Тарих

Жаңа Зеландияның пресвитериан шіркеуі 1901 жылғы қазан айында Отаго және Саутленд синодындағы (көбінесе еркін шіркеу дәстүріне ие болған) шіркеулердің Вайтаки өзенінің солтүстігіндегі шіркеулермен бірігуі нәтижесінде құрылды. Пресвитериандар көбінесе Шотландия, Ирландия және Австралиядан қоныс аударған қоныс көшпендер ретінде Жаңа Зеландияға келді. Дунедин (1848 жылы негісталған) және Вайпу (1853 жылы негісталған) қалалары әсіресе пресвитериандықтардың қоныс тастаған жерлері болды.

1906 жылы Жаңа Зеландиялықтардың 23 пайызы (203 600 адам) өзін пресвитериан дінінің жатқызылғандары деп жариялады.

Құрылымы мен қызметі

Пресвитериан шіркеуі жергілікті, аймақтық және ұлттық деңгейдегі соттар (кеңестер) арқылы басқарылады. Шіркеудің жетекшісі модератор деп аталады және ол ұлттық сот тарапынан сайланады. 2006 жылы бұл дін тобының 430 қауымда 29 000 мүшесі және 400 пастор болды.

Әлеуметтік қатысу

Пресвитериандық әлеуметтік қызметтер қауымдастығы (PSSA) – кейіннен "Қолдау" деп аталған – 20-шы ғасырдың басында қызметін бастады.

Жемқорлық туралы мәлімдемелер

2022 жылдың қазан айында Пресвитериандық қолдау Отагоның бас директоры Джо О'Нилл, күтімдегі зорлық-зомбылықты тергеу жөніндегі корольдік комиссия отырысында, Дунединдегі Андерсон шығанағындағы Глендин Пресвитериандық балалар үйлерінде кем дегенде алты тарихи зорлық-зомбылық фактісі болғанын мойындады. О'Нилл сондай-ақ, 2017 және 2018 жылдар аралығында ПСО күтімінде болған балалар туралы ақпаратты педофильдік топтардың әдейі жойғанын мәлімдеді. О'Нилл зорлық-зомбылықтан зардап шеккендерден кешірім сұрады. О'Ниллдің куәлігіне жауап ретінде, Аотароа-Жаңа Зеландия Пресвитериан шіркеуі Дунединнің Пресвитериан қауымындағы педофильдік топтардың қызметіне қатысты тергеу бастады. 5 қарашада Пресвитериан шіркеуі педофильдік топтар туралы айыптауларды тергеу үшін Король кеңесшісін тағайындағанын растады. 2023 жылдың қыркүйегінде Otago Daily Times газеті Пресвитериан шіркеуінің бас жиналысының модераторы Хамиш Галлоуэйдің, Пресвитериандық қолдау қызметтері қауымдастығы (PSSA) Аотароа-Жаңа Зеландия Пресвитериан шіркеуінен бөлек ұйым болғандықтан, "Анна" деген атпен таныс, сексуалдық зорлық-зомбылықтан аман қалған адамға өтемақы төлеуден бас тартқанын хабарлады. Анна бала кезінде Саутленд, Отаго және Крайстчерчте PSSA мүшелерінен құралған педофильдік топтар тарапынан зорталған, есірткілік заттар берілген және саудаға түскен. Анна екі ұйымның байланыста болғанын айтып, шіркеуді қолдау ұйымдарының жасаған істеріне жауапкершілікті қабылдауға құлықсыздықпен қарағаны үшін сынады. "Дінге негізделген мекемелердегі құтқарылғандар желісінің" өкілі Лиз Тонкс Пресвитериан шіркеуінің зорлық-зомбылықпен күресу жүйесін сынады.

Бөлек топтар

Аотеароа Жаңа Зеландияның пресвитериан шіркеуінен бірнеше топ либералды теологиясы салдарынан бөлініп шықты. 1940 жылдардың соңында Нидерландтан көшіп келгендер Жаңа Зеландияға қоныстанғанда, өздерінің рухани ошақтарын реформаттық бағыттағы, әсіресе Жаңа Зеландияның пресвитериан шіркеуінде табамын деп үміттенеді. Бірақ олар оның «күткеннен кем реформаттық доктрина мен тәжірибеге ие екенін» көрді. Олар 1901 жылғы Декларациялық актінің («осы шіркеуде реформаттық сенімнің мәніне қатысты емес мәселелер бойынша пікірлердің алуандығы мойындалады») «пресвитериан шіркеуінің есігін түрлі «оқыс ілімдерге» ашқанын» сезінді. Осының нәтижесінде 1953 жылы Жаңа Зеландияның реформаттық шіркеулері ресми түрде құрылды. Джордж Маккензи басшылығымен бір топ 1960 жылдары шығып, Жаңа Зеландияның православиелік пресвитериан шіркеуін құрды. Тағы бір бөлінген шіркеу – Жаңа Зеландияның Грейс пресвитериан шіркеуі, ол бұрыннан бар тәуелсіз шіркеулер тобынан және 2003 жылғы гомосексуализмге қатысты даудан кейін PCANZ-дан шыққан бірнеше шіркеуден құралды. Олар Жаңа Зеландия үшін жаңа пресвитериандық конфессия құру үшін бірікті.

Бір жынысты некелер

2003 жылы шіркеу діни қызметкерлердің некеден басқа жыныстық қатынаста болуына рұқсат берді. Бұл 2004 жылы күшін жойды, ал 2006 жылдың 29 қыркүйегінде өткен Шіркеудің Бас ассамблеясының мәжілісінде 230 дауысқа 124 қарсы (65% көпшілік) деп бекітілді. Бұл де-факто немесе гомосексуалдық қатынастағы адамдардың шіркеуде діни қызметкер болуына кедергі келтіреді. Бұл 2004 жылға дейін дін қызметкері етіп тағайындалған адамдарға қатысты емес. Дегенмен, кейбір либералды дін қызметкерлері бұл саясатқа қарсы шықты. Атап айтқанда, Веллингтондағы Террассадағы Сент-Эндрю шіркеуі бір жынысты некелерді қолдайтынын жариялады. Сент-Эндрю шіркеуі 2005 жылдан бері бір жынысты азаматтық одақтарды баталап келеді. 2014 жылы бір жынысты неке заңмен бекітілгеннен кейін, Сент-Эндрю шіркеуі бір жынысты неке рәсімдерін де өткізе бастады. Басқа қауымдар да бір жынысты некелерді қолдауды жөн санады.