Кіріспе
Американдық биолог және автор Сандра Стинграбер (1959 жылы туған) – американдық биолог, жазушы және рактан аман қалған адам. Стинграбер репродуктивті денсаулыққа әсер ететін экологиялық факторлар және рак пен экология арасындағы байланыс туралы жазады және лекция оқиды.
Sandra Steingraber (born 1959) is an American biologist, author, and cancer survivor. Steingraber writes and lectures on the environmental factors that contribute to reproductive health problems and environmental links to cancer.
Ерте өмір
Штинграбер нәресте кезінде асырап алынған. Ол өсіп, балалық шағының көп бөлігін Иллинойс штатының Тейзвелл округінде өткізді. Оның анасы микробиолог, әкесі – қауымдық колледж профессоры болған. Ата-анасы оған кішкентай кезінен-ақ тұрақты даму және органикалық егіншілікке қызығушылықты сіңірген. 20 жасында Стинграбер көкбез қатерлі ісігіне шалдықты. Ол бірнеше кітабында өз туған қаласында және отбасында қатерлі ісік ошақтарын байқағанын жазған. Ісігі ремиссияға енгеннен кейін, Стинграбер Иллинойс Веслиан университетінде биология мамандығы бойынша бакалавр дәрежесін аяқтады. Ол бірнеше жыл далалық зерттеуші болып жұмыс істеп, ақырында Мичиган университетінен биология ғылымдарының докторы ғылыми дәрежесін алды. Стинграбер Иллинойс мемлекеттік университетінен ағылшын тілінен магистр дәрежесін де алған.
Мансап
Стинграбер Корнелл университетінде оқытушы қызметін атқарды және Нью-Йорк штатының Итака қаласындағы Итака колледжінің ғылыми-әзірлемелік және халықаралық зерттеулер бөлімінде ерекше қонақ ғалым болып табылады.
Ағыстың төменгі жағында өмір сүру
1997 жылы жарық көрген «Ағыс төменде өмір» атты кітабында Стинграбер өнеркәсіптік және ауыл шаруашылығының ластануына қатысты оқиғалар мен сипаттамаларды ғылыми және медициналық әдебиеттерден алынған деректермен үйлестіріп, қоршаған орта факторлары мен қатерлі ісік арасындағы байланысты сараптайды. Стинграбер қатерлі ісікке қатысты генетикалық бейімділікті зерттеуге жұмсалатын қаржы мен қоршаған ортаның әсерін зерттеуге жұмсалатын қаржы арасындағы теңсіздікті сынап көрсетеді. Кітапта генетикалық мұрамызды өзгертуге көп нәрсе жасай алмаймыз, бірақ қоршаған ортадағы канцерогендерге ұшырауды азайтуға көп нәрсе істеуге болатыны айтылады. Оның «Ағыс төменде өмір: Экологтың қатерлі ісік және қоршаған ортаға қарауы» атты еңбегі Рейчел Карсонның «Көктемнің үнсіздігі» атты классикалық кітабында білдірген ой-пікірлерін көрсетеді. Карсон көк безі қатерлі ісігімен ауырған әйел туралы әңгімелеседі және қатерлі ісіктің қоршаған ортамен қалай және неге байланысты екенін зерттейді. Стинграбер химиялық пестицидтердің адам ағзасына қалай енетіні мәселесіне тоқталады. Ол былай дейді: «1996 жылы Нью-Йорк штатының солтүстігіндегі бір зауыттың резеңке химиясы бөлімінде жұмыс істеген және бұрын толуидин мен анилинге ұшыраған жұмысшылар арасында көк безі қатерлі ісігінің көрсеткіші алты есе артық болғаны анықталды. Бұл ластаушы заттардың деңгейі қазіргі таңда жұмыс орындарындағы заңды шектеулердің ішінде, бірақ қазіргі қызметкерлерден алынған қан мен зәр үлгілерінде ДНК-ның көп мөлшерде зақымдануы және толуидин мен анилиннің анықтамалы деңгейі табылды». «Иллинойс штатының 89 пайызы егістік жерлерді құрайды және жыл сайын шамамен 54 миллион фунт синтетикалық пестицидтер қолданылады. Иллинойсқа екінші дүниежүзілік соғыстың соңында әкелінген бұл химиялық уларлар айналаға бірте-бірте үйренісіп алды. 1950 жылы жүгері егілген жерлердің 10 пайызына жуығы ғана пестицидтермен шашылды. 1993 жылы 99 пайызы химиялық түрде өңделді» (5-бет). «Ағыс төменде өмір» – Стинграбердің қатерлі ісікпен күресін және эколог және қатерлі ісікке қарсы белсенді ретіндегі еңбегін көрсететін The People's Picture Company компаниясы түсірген деректі фильмнің негізі. 2013 жылдың 18 наурызында Стинграбер тағы тоғыз наразылық білдірушімен бірге «Фингер-Лейкстің индустриялануына» қарсылық білдіру үшін Итака қаласының жанындағы Inergy табиғи газ объектісінің кіреберісін жапқандығы үшін ұсталды. Штраф төлеуден бас тартқаннан кейін Стинграбер және «Сенека көлінің 12» тобының тағы екі мүшесі 15 күндік жаза алды. Стинграбер 10 күн түрмеде отырды. 2014 жылдың 29 қазанында «Біз – Сенека көлі» атты азаматтық наразылық акциясына қатысқан кезде Стинграбер тағы да тоғыз наразылық білдірушімен бірге Крэствуд Мидстрим (бұрынғы Inergy) қақпаларында химиялық жүк көлігін тоқтатып, жолды жапқандығы үшін ұсталды, бұл оған қосымша тәртіпсіздік жасады деген айып тағылды. 19 қарашада Рединг қалалық сотында ол айыппұл төлеуден бас тартқандықтан 15 күнге бас бостандығынан айырылды. Ол Семунг округінің түрмесінде 8 күн отырды және босатылды. Стинграбер өзінің тәжірибесін «Ековатч» журналындағы «Неліктен мен түрмедемін» атты мақаласында толық сипаттады.
Қатты емес
Стинграбер 2018 жылғы «Unfractured» деректі фильмінің кейіпкері болды.
Жеке өмір
Штинграбер күйеуі Джефф де Кастромен, мүсінші және өнерді қалпына келтіру маманымен, және екі баласымен Нью-Йорк штатының Трумансбург қаласында тұрады. 2019 жылдың шілде айында Сандра Стинграбер ЛГБТ STEM күнімен сәйкес келетіндей етіп, өзінің гей екенін жариялады.