауапты ыстық нүкте. Ол Исландияның геологиялық деформациясын түсінуге ықпал етеді. Исландия әлемдегі ең белсенді жанартау аймақтарының бірі болып табылады, жарылыстар шамамен үш жылда бір рет орын алады (20-шы және 21-ші ғасырда 2010 жылға дейін Исландияда және оның айналасында 45 жанартау жарылысы болды). Жазбалардағы бар лавалардың үштен бір бөлігі Исландияның лава атылуларынан пайда болған. Белгілі жарылыстар 934 жылы Катланың жарылысы Элджаны (әлемдегі ең үлкен базальттық жарылыс), 1783 жылы Лаки (әлемдегі екінші ірі) және мұздықтардың астында бірнеше жарылыстар болды, олар құлдыраған мұздық жарылыстарын тудырды, соңғысы 2010 жылы Эйяфьялайокуль жарылысынан кейін. Исландияның Еуразиялық және Солтүстік Америка тақталарының бір-бірінен алыстаған Орта Атлант қырқасының үстінде орналасуы осы қарқынды жанартаулық белсенділікке ішінара жауапты, бірақ Исландияның неге айтарлықтай арал екенін түсіндіру үшін қосымша себеп қажет, ал қырқаның қалған бөлігі негізінен теңіз деңгейінен төмен таулардан тұрады. Айналасындағы мантияға қарағанда температурасы жоғары аймақ болғанымен, ыстық нүктеде судың концентрациясы жоғары деп есептеледі. Магмадағы судың болуы балқу температурасын төмендетеді, бұл да Исландия вулканизмін күшейтуде рөл атқарады.
The Iceland hotspot is a hotspot which is partly responsible for the high volcanic activity which has formed the Iceland Plateau and the island of Iceland. It contributes to understanding the geological deformation of Iceland. Iceland is one of the most active volcanic regions in the world, with eruptions occurring on average roughly every three years (in the 20th and 21st century until 2010 there were 45 volcanic eruptions on and around Iceland). About a third of the basaltic lavas erupted in recorded history have been produced by Icelandic eruptions. Notable eruptions have included that of Eldgjá, a fissure of Katla, in 934 (the world's largest basaltic eruption ever witnessed), Laki in 1783 (the world's second largest), and several eruptions beneath ice caps, which have generated devastating glacial bursts, most recently in 2010 after the eruption of Eyjafjallajökull. Iceland's location astride the Mid Atlantic Ridge, where the Eurasian and North American Plates are moving apart, is partly responsible for this intense volcanic activity, but an additional cause is necessary to explain why Iceland is a substantial island while the rest of the ridge mostly consists of seamounts, with peaks below sea level. As well as being a region of higher temperature than the surrounding mantle, the hotspot is believed to have a higher concentration of water. The presence of water in magma reduces the melting temperature, which may also play a role in enhancing Icelandic volcanism.
Себеп-салдарлық байланыстар теориясы
Ыстық нүкте терең мантия қалыңдығынан туындаған ба, әлде одан әлдеқайда жақын тереңдікте пайда болған ба деген мәселе бойынша пікірталас жалғасуда. Фолгер және авторлар тобы Исландия қалыңдығы мантияның өтпелі қабатына ғана жетеді деп санайды, сондықтан ол Гавайиден басқа көзден келмейді. Бірақ Бижваард пен Спакман Исландия қалыңдығы мантияға жетеді, демек Гавайимен бірдей көзден туындағандығын айтады. Гавай аралдары тізбегі мен Император теңіз таулары Тынық мұхиты тақтасының Гавай Ыстық нүктесі үстінен қозғалуынан пайда болған уақыт бойынша дамыған жанартаулық ізді анық көрсетеді, бірақ мұндай із Исландияда байқалмайды. Гримсвоттен жанартауынан Суртсиге дейінгі сызық Еуразиялық тақтаның, ал Гримсвоттеннен Рейкьянес жанартау белдеуіне дейінгі сызық Солтүстік Америка тақтасының қозғалысын көрсетеді деп ұсынылған.
There is an ongoing discussion about whether the hotspot is caused by a deep mantle plume or originates at a much shallower depth. Foulger et al. believe the Icelandic plume reaches only to the mantle transition layer and can therefore not come from the same source as Hawaii. Bijwaard and Spakman, however, believe the Icelandic plume does reach to the mantle, and therefore comes from the same source as Hawaii. While the Hawaiian island chain and the Emperor Seamounts show a clear time progressive volcanic track caused by the movement of the Pacific Plate over the Hawaiian hotspot, no such track can be seen at Iceland. It is proposed that the line from Grímsvötn volcano to Surtsey shows the movement of the Eurasian Plate, and the line from Grímsvötn volcano to the Reykjanes volcanic belt shows the movement of the North American Plate.
Мантиялық тұман теориясы
Исландиялық мантийлік шұңқыры – Исландияның астындағы Жер мантиясындағы қалыптан тыс ыстық тау жыныстарының жоғары көтерілуі. Оның пайда болуы мантияның терең қабаттарында, мүмкін жер ядросы мен мантияның шекарасында жатыр деп саналады. Сейсмикалық зерттеулер мұндай құрылымды анықтады ма, жоқ па, туралы пікірлер қарама-қайшы. Осы тұжырымдама бойынша, Исландияның вулканизмі осы шұңқырымен байланысты, W. Джейсон Морганның теориясына сәйкес. Исландияның астында мантиялық шұңқыр бар деп есептеледі, оның ыстық нүктесі жер бетіндегі көрінісі саналады, ал шұңқырдың болуы тақталардың айырылуынан туындаған вулканизмді күшейтеді. Сонымен қатар, Гренландия мен Норвегиянің құрлық шеттеріндегі су тасқыны базальттары, Рейкьянес қырқасы сегменттерінің таралу бағытына қатысты көлбеу орналасуы, және Оңтүстік Эгир мен Колбейнси қырқалары бойындағы магмалық қабықтың жоғары қалыңдығы осы шұңқыр мен Орта Атлантика қырқасының өзара әрекеттесуінің нәтижесі болуы мүмкін. Шұңқырдың түбі өте тар, шамамен жер бетінен төмен қарай, мүмкін жер ядросы мен мантияның шекарасына дейін созылады, ал шұңқыр басы диаметрінен әлдеқайда үлкен болуы мүмкін. Теңіз тауларының уақыт бойынша қалыптасқан іздерінің жоқтығы континенттік айырылғаннан кейін ~15 млн жыл (миллион жыл) бойы қалың Гренландия кратонының астында шұңқырдың орналасқандығымен және оның пайда болуынан кейін Солтүстік Атлантиканың орталық бөлігіне шұңқыр материалдарының енуімен байланысты болуы мүмкін. Бұл Солтүстік Атлантиканың палеоценнің соңы мен эоценнің басында ашылуымен сәйкес келеді, бұл шұңқырдың пайда болуы Солтүстік Атлантика құрлығының ыдырауына себеп болған және оған ықпал еткен болуы мүмкін деген болжамдарға әкелді. Шұңқыр гипотезасы бойынша, вулканизм бастапқыда қалың континенттік литосфераның астында, содан кейін рифтілеу кезінде өсіп келе жатқан мұхит алабының литосферасының астындағы ыстық шұңқыр материалдарының ағынынан туындады. Осы кездегі шұңқырдың нақты орны ғалымдар арасында дау тудырады, сондай-ақ шұңқыр осы кезде ғана терең мантиядан көтерілді ме, әлде ол әлдеқайда көне және Солтүстік Гренландиядағы ежелгі вулканизмге, Эльсмир аралындағы және Арктикадағы Альфа қырқасына да жауапты ма, деген мәселе де әлі шешілмеген. Эоцен кезінде Гренландияның шығысына қарай Солтүстік Атлантика ашылғанда, Солтүстік Америка мен Еуразия бір-бірінен алыстады; Орта Атлантика қырқасы мұхиттық таралу орталығы және орта мұхиттық қырқалардың су астындағы вулканизм жүйесінің бір бөлігі ретінде қалыптасты. Бастапқы шұңқыр басы бірнеше мың шақырым диаметрде болуы мүмкін, және ол қазіргі мұхит алабының екі жағында да жанартаулық жыныстарды жарып, Солтүстік Атлантиканың магмалық провинциясын құрады. Кейбір геологтар Исландия шұңқыры Солтүстік Атлантиканың ашылуы кезінде литосфера мен астеносфераның тығыздығының өзгеруіне байланысты Скандинавия тауларының палеогендік көтерілуіне себеп болуы мүмкін деп санайды. Оңтүстікке қарай Англияның бор жазықтарының палеогендік көтерілуі, нәтижесінде Субпалеогендік бет пайда болды, сонымен қатар Исландия шұңқырымен байланыстырылады. Батыс Исландияда жойылған қырқа бар, бұл шұңқыр уақыт өте шығысқа қарай жылған деген теорияны қолдайды. Исландияның ең көне қабығы 20 миллион жылдан астам, және ол Вестфирд (Vestfirðir) аймағындағы ежелгі мұхиттық таралу орталығында қалыптасқан. Исландиядағы тақта шекараларының қайта ұйымдастырылуы да микропластиналар тектоникасымен байланысты.
The Iceland plume is a postulated upwelling of anomalously hot rock in the Earth's mantle beneath Iceland. Its origin is thought to lie deep in the mantle, perhaps at the boundary between the core and the mantle at about depth. Opinions differ as to whether seismic studies have imaged such a structure. In this framework, the volcanism of Iceland is attributed to this plume, according to the theory of W. Jason Morgan. It is believed that a mantle plume underlies Iceland, of which the hotspot is thought to be the surface expression, and that the presence of the plume enhances the volcanism already caused by plate separation. Additionally, flood basalts on the continental margins of Greenland and Norway, the oblique orientation of the Reykjanes Ridge segments to their spreading direction, and the enhanced igneous crustal thickness found along the southern Aegir and Kolbeinsey Ridges may be results of interaction between the plume and the Mid Atlantic Ridge. The plume stem is believed to be quite narrow, perhaps across and extending down to at least beneath the Earth's surface, and possibly down to the core mantle boundary, while the plume head may be greater than in diameter. It is suggested that the lack of a time progressive track of seamounts is due to the location of the plume beneath the thick Greenland craton for ~ 15 Myr (million years) after continental breakup, and the later entrenchment of the plume material into the northern Mid Atlantic Ridge following its formation. This coincides with the opening of the north Atlantic in the late Paleocene and early Eocene, which has led to suggestions that the arrival of the plume was linked to, and has perhaps contributed to, the breakup of the North Atlantic continent. In the framework of the plume hypothesis, the volcanism was caused by the flow of hot plume material initially beneath thick continental lithosphere and then beneath the lithosphere of the growing ocean basin as rifting proceeded. The exact position of the plume at that time is a matter of disagreement between scientists, as is whether the plume is thought to have ascended from the deep mantle only at that time or whether it is much older and also responsible for the old volcanism in northern Greenland, on Ellesmere Island, and at Alpha Ridge in the Arctic. As the northern Atlantic opened to the east of Greenland during the Eocene, North America and Eurasia drifted apart; the Mid Atlantic Ridge formed as an oceanic spreading center and a part of the submarine volcanic system of mid oceanic ridges. The initial plume head may have been several thousand kilometers in diameter, and it erupted volcanic rocks on both sides of the present ocean basin to produce the North Atlantic Igneous Province. Some geologists have suggested that the Iceland plume could have been responsible for the Paleogene uplift of the Scandinavian Mountains by producing changes in the density of the lithosphere and asthenosphere during the opening of the North Atlantic. To the south the Paleogene uplift of the English chalklands that resulted in the formation of the Sub Paleogene surface has also been attributed to the Iceland plume. An extinct ridge exists in western Iceland, leading to the theory that the plume has shifted east with time. The oldest crust of Iceland is more than 20 million years old and was formed at an old oceanic spreading center in the Westfjords (Vestfirðir) region. The reorganisation of the plate boundaries in Iceland has also been attributed to microplate tectonics,
Субдукцияланған мұхит пластинасы
Осы модельдердің біріне сәйкес, бұрынғы мұхиттың су астына шөгіп кеткен тақтасының үлкен бөлігі бірнеше жүз миллион жыл бойы жоғарғы мантияда сақталып қалған, ал оның мұхиттық қабығы қазір күшті балқу процесін және байқалатын вулканизмді қоздырады. Дегенмен, бұл конвекция механизмы, Солтүстік Атлантикадағы қалыптасқан жағдайлар мен таралу жылдамдығын ескергенде, жеткілікті күшті болмауы мүмкін, сондай-ақ ол байқалған геоид аномалиясын түсіндіруге қарапайым жауап бермейді.
According to one of those models, a large chunk of the subducted plate of a former ocean has survived in the uppermost mantle for several hundred million years, and its oceanic crust now causes excessive melt generation and the observed volcanism. However, this convection mechanism is probably not strong enough under the conditions prevailing in the north Atlantic, with respect to the spreading rate, and it does not offer a simple explanation for the observed geoid anomaly.
Геофизикалық және геохимиялық бақылаулар
Жердің терең ішкі құрылымы туралы ақпарат геофизикалық және геохимиялық әдістер арқылы ғана жанама жолмен алынуы мүмкін. Болжамдалған мантиалық қалыңдықтарды зерттеу үшін гравиметриялық, геоидтік және әсіресе сейсмологиялық әдістер, сондай-ақ шығарылған лавалардың геохимиялық талдауы өте тиімді болып табылды. Геодинамикалық процестердің сандық модельдері осы байқауларды үйлестіріп, тұтас жалпы картинаны жасауға тырысады.
Information about the structure of Earth's deep interior can be acquired only indirectly by geophysical and geochemical methods. For the investigation of postulated plumes, gravimetric, geoid and in particular seismological methods along with geochemical analyses of erupted lavas have proven especially useful. Numerical models of the geodynamical processes attempt to merge these observations into a consistent general picture.
Сейсмология
Жердің ішкі құрылымдарын бейнелеудің маңызды әдісі – сейсмикалық томография, осы арқылы зерттеліп отырған аймақ мүмкіндігінше көп бағыттан жер сілкіністерінен туындайтын сейсмикалық толқындармен "жарықтандырылады"; осы толқындар сейсмометрлер желісімен тіркеледі. Желінің мөлшері сенімді бейнелеуге болатын аймақтың көлемін анықтайды. Исландиялық мантиалық қауырсынының зерттеуі үшін жаһандық және аймақтық томография қолданылды; алғашқысында бүкіл әлемдегі станциялардан алынған деректерді пайдаланып, бүкіл мантия салыстырмалы түрде төмен ажыратымдылықпен бейнеленеді, екіншісінде Исландиядағы тығыз желі мантияны тереңдікке дейін жоғары ажыратымдылықпен бейнелейді. 1990 және 2000 жылдардағы аймақтық зерттеулер Исландияның астында сейсмикалық толқындардың жылдамдығының төмендеу аномалиясы бар екенін көрсетті, бірақ оның мантияның өтпелі аймағынан тереңге қарай жалғасатыны туралы пікірлер қақтығысқа толы. Сейсмикалық толқындардың жылдамдығы P толқындары үшін 3%-ға дейін және S толқындары үшін 4%-тан астам төмендейді. Бұл мәндер мантияның ішінара балқуының шағын пайыздық үлесімен, жоғары магний құрамымен немесе жоғары температурамен сәйкес келеді. Байқалатын жылдамдық төмендеуіне қандай фактордың себепкер екенін нақты анықтау мүмкін емес.
An important method for imaging large scale structures in Earth's interior is seismic tomography, by which the area under consideration is "illuminated" from all sides with seismic waves from earthquakes from as many different directions as possible; these waves are recorded with a network of seismometers. The size of the network is crucial for the extent of the region which can be imaged reliably. For the investigation of the Iceland Plume, both global and regional tomography have been used; in the former, the whole mantle is imaged at relatively low resolution using data from stations all over the world, whereas in the latter, a denser network only on Iceland images the mantle down to depth with higher resolution. Regional studies from the 1990s and 2000s show that there is a low seismic wave speed anomaly beneath Iceland, but opinion is divided as to whether it continues deeper than the mantle transition zone at roughly depth. The velocities of seismic waves are reduced by up to 3% (P waves) and more than 4% (S waves), respectively. These values are consistent with a small percentage of partial melt, a high magnesium content of the mantle, or elevated temperature. It is not possible to unambiguously separate out which effect causes the observed velocity reduction.
Геохимия
Көптеген зерттеулер Исландия мен Солтүстік Атлантикадағы лавалардың геохимиялық сипаттамаларын қарастырды. Нәтижесінде алынған сурет бірнеше маңызды жағынан үйлесімді. Мысалы, мантиядағы вулканизмнің бастауы химиялық және петрологиялық тұрғыдан біртекті емес екендігі даусыз: ол тек перидотит, мантияның басты тау жынысы ғана емес, сонымен қатар эклогиттен де тұрады, ол субдукцияланған плиталардың базальтынан пайда болатын және перидотиттен қарағанда оңай балқитын тау жынысы. Соңғысының пайда болуы метаморфоздық, өте көне мұхиттық қабыққа байланысты деп есептеледі, ол бірнеше жүз миллион жыл бұрын мұхиттың субдукциясы кезінде мантияға батып, кейін мантияның тереңдігінен көтерілген. Исландиялық жанартаулықтардың макро және микроэлементтік құрамын зерттеулер көрсеткендей, қазіргі вулканизмнің бастауы орта мұхиттық базальттардың бастауынан әлдеқайда үлкен. Гелий, қорғасын, стронций, неодим және басқа да іздік элементтердің концентрациясының өзгеруі Исландияның құрамы Солтүстік Атлантиканың қалған бөлігінен ерекше екенін нақты көрсетеді. Мұның мысалы гелий-3 (3He) және гелий-4 (4He) изотоптарының арақатынасында байқалады. Гелий-3 пен гелий-4 арақатынасы – бұл жарылыстарға қатысқан мантияның тегін көрсететін маркер. Гелий-3 планеталық аккреция кезінде түсіріледі, сондықтан терең немесе төменгі мантиямен байланысты. Гелий-4 уран мен торийдің аталық изотоптарының ыдырауынан пайда болады. 3He/4He арақатынасының төмен болуы мантияның беткі қабатына байланысты орта мұхиттық базальттардың жарылыстарымен күшті байланысты, ал 3He/4He арақатынасының жоғары болуы мантияның терең қабатына байланысты мұхит аралдық базальттарымен байланысты. Исландияда 3He/4He арақатынасының жоғары және төмен мәндері кездеседі. Жоғары арақатынастар аралдың батыс бөлігімен, ал төмен арақатынастар – шығыс бөлігімен байланысты. Бұл арақатынастардың өзгеруі геофизикалық аномалиялармен және Исландиядан қашықтық артқан сайын осы және басқа геохимиялық сипаттамалардың төмендеуімен жақсы сәйкес келеді. Олардың жиынтығы композициялық аномалияның Рейкьянес қырқасы бойымен шамамен жететінін, ал Колбейнси қырқасы бойымен кем дегенде созылатынын көрсетеді. Қай элементтер қарастырылғанына және қамтылған аумақтың мөлшеріне байланысты, мантияның алты түрлі компонентін анықтауға болады, олардың барлығы бір жерде кездеспейді. Бұған қоса, кейбір зерттеулер көрсеткендей, мантия минералдарында еріген судың мөлшері Исландия аймағында орта мұхиттық қырқалардың бұзылмаған бөліктеріне қарағанда екі-алты есе жоғары, онда ол шамамен 150 миллионға тең. Лаваның бастауында осындай көп мөлшерде судың болуы оның балқу температурасын төмендетіп, берілген температурада өнімділігін арттыруы мүмкін. Бұдан басқа, бұл орта мұхиттық базальттарға қарағанда жоғары балқу температурасын тудырады. Сонымен қатар, мантианың қалыңдауы және қабықтың қалыңдауы шамамен 60 мГал (= 0,0006 м/с²) (еркін ауа) оң гравитациялық аномалияны тудырады.
Numerous studies have addressed the geochemical signature of the lavas present on Iceland and in the north Atlantic. The resulting picture is consistent in several important respects. For instance, it is not contested that the source of the volcanism in the mantle is chemically and petrologically heterogeneous: it contains not only peridotite, the principal mantle rock type, but also eclogite, a rock type that originates from the basalt in subducted slabs and is more easily fusible than peridotite. The origin of the latter is assumed to be metamorphosed, very old oceanic crust which sank into the mantle several hundreds of millions of years ago during the subduction of an ocean, then upwelled from deep within the mantle. Studies using the major and trace element compositions of Icelandic volcanics showed that the source of present day volcanism was about greater than that of the source of mid ocean ridge basalts. The variations in the concentrations of trace elements such as helium, lead, strontium, neodymium, and others show clearly that Iceland is compositionally distinct from the rest of the north Atlantic. An example of this is seen in the ratio of Helium 3 (3He) to Helium 4 (4He) isotopes. The ratio of Helium 3 and Helium 4 is a marker that indicates the origin of the mantle involved in eruptions. Helium 3 is captured during planetary accretion, thus is associated with relatively deeper or lower mantle. Helium 4 is created from the decay of Uranium and Thorium parent isotopes. A low ratio of 3He to 4He is strongly correlated with mid ocean ridge eruptions due to its shallow source of mantle, while high ratios of 3He to 4He are correlated with ocean island basalts due to its deeper source of mantle. Both high and low ratios of 3He to 4He are found on Iceland. High ratios are associated with the western portion of the island, while lower ratios are associated with the eastern part of the island. These ratio trends, correlate well with geophysical anomalies, and the decrease of this and other geochemical signatures with increasing distance from Iceland. Combined, they indicate that the extent of the compositional anomaly reaches about along the Reykjanes Ridge and at least along the Kolbeinsey Ridge. Depending on which elements are considered and how large the area covered is, one can identify up to six different mantle components, which are not all present in any single location. Furthermore, some studies show that the amount of water dissolved in mantle minerals is two to six times higher in the Iceland region than in undisturbed parts of the mid oceanic ridges, where it is regarded to lie at about 150 parts per million. The presence of such a large amount of water in the source of the lavas would tend to lower its melting point and make it more productive for a given temperature. It would also produce the higher melt temperatures found, than typical of mid ocean ridge basalts. Furthermore, the plume and the thickened crust cause a positive gravity anomaly of about 60 mGal (=0.0006 m/s²) (free air).
Геодинамика
1990 жылдардың ортасынан бері мантия конвекциясының сандық геодинамикалық модельдері арқылы байқауларды түсіндіруге бірнеше әрекеттер жасалды. Бұл есептеулердің мақсаты, басқа нәрселермен қатар, сейсмологиялық және геохимиялық байқауларды түсіндіру үшін ұсынылған жұқа, ыстық шұңқырға қарағанда, жер қыртысының қалыңдығы, топографиясы және гравитациялық өріспен жақсы сәйкес келетін салыстырмалы түрде төмен температуралық аномалиясы бар кең шұңқырдың парадоксын шешу болды. Геотермиялық барометрия және оливин кристалдарындағы алюминийдің статистикалық талдауы зерттеушілерге осы кристалдардың қанша тереңдікте пайда болғанын және олардың жер бетіне жетуіне қанша уақыт кеткенін анықтауға мүмкіндік берді. Бұл жағдайда магма бастапқыда тереңдікте пайда болды. Магманың көтерілу жылдамдығы 0,02-0,1 м/с деп есептелді, сондықтан магма Мохо үзілісінен Исландия бетіне орташа есеппен 10 күнде жетеді, бұл бұрынғы есептеулерден жылдам.
Since the mid 1990s several attempts have been made to explain the observations with numerical geodynamical models of mantle convection. The purpose of these calculations was, among other things, to resolve the paradox that a broad plume with a relatively low temperature anomaly is in better agreement with the observed crustal thickness, topography, and gravity than a thin, hot plume, which has been invoked to explain the seismological and geochemical observations. The most recent models prefer a plume that is hotter than the surrounding mantle and has a stem with a radius of about Geothermal barometry and statistical analysis of aluminium within olivine crystals allowed the researchers to determine the depth that these crystals were formed in and how long it took them to reach the surface. In this case, the magma was originally at a depth of The resulting velocity of the magma ascension was calculated to be 0.02 0.1 m/s so that magma takes a mean of 10 days to reach the surface of Iceland from the Moho discontinuity which is faster than previously thought.