Кіріспе

Жаңа Гвинеяға жақын аралдар тобы, Д'Энтрекасто аралдары /dɒ/n/t/r/ə/'k/æ/s/t/oʊ/ (dɑ̃tʁəkasto) Папуа-Жаңа Гвинеяның Милне шығанағы провинциясындағы Соломон теңізінде, Жаңа Гвинеяның шығыс шетіне жақын орналасқан. Аралдар тобының ұзындығы шамамен 1,5 км, жалпы жер ауданы – 1,5 км². Солтүстікте 1,5 км енді Уорд-Хант бұғазы және оңтүстікте 1,5 км енді Гошен бұғазы арқылы Папуа-Жаңа Гвинеяның материгінен бөлінген. Д'Энтрекасто аралдарында вулканизм белгілері байқалады.

Адамдар

Д'Энтрекасто аралдарының тұрғындары шағын, дәстүрлі елді мекендерде өмір сүретін, өзіне-өзі жететін егіншілер. Осы аймақтың халқы қыш құмыралар жасап, саудаласып қана қоймай, бағалы қабықтармен құла саудасына да қатысып, теңізде жүзетін қайықтармен басқа аралдарға кеңінен саяхат еткен. Жақында ғана адамдар ақша табу үшін копра, трохус және інжу-маржан қабықтарын, сондай-ақ кейбір ағаштарды жинап келді. Аллювиалды алтын өндіру бұрын маңызды болған, ал соңғы жылдары аймақта пайдалы қазбаларды іздеу жұмыстары жүргізілуде.

Сипаттама

Үш негізгі арал, солтүстік-батыстан оңтүстік-шығысқа қарай, Гудено (Нидула), содан кейін Морсби бұғазы арқылы Фергюсонға (Моратау), үштің ең үлкені, және Доусон бұғазы арқылы Норманби аралына (Дуау) орналасқан. Гудено аралының оңтүстік-шығыс аймағында геотермальдық аймақтар бар, ал Фергюсон аралында Бвавадана мен Ямалеле орналасқан. Фергюссондағы Деидейде әсіресе белсенді ыстық бұлақтар табылады. Фергусон және Норманби аралдарының арасындағы Доусон бұғазы тобында жартылай су астында қалған кальдераны анықтайтын бірнеше жанартаулық орталықтар бар; Фергусон аралының оңтүстік-батысындағы конустардың бірі 1350 жылы атқан болуы мүмкін. Геологиялық тұрғыдан алғанда, аралдар негізінен Австралия плитасының бұрынғы солтүстік жиегінде болған, плиталардың соқтығысуы нәтижесінде Жер қабығының тереңіне сіңген тау жыныстарынан құралған. Бұл тау жыныстарының үлкен тереңдікке көмілуі (сонымен қатар жоғары температураға ұшырауы) оларды эклогит фациясына айналдырды: >2GPa және >700˚C. Атап айтқанда, осы аралдар ең жас белгілі коэзит эклогит үлгісіне ие; CA TIMS әдісімен осы үлгідегі цирконның жасы шамамен 5 миллион жылға дейін анықталды, яғни ол 100 км тереңдіктен жылдамдығы шамамен 20 мм/жыл болатын жылдамдықпен шығарылған. Осы аралдардағы биік күмбездердің ортасындағы тау жынысы жақында ғана Жердің терең қабаттарында болған. Геологиялық тұрғыдан алғанда, өте қысқа мерзім ішінде осы тау жыныстары Жердің беткі мантиясы арқылы көтеріліп, қабық арқылы өтіп, бүгін кездесетін гнейс күмбездерін құрады – осы массивтердің арасынан өткен қабықтың қалдықтары күмбездердің шеттерінде қаптама ретінде сақталған. Бұл аралдардың геофизикалық маңызы бар, өйткені олар континентке батысқа қарай кеңейіп келе жатқан Вудларк таралу орталығының батыс жағындағы жарылыс ұшының алдында орналасқан. Осылайша, Д'Энтрекасто аралдары толыққанды жанартаулық таралуға дейінгі континенттік бөлінудің бір кезеңін көрсетеді.

Тарих

Топ француз навигаторы Антуан Реймонд Жозеф де Бруни д’Энтрекастоның есімімен аталған, ол 1792 жылы «Эсперанс» кемесімен осы аймақтан өтіп, жоғалған отандасы Жан Франсуа де Галап, Ла Пероз графының іздеуін жүргізді. Шамамен бір ғасырдан кейін, 1874 жылы капитан Джон Морсби аралдардың батыс жағалауын тексеру үшін жүріп зерттеді және құрлыққа шыққан алғашқы еуропалық болды. 1891 жылы Австралияның методист шіркеуі Добу аралында миссионерлік станция құрды. Сол жерде жергілікті тұрғындар алтын кендерінде және копра плантацияларында жұмыс істеу үшін тартылды. 1898 жылы Гудено аралының оңтүстік жағалауындағы Бвайдога, Мад-Бейде тағы бір миссионерлік станция ашылды. Аралдар тобы Екінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі оқиғалар ошағына айналды, өйткені 1942 жылы императорлық жапон әскерлері Гудено аралында қысқа мерзімге тоқтады, бірақ Австралияның 2/12-ші батальонының шабуылына ұшырады. 1943 жылы RAAF-тың жылдам құрылыс жасақтары Вивигани әуежайында 6000 футтық (1829 м) ұшу-қону жолағы және басқа да құрылыстармен әуежай салды. Бұл әуежай 1943 жылдың маусымынан 1944 жылдың тамызына дейін одақтас күштер тарапынан Жаңа Гвинеядағы және жақын маңдағы оккупацияланған аралдардағы операциялар үшін бастапқы пункт ретінде пайдаланылды. Вивигани әуежайы 1963 жылдан бері коммерциялық қызмет көрсетуде. 1942 жылдың маусымында Фергюсон аралында АҚШ Әскери-теңіз күштерінің PT катерлері үшін база құрылды.