Кіріспе

Жылан түрі

Шөлді патша жыланы (Lampropeltis splendida) – АҚШ-тың Техас, Аризона және Нью-Мексико штаттарында табиғи ортада өсетін патша жыландарының бір түрі. Ол усыз, сары және қара түсті болады. Шөлді патша жыланының қорегіне кеміргіштер, кесірткелер және кішірек жыландар, оның ішінде гремучниктер де кіреді. Олар әдетте 3–4 футқа дейін өседі, бірақ 6.8 футқа дейін жеткендері де кездеседі. Адамдармен кездескенде олар тыныш мінезді. Егер қашпаса, көбінесе "өлгендей" болып, арқаларына ауып, қозғалмай жатады. Кейбір адамдар, мысалы шаруалар, патша жыландары басқа жыландарды жеп, олардың қоздырмауына үміттенеді. Бұрын ол жалған патша жыланың бір түрінің аралық түрі саналған. Шөлді патша жыланы Colubridae тұқымдасына жатады, ол әлемдегі ең ірі жылан тұқымдасы болып табылады.

Сыртқы келбеті

Жыланның жылтыраған арқасы қара немесе өте қоңыр түсті, ақ немесе сары түсті ұсақ дақтармен себілген. Бұл ақшыл дақтар нашар көрінетін, тар омыртқа жолақтарын құрайды, ал олардың арасындағы төртбұрышты бөліктер қара болады. Төменгі жағында ашық сары түсті қабықшалар басым болуы мүмкін. Ересек және жас жыландардың құрсақтары көбінесе қара түсті, ал құрсақ қабықшаларының сыртқы шеттерінде ақ немесе ашық сары дақтар болады. Арқалық қабықшалар тегіс және дене ортасында 23-25 қатарға орналасқан, ал анальдық қабықша бөлінбеген.

Отбасы

Шөлдегі патша жыланы – Colubridae немесе Colubrid тұқымдасына жатады, ол әлемдегі ең ірі жылан тұқымдасы болып табылады.

Тіршілік ету ортасы

Шөлдегі патша жылан өзінің таралған аймағындағы кез келген ауылдық жерде кездесуі мүмкін. Атауына қарамастан, оны ылғалды жерлерде, әсіресе су сақтағыштардың жанында немесе өзендер мен арналар бойында кездестіру жиі болады.

Тарату

Бұл жыланның күшті қысып өлтіретін түрі екені белгілі; оның тамағы негізінен үй тышқандарынан, ал жабайыда басқа кеміргіштерден тұрады. Ол сондай-ақ иіс сезу арқылы жер астында табылған жұмыртқалармен де қоректене алады. Құрт уысына төзімділігінің арқасында, шөл патша жыланы өзінің ареалында көптеп кездесетін жас ромбылы шоқыр жыландарын жеуге қабілетті, ал L. getula иісін сезгенде тіпті ересек батыс ромбылы шоқыр жыландары да асығыс артқа шегініп, қорғаныш түйірлермен басын жабады.

Көбею

Көптеген бауырымен жорғалаушылар сияқты, L. splendida жұмыртқа салады. Құдаласу және көбейту наурыз бен маусым аралығында жүзеге асады, маусымның соңында немесе шілдеде 5-12 жабысқақ беткейлі жұмыртқалар төселді, кейде ылғалды қабықтары арқылы кеуіп қалмау үшін бір футқа дейін тереңге көміледі. Шамамен 60 күндей инкубациядан кейін, 8-10 дюйм ұзындығындағы, шамамен бес грамм салмақты жас балапандар пайда болады. Омыртқа бойында жарқын сары нүктелермен, сондай-ақ үлкен, қоңыр дақтардың қатарымен туылады, олар есейген сайын сары ұсақ дақтармен бірте-бірте бөлінеді.