Кіріспе
Overture Center for the Arts – АҚШ, Висконсин штаты, Мэдисон қаласындағы сахналық өнер орталығы және көркемсурет галереясы. Орталық 2004 жылдың 19 қыркүйегінде бұрынғы Азаматтық орталықтың орнына ашылды. Бірнеше театрдан өзге, орталықта Мэдисон қазіргі заманғы өнер мұражайы да орналасқан.
Тарих
Орталықтың құрылысын Джером "Джерри" Фрауцчи және Плезант Роуленд (American Girl негізін қалаушы) тапсырыс етіп, Сесар Пелли жобалады. Пеллидің ең әйгілі жұмысы – Куала-Лумпурдағы Petronas егіз мұнаралары, бұл әлемдегі ең биік егіз ғимараттар. Пелли сондай-ақ Манхэттеннің орталық бөлігінде орналасқан, бұрынғы Дүниежүзілік қаржы орталығы деп аталған Брукфилд Плейс ғимаратын жобалады. Құрылысқа кеткен барлық шығын Фрауцчи мен Роулендтан түскен, жалпы сомасы 205 миллион доллар болатын сыйлықтар есебінен қаржыландырылды. Овертура өнер орталығы ғимараты бұрынғы Медисон азаматтық орталығының орнын басты, ол Стейт-стриттегі сол блокта орналасқан еді. 2004 жылы ашылғалы бері Overture Center-те бес президент және бас директор қызмет етті. Боб Д'Анжело, алғашқы президент және бас директор, 2005 жылы Overture Center қызметкерінің жыныстық қысым көрсеткені туралы айыптауынан кейін отставкаға кетті. Отставкаға кеткеннен кейін Д'Анжело салықтан қашу және лауазымын жеке мүддесі үшін пайдаланғаны үшін бір жылдық түрме жазасының 10 айын өтеді. Бұл театр Мэдисон симфониялық оркестрінің, Мэдисон операсының және Мэдисон балетінің сахнасы болып табылады.
Капитолий театры
Овертура құрылысы кезінде Оскар Майер театры (алғаш 1928 жылы салынған Капитолий театры және кино сарайы) қайта жаңартылып, көлемі кішірейтіліп, Капитолий театры деп қайта аталды. Театрдың алғашқы қойылымы – Висконсин камералық оркестрі – қайта ашылғаннан кейін 2005 жылдың қараша айында өтті. Театрдың негізгі қабаты мен балконында 1089 адамға дейін отыруға болады. Театрда Ошкош қаласындағы Бартон орган компаниясы жасаған орган орнатылған. Тұрақты ұйымдарға Висконсин камералық оркестрі және CTM Мэдисон отбасылық театры кіреді, сондай-ақ, тұрақты түрде гастрольдік қойылымдар мен концерттер де ұйымдастырылады.
Ойын үйі
Бұл кішірек, жақын арадағы қойылымдар өткізілетін орын бұрынғы Истмус театрының орнын басты. Ол Мэдисон Репертуарлық Театрының тұрақты труппасы ретінде ескеріліп, жаңартылды және 2009 жылдың наурыз айында жабылғанша Мэдисон Реппен пайдаланылды. Қазіргі кезде "Форвард" театр труппасы оның тұрақты тобы болып табылады.
Саябақ залы
Променад залы – қабырғаларында көтеріңкі орындықтар (трибуналар) бар кішігірім зал, оны 300 адамға дейін отырғызатын өнер орталығына айналдыруға болады. "Канопи Данс" компаниясы – оның тұрақты ұйымы.
Ротондалық саты
Төменгі қабатта орналасқан бұл бөлме негізінен орталықтың "Ротондадағы балалар" өнеркөрсетулері үшін пайдаланылады. Қалыпты жұмыс сағаттарында халыққа қолжетімді жалғыз орын болғандықтан, бұл бөлмеде фуксия түсті қабырғалар мен едендер, сондай-ақ тұрақты көрермендерге арналған көтерілген орындықтар бар. Бұдан басқа, бұл орын банкеттер, мәжілістер және басқа да өнеркөрсетулер үшін де қолданылады.
Висконсин студиясы мен Ротонда студиясы
Бұл екі зал негізінен репетициялар мен мәжілістер үшін қолданылады. Олар конфигурациясына қарай 200-ге дейін көрерменді қабылдай алатын, толық жабдықталған қара қорап театры болып табылады.
Бейнелеу өнерінің галереялары
Орталықта төрт көркемсурет галереясы бар. «Овертура» галереялары жергілікті және штаттық суретшілер мен ұйымдардың көрмелерін ұсынады. Орталықта Висконсин ғылым, өнер және әдебиет академиясы басқаратын Джеймс Уотрус галереясы орналасқан. Уотрус галереясында аймақтық суретшілердің ірі экспонаттары мен инсталляциялары көрсетіледі. Екі галерея да тегін және жұртшылыққа ашық.
Қаржылық даулар
Фрауцчи мен Роулендтің 100 миллион долларлық алғашқы сыйлығынан кейін, қайырымдастық шаруағатымен айналысатын олар осы орынның "заманауи" деңгейде болатынына көз жеткізу үшін тағы 100 миллион доллар сыйлады. Кейбір азаматтар Мэдисон қаласының басымдықтары дұрыс қойылмағанына наразылық білдірді. Ал кейбір сыншылар бұл жобаның жақын орналасқан Стейт-стриттің беделін түсіретінін айтты. Дегенмен, басқалары мәдени орталыққа тек байлардың ғана қабылданатынын, ал жергілікті және жасөспрімдердің өнерпаздары мен суретшілерге кіру мүмкіндігінің шектелетінін сенеді. Орталықтың құрылысы аяқталғаннан кейін қосымша қаржыландыру туралы мәселе көтерілді. Азаматтар экономиканың нашарлауына байланысты "Овертурдің" резервтік қорының азаятынынан алаңдады. Ұлы экономикалық дағдарыс кезінде Мэдисон қаласының қаржыландыру деңгейін сақтап тұру үшін араласу мүмкіндігі пайда болды. Кейбір азаматтар жеке жобаның салық төлеушілерге артық жүк болып айналатынынан қорқады. Бұл алаңдаушылықтар ғимараттың құрылыс қарызын және кейбір операциялық кірісті төлеу үшін құрылған сенім қордың таратылуымен күшейді. Тарату нәтижесінде құрылыс бойынша қарыз қалды, оны Джерри Фрауцчи, Плезант Роуленд және олардың достары мен әріптестері төледі. Сенім қорларын жою орталықты операциялық кірістің жоғалғанына байланысты штатты қысқартуға мәжбүр етті. "Овертур" орталығы жеке меншіктегі нысан болып қала береді және қазір коммерциялық емес ұйым басқарады; ол енді Мэдисон қаласының мекемесі емес. Орталық қаладан жыл сайын Мэдисон азаматтық орталығына берілетін субсидияға тең сомада субсидия алады, ол да қаланың меншігіндегі нысан. Шамамен 18,4 миллион долларлық операциялық бюджетпен, "Овертур" орталығы 2012 жылдың шілдесінен 2013 жылдың маусымына дейінгі қаржы жылында қаржылық қиындықтардан шығып, жаңа деңгейге көтерілді. Штаттық қызметкерлердің саны сенім қорларын мәжбүрлі түрде таратуға дейінгі деңгейден асып түсті.
Овертурдың нәсілдік теңдік бастамасы туралы мәліметтер
Висконсин балалар және отбасылар жөніндегі кеңесі жариялаған "Теңдікке ұмтылыс" есебін ұсынғаннан кейін, 2014 жылы Овертур орталығы "Расалық теңдік бастамасын" іске қосты. "Теңдікке ұмтылыс" есебінде Дэйн округіндегі маңызды нәсілдік теңсіздіктер көрсетілді. "Теңдікке ұмтылыс" бастамаларын ілгерілетуге көмектесу үшін Овертур орталығы 2016 жылдың тамызында Эд Холмсты орталықтың әртүрлілік және инклюзия жөніндегі алғашқы директоры етіп тағайындады.
Қоғамдық наразылық, панельдік талқылау және оқыту
2019 жылдың сәуірінде «Овертур» орталығы «Мисс Сайгон» турнелік қойылымын жоспарлағанда, жергілікті ғалымдар мен азиялық американдық қауымдастықтың мүшелері осы даулы қойылым туралы алаңдаушылықтарын білдірді. 2019 жылы «Овертур» орталығының «Мисс Сайгон» қойылымы туралы доктор Тимоти Ю жазған эссесінде: «Бұл азия әйелін ақ ер адамның бағындыруы үшін жыныстық объект ретінде қарастыратын дәстүрді жалғастырады – бұл стереотиптің айқын көрінісі, себебі «Мисс Сайгон» қойылымындағы вьетнамдық әйелдердің барлығы дерлік секс-қызметкерлер. Олар, ғалым Карен Шимакава айтқандай, «тар жіп бикинидегі жоғары сексуалды Аждаһа әйелдері» немесе Ким, жалғыз Лотос гүлі – ұялшақ, бейкүнә, тым жас, ерсіз вьетнамдық той кешігіндегідей көйлек киген».
Көпшіліктің наразылығынан кейін «Овертур» орталығының қызметкерлері ғалымдар тобы және азиялық американдық қауымдастықтың мүшелерімен бірлесіп «Мисс Сайгонға қатысты азиялық американдықтардың көзқарасы: стереотиптер, тарих және қауымдастық» деген тақырыпта тегін, барлығына қолжетімді дөңгелек үстелді ұйымдастырды. Бұл дөңгелек үстелдің мақсаты – азиялық американдықтардың медиа және ойын-сауық саласындағы бейнеленуіне қатысты азиялық американдықтардың пікірлерін ортаға салу еді. Іс-шараға дейінгі күндер келіспеушіліктермен және бірнеше рет қайта құрылымдаулармен өтті. «Овертур» орталығы панель мүшелерінің бірін 2007 жылы «Мисс Сайгонның» концерттік нұсқасын қойған жергілікті театр продюсерімен алмастырды. Бұл жаңа сарапшы топтың дамуына үлкен үлес қосқан ғалым Лори Кидо Лопездің орнына келді. Содан кейін іс-шара «Мисс Сайгон: тарих және қауымдастық» деп қайта аталды. Сонымен қатар, «Овертур» орталығының сұрауымен жазылған доктор Тимоти Ю-дың сын мақаласы енді бағдарламаға қосылмайтын болды. Біраз уақыттан кейін «Овертур» орталығы панель мүшелеріне ғалым және модератор Лесли Боу дайындаған сұрақтар енгізілмейтінін хабарлады. Оның орнына «Овертур» орталығы «өз сұрақтарын қояды» деді. Боудың бастапқы сұрақтарына мыналар кірді: «Осындай қойылымдар американдықтардың вьетнамдықтар туралы қабылдауына қалай әсер етеді?», «Сіздің ойыңызша, Оңтүстік-Шығыс Азия қауымдастығы бұл қойылымды қызықты деп таба ма?», «Әртүрлі оқиғалар мен қойылымдарды сахнаға шығаруға кім жауапты?» және «Театр нәсілдік сананы қалай арттыруға көмектеседі?» Президент және бас директор Сандра Гажич бұл сұрақтарды «қоздыратын» деп сипаттады. Гажич бұл сұрақтардың мәнері «Овертурды және жеке мені біздің маусымда «Мисс Сайгонды» қойғанымыз үшін кінәлауға бағытталған, бұл бізді әділетсіз жағдайға түсірді» деді. Ол былай деп жалғастырды: «Вьетнамдықтар, азиялықтар – олардың көпшілігі бұл қойылымды жақсы көреді». Кенеттен болған бұл шешімге жауап ретінде азиялық американдық панель мүшелері «Овертур» орталығының алдында «білім беру» акциясын өткізді. Қойылым аяқталғаннан кейін бірнеше апта өткен соң «Овертур» дөңгелек үстелді қайта жоспарлауға тырысты, бірақ бастапқы панель мүшелері қатысудан бас тартты.
Қоғамдық кешірім және оның нәтижесі
Аталмыш даулы оқиғадан кейін президенті және бас директоры Сандра Гажич әлеуметтік желіде ресми кешірім сұрады. Ол: "Кешегі іс-шараны кейінге жылдырғанымыз үшін өте өкінеміз. Бұл қателік болды және дұрыс емес хабар жіберді. Біздің мақсатымыз диалогты тоқтату емес, керісінше, құрылған ортаның өнімді талқылауға мүмкіндік беруі еді". Юдың эссесін алып тастау туралы Гажич баспасөзге бағдарламаға қосымша материал жазу мүмкін болмағанын айтты. "Біз бағдарламалық кітапшаға ештеңе енгізе алмаймыз", - деп түсіндірді Гажич. "Овертур" компаниясының сату жөніндегі вице-президенті Лекс Поппенс "Овертур" орталығы Юға "бағдарлама кітабына екі бет жазу мүмкіндігін ұсынды және ол сол беттерді тапсырды" деп растады. Поппенс продюсерлік компания, "Американың Бродвейі", бағдарламаға қосымшаны мақұлдамағанын түсіндірді. Кейін сол күні Эджвуд колледжі көрсетілімнің мазмұнына қоғамның назары артуына байланысты жоспарланған саяхатын тоқтатты. Олар мәлімдемесінде: "Бұл тоқтату Мэдисон қауымдастығында болып жатқан наразылықтарға байланысты. Пьеса Вьетнам соғысын романтикалық бейнелейді және Азия әйелдері туралы кең таралған стереотиптерді жалғастырады. OSII ретінде біз кез келген жынысты, тері түсін, ұлтын, дінін, сексуалдық бағдалымын жағымсыз бейнелейтін нәрсені қолдамаймыз". Эджвуд колледжінің тоқтату туралы хабарламасында доктор Ю жазған эссеге де сілтеме жасалды.