Кіріспе

Робототехниканың ізашары Джозеф Фредерик Энгельбергер (26 шілде 1925 жыл - 1 желтоқсан 2015 жыл) – американдық физик, инженер және кәсіпкер. Ұлыбританиялық ойлап табушы Джордж Девольге берілген алғашқы патентті лицензиялап, Энгельбергер 1950 жылдары АҚШ-тағы алғашқы өндірістік робот – Unimate-ті жасады. Кейіннен ол кәсіпкер ретінде роботтық технологияны өндіріс орындарынан тыс, қызмет көрсету салалары, денсаулық сақтау және ғарыш зерттеулері сияқты әртүрлі салаларда қолдануды белсенді түрде қолдады.

Ерте өмір және білім

Джозеф Фредерик Энгельбергер 1925 жылы 26 шілдеде Нью-Йорк штатының Бруклин қаласында дүниеге келген. Ол Ұлы депрессия кезінде Коннектикутта өсті, бірақ кейін жоғары білім алу үшін Нью-Йоркке оралды. Энгельбергер 1946 жылы физика бакалавры, ал 1949 жылы Колумбия университетінен электр инженериясы магистрі дәрежесін алды. Ол Маннинг, Максвелл және Мур компаниясында инженер болып жұмыс істеді, онда 1956 жылы Вестпорттағы коктейль кешінде өнертапқыш Джордж Деволмен танысты. Бұл Девол екі жыл бұрын қарапайым өнеркәсіптік робот қолды жобалап, патент алғаннан кейін болды. Дегенмен, Manning, Maxwell and Moore компаниясы сатылып, Энгельбергердің бөлімшесі сол жылы жабылды.

Бірлескен

Жұмыссыз қалған, бірақ серіктесі мен идеясы болған Энгельбергер Деволмен бірге Unimation компаниясын құрды, осылайша әлемдегі алғашқы робототехника компаниясын жасады. Робототехниканы өндіріс процесіне енгізу автомобиль өнеркәсібін түбегейлі түрлендірді, Chrysler және Ford Motor Company компаниялары көп ұзамай General Motors компаниясының үлгісін ұстанды және өндірістік объектілеріне Unimates машиналарын орнатты. Келесі екі онжылдық ішінде жапондықтар белгілі бір жұмыстарды атқару үшін роботтарға көп инвестиция жасап, көшбасшылыққа шықты. Жапонияда Энгельбергер жапон өндірісінің соғыстан кейінгі сапасы мен тиімділігінің артуына үлкен үлес қосып, маңызды тұлға ретінде кеңінен құрметке ие болды. Unimation компаниясының құрылғаннан бері бас директоры болған Энгельбергер көп ұзамай компанияны тастап кетті. 1984 жылы Энгельбергер Transitions Research Corporation компаниясын құрды. Жаңа компаниясының флагмандық өнімі ретінде HelpMate – ауруханалық мобильді робот-курьерді таныстырды. Ол үйге арналған роботтар саласын дамытуға үміттенген, бірақ 1988 жылы компаниясы орналасқан Коннектикут штатындағы Danbury ауруханасына алғашқы HelpMate-ін сатудан бастады. Медициналық робот жетістікке жеткендіктен, аурухана тағы біреуін сатып алды, ал он жыл ішінде әлемдегі 100-ден астам аурухана HelpMate роботтарын пайдаланды, олар тікелей сатып алынды немесе Энгельбергердің компаниясынан жалға алынды, ол кейін HelpMate Robotics Inc деп аталды.

Энгельбергер 1997 жылы Жапония сыйлығымен марапатталғаннан кейін, Коннектикут штатының сенаторы Джозеф Либерман АҚШ Сенатында өнертапқышты мақтап, оның еңбегін мойындап сөз сөйледі, HelpMate Robotics компаниясын «ғылым мен технологияға жасалған федералдық инвестициялардың нәтижесінде американдықтарды жұмыспен қамтып, өмір сапасын жақсартатын жаңа өнімдерге әкелетін үлгі» деп атады. 1990-шы жылдардың соңында HelpMate компаниясы Cardinal Health компаниясымен сатып алынды, бұл қадамға Энгельбергер кейін өкінді, себебі жаңа иелері роботтарды жалға беруден бас тартып, ескірген, құнсызданған модельдерді сатуға көшті.

Кейінгі өмірі

2000 жылғы Дүниежүзілік автоматтастыру конгресі Энгельбергерге арналды, ол ашылу лекциясын жасады.

Жарияланымдар

Энгельбергер 1980 жылы "Робототехниканы тәжірибеде" кітабын жариялады. Бұл кітап саланың классикасына айналып, алты тілге аударылды. "Робототехниканы тәжірибеде" кітабынан кейін 1989 жылы "Робототехниканы қызмет көрсетуде" кітабы жарық көрді. Энгельбергер 1970 жылы АҚШ-қа No 3,504,868 патентін алды, ол Америка Құрама Штаттарына ғарыш магниттік қозғалтқыш технологиясында басымдық берді.

Марапаттар мен құрметтер

Энгельбергер 1984 жылы Ұлттық инженерлік академияның мүшесі болып сайланды. 1992 жылы The Sunday Times газеті оны "20 ғасырдың 1000 жасаушысы" тізіміне енгізді. Ол 1983 жылы Ливерпуль университетінің МакКечни сыйлығын, 1984 жылы Колумбия университетінің Эглестон медалін, 1997 жылы автоматтану саласындағы жаңа және түпнұсқалық зерттеулері үшін Бекман сыйлығын алды. Сонымен қатар, ол 2004 жылы IEEE робототехника және автоматтану сыйлығымен марапатталды.

Мұра

Робототехника индустриясы қауымдастығы жыл сайын "робототехника ғылымы мен тәжірибесін дамытуға үлкен үлес қосқан тұлғаларға" Джозеф Ф. Энгельбергер сыйлығын табыс етеді. Бұл сыйлық алғаш рет 1977 жылы ұсынылды. Энгельбергердің ең әйгілі бірлескен өнертабысы – Unimate өнеркәсіптік робот манипуляторы 2003 жылы Robot Hall of Fame-ге енгізілген алғашқылардың бірі болды.