Кіріспе

Американдық зерттеуші (1819–1870)

Лансфорд Уоррен Хейстингс (1819–1870) – американдық зерттеуші және Конфедерация әскерінің сарбазы. Ол ең көп есте қалатыны – Калифорнияға қазіргі Юта штаты арқылы салған, қысқа жол деп есептелген «Хастингс қысқа жолының» авторы болды, бұл 1846 жылғы Доннер тобының апаттарына себепкер болды. Америка Азамат соғысы кезінде Конфедеративтік Штаттар армиясында майор болған.

Ерте өмір

Ол Огайо штатының Маунт-Вернон қаласында доктор Уэйтстилл мен Люсинда (Вуд) Гастингстің ұлы, 1634 жылы Англияның Шығыс Англия аймағынан Массачусетс шығанағы колониясына келген Томас Гастингстің түлегі. Гастингс заңгер мамандығын меңгерген. 1842 жылы ол құрлықпен Орегонға сапар шекті. Онда ол қысқа мерзімге доктор Джон Маклауглиннің мүддесін қорғап, Уилламет сарсуының жанындағы жер дауына қатысты құжаттарды дайындады және Орегон қаласын (Роки тауларының батысындағы алғашқы ресми қалаға айналатын) картографиялық тұрғыдан зерттеді. 1843 жылдың көктемінде ол Мексиканың сирек қоныстанған провинциясы – Альта-Калифорнияға аттанды. 1844 жылы Америка Құрама Штаттарына оралған соң, ол Калифорнияны Мексикадан босатуға және өзінің жоғары лауазымда тұрып, тәуелсіз Калифорния Республикасын құруға көмектесуге бекінді.

Калифорния Республикасы

Гастингс "Орегон мен Калифорнияға көшпелілер нұсқаулығы" атты еңбегін американдықтарды Калифорнияға көшіруге ынталандыру үшін жазды, олардың көптігі арқылы қан төгілмейтін төңкеріс жасауға үміттенеді. Ол Калифорнияны кереметтей сипаттап, құрлықпен саяхаттайтындарға нақты кеңестер берді. Кітабында былай деп жазды: "Ең тікелей жол – Орегон жолынан Форт-Холлдан шамамен екі жүз миль шығысқа бұрылып, содан батыс-оңтүстік-батысқа қарай Солтүстік көлге, ал одан Сан-Франциско шығанағына дейін жүру болар еді". (Гастингс, 137–138-беттер). Гастингс бұл мәлімдемені өзі бұл жолмен жүрместен бұрын жазған және Васач жотасын және Батыс Ютаның тұзды далаларын кесіп өтудің қиындықтарынан хабарсыз болған. Оның алғашқы әрекеті Солтүстік көл қаласынан Форт-Бриджерге дейін болды, ол бұл сапарды қолайлы ауа-райыда, уақыт шектеулерісіз және шөлді өткелдерге тырыспай жасады. Кейін ол өзінің жолының басқа жолдардан жылдам және жақсы екенін ынтамен таратып айтты. Тарихшы Томас Ф. Эндрюстің сөзіне сүйенсек, "Гастингстің автор және жол жетекшісі ретіндегі беделі, сондай-ақ оның жолда болуы [Доннер] көшпелілерін қазір оның атымен аталатын қысқа жолға түсуге көндірді". Гастингстің империя туралы арманы Мексика-Америка соғысы кезінде Калифорнияны АҚШ әскері басып алғанда құлады. 1848 жылы Мексика Гваделупе-Идальго шарты бойынша Калифорнияны АҚШ-қа өткізді. Оның Калифорниядағы үйі, Гастингс Адоб, Ұлттық тарихи орындар тізіміне енгізілген.

Кейінгі жылдар

Мексика соғысы кезінде Калифорния батальонында капитан болып қызмет еткеннен кейін, Гастингс заңгерлік тәжірибасын қайтадан бастады. 1848 жылы Шарлотта Толерге үйленді және 1849 жылғы Калифорния Конституциялық конвенциясына делегат болды. 1850-ші жылдардың соңында ол отбасымен Аризона штатының Юма қаласына көшіп, онда пошта бастығы және аумақтық судья болып қызмет етті. Азамат соғысы кезінде Гастингс Оңтүстік жағын қолдады. 1864 жылы ол Вирджиния штатының Ричмонд қаласына сапар шегіп, Конфедерация президенті Джефферсон Дэвиспен кездесіп, Калифорнияны Одақтан бөліп, Конфедерациямен біріктіру жоспарына қолдау алуға тырысты. Кездесу барысында президент Дэвис Гастингсті Конфедерация армиясында майор шеніне көтерді және оған Аризонада Калифорнияны қорғау мақсатымен әскери бөлім құруды тапсырды. Алайда, «Гастингс қастандығы» деп аталған бұл жоспар келесі жылдың басында соғыс аяқталғандықтан сәтсіз аяқтады. Соғыс аяқталғаннан кейін көптеген наразы болған бұрынғы конфедераттар АҚШ-ты тастап, Бразилияда жаңа отарлар құруға көшті. Гастингс аймаққа сапар шегіп, Бразилия үкіметімен келісімдер жасады және болашақ отарлаушыларды тарту үшін 1867 жылы «Бразилияға көшпендер нұсқауы» атты кітабын жазды. Ол 1870 жылы Виргин аралдарындағы Сент-Томас қаласында, мүмкін сары қызбадан, Сантаремдегі отарына отарлаушыларды жеткізіп бара жатқан кемеде қайтыс болды.