Кіріспе
Американдық шахмат гроссмейстері
Артур Бернард Бискуйер (8 қазан 1929 – 5 сәуір 2017) – американдық шахматшы, шахматты дамытушы және жазушы, ФИДЕ гроссмейстері (GM) атағын алған. Бискуйер екі рет АҚШ жасөспірімдер чемпионатында (1948, 1949), үш рет АҚШ ашық шахмат чемпионатында (1950, 1956, 1959) және 1954 жылы АҚШ шахмат чемпионатында жеңіске жетті. Ол бес шахмат Олимпиадасында АҚШ құрама командасының құрамында өнер көрсетті. Сонымен қатар, екі аймақтық турнирде (1955, 1962) қатысты. 2005 жылдың 18 наурызында АҚШ шахмат федерациясы (USCF) оны "Америка шахматының деканы" деп атады.
Алғашқы жылдар
Бисгуйер Нью-Йорк қаласында еврей отбасында дүниеге келді және Бронкс ғылым орта мектебін бітірді. Оған 4 жасында математик әкесі Джесси (туған аты – Джехиль Макс Бисгейер) шахмат үйретті. 1944 жылы 15 жасында Бронкс Империя шахмат клубында үшінші орын алды. 1946 жылы 17 жасында Питтсбургте өткен АҚШ Ашық чемпионатында бесінші орын алды, ал 1948 жылы жетінші орын алды. Сол жылы ол АҚШ жасөспірімдер чемпионатында жеңіске жетіп, Нью-Йорк қаласында 1948–1949 жылдары өткен халықаралық турнирге шақырылды. 1940 жылдары ол Ларри Эванс, Джордж Крамер және Уолтер Шипмен сияқты АҚШ-тың үздік ойыншыларының бірі саналды. Бисгуйердің шеберлігі арта түскенде, оны мастер Александр Кевиц жаттықтырды. 1949 жылы ол АҚШ жасөспірімдер чемпионатының атағын сақтап қалды және Манхэттен шахмат клубының чемпионатында жеңімпаз атанды. 1950 жылы ол үш АҚШ Ашық чемпионатының біріншісін жеңіп алды, сондай-ақ Англиядағы Саутсидеде де жеңіске жетті. 1951–1953 жылдары армиядағы қызметі АҚШ-тағы шахмат карьерасына кедергі келтірді, бірақ ол екі еуропалық турнирде ойнауға рұқсат алды. Ол 1952 жылы Хельсинки Олимпиадасында ойнады, содан кейін 1952 жылы Венада өткен үшінші жылдық Рождество турнирінде 9–2 есебімен жеңіске жетті. 1950 жылы Саутсидедегі жеңісі үшін ол Халықаралық шебер атағын алды.
АҚШ чемпионы, Грандмастер
1953 жылы АҚШ ашық чемпионатындағы нашар өнер көрсеткеннен кейін, ол АҚШ чемпионаты үшін Филадельфиядағы үміткерлер турниріне қатысып, бірінші орынды жеңіп алды және тағы 2600-нан жоғары нәтиже көрсетті. Оның шарықтап өсуі 1954 жылы Нью-Йоркте өткен АҚШ шахмат чемпионатында жеңіспен аяқталды. Сондай-ақ ол 1954 жылы Лос-Анджелесте өткен екінші Панамерикалық шахмат чемпионатында да жеңіске жетті. 1956 жылы Оклахома-Ситиде ол АҚШ чемпионатымен қатар АҚШ ашық шахмат чемпионатының титулын да жеңіп алды. Бисгуйе 1957 жылы Халықаралық гроссмейстер атағын алды. Ол 1957 жылы Кливлендте өткен АҚШ ашық чемпионатында Бобби Фишермен бірінші-екінші орындарды бөлісті, онда Фишер тай-брейк бойынша жеңімпаз атанды.
Қосымша жетістіктер
1954 жылы АҚШ чемпионатында жеңіске жеткеннен кейін Бисгуйе ұлттық чемпионат үшін бәсекеге тұрақты түрде оралды, бірақ ешқашан бұрынғы жетістігін қайталай алмады. 1950 жылдардың соңында Бобби Фишердің сенсациялық өркендеуі болды, ол қатысқан сегіз АҚШ чемпионатында жеңіске жетті. 1962–1963 жылғы турнирдің соңғы турында Бисгуйе мен Фишер бірінші орын үшін тең түсті, және олар әлі де бір-бірімен кездесуі керек еді. Бисгуйеде жақсы позиция болды, бірақ ол қателік жасады, оны Фишер керемет пайдаланды, бұл Фишерге ойынды және титулды жеңіп алуға мүмкіндік берді. Фишер 11 ойында 8 ұпай жинады, ал Бисгуйе бір ұпай кеміп екінші орынға тұрақтады. Бисгуйе сонымен қатар бірнеше халықаралық жарыстарда Фишердің көмекшісі болды. 1960 жылдардың ортасынан кейін Бисгуйенің көптеген ойындары АҚШ-тағы жарыстармен шектелді. Ол 1970 (тең бөлісіп), 1974 және 1978 жылдары Ұлттық Ашық турнирде жеңіске жетті. 1973 жылы Lone Pine турнирін жеңіп алды, 1969 жылы Пуэрто-Рикодағы Сан-Хуанда өткен халықаралық турнирде әлем чемпионы Борис Спаскиден кейін екінші орынға ие болды және 1980 жылы алғашқы Гран-приде бірінші орын алды. 1989 жылы АҚШ-тың Ағалар Ашық чемпионатында жеңіске жетіп, шахматтың барлық жас санаттарында АҚШ чемпионатында жеңіске жеткен алғашқы ойыншы болды. Ол 1997 және 1998 жылдары Ағалар Ашық чемпионатында тағы да жеңімпаз атанды. Бисгуйе 2014 жылға дейін Натиктегі Метровест шахмат клубында үнемі ойнап тұрды. Ол 2011 жылғы Метровест клубтық чемпионатына қатысуға лайық болды және онда өнер көрсетті.
Шахматты насихаттаушы
Көптеген жылдар бойы Бискуйер АҚШ-тың қалалары бойынша көрмелер өткізуге және шахматты, сондай-ақ USCF-ті танымал етуге шақырылды. Шамамен 20 жыл бойы Бискуйер USCF-тің өкілі ретінде штаттарға бір-екі күнге ауруханаларға, колледждерге немесе түрмелерге шахмат ойнауға жіберілді, осылайша жұртшылыққа Грандмастер және бұрынғы АҚШ чемпионымен ойнау мүмкіндігі туды. Ол: "Мен оны зерен салғандай істедім. Шахматтан көп нәрсе алуға мен өте жақсы жағдайға ие болдым. Мен де бір нәрсе қайтаруға тырыстым" деді. Хедж-фонд менеджері Виктор Нидерхоффер ересек болғанда Бискуйерден шахмат сабақтарын алды. Бискуйер "Шахмат өмірі" журналына тұрақты түрде материалдар жазып тұратын. 2003 жылы ол 1945–1960 жылдардағы ең жақсы ойындары туралы "Бискуйердің өнері" атты кітап жазды. 2008 жылы "Бискуйердің өнері: Таңдамал ойындар 1961–2003" атты екінші том жарық көрді.
Ерекше ойындар
Келесі ойын – Бисгуйердің Бобби Фишерге қарсы жалғыз жеңісі, олардың алғашқы ойыны. Екінші ойында тең түсті, содан кейін Фишер қатарынан 13 ойын жеңіп алды – бұл тарихтағы ең ұзын үзіліссіз жеңіс тізбегі болуы мүмкін. Фишер осы ойын кезінде 13 жаста болған, бірақ ол қазірдің өзінде күшті ойыншы болды және осы турнирде Дональд Бёрнге қарсы «Ғасырдың ойыны» деп аталатын мәшһүр ойында жеңіске жетті. Бисгуйер vs. Фишер, Розенвальд Мемориалы, Нью-Йорк 1956. 1. d4 Nf6 2. c4 g6 3. Nc3 Bg7 4. e4 d6 5. f4 0-0 6. Nf3 c5 7. Be2 cxd4 8. Nxd4 Nc6 9. Nc2 Bd7 10. 0-0 Rc8 11. Be3 Na5 12. b3 a6 13. e5 dxe5 14. fxe5 Ne8 15. Nd5 Rc6 16. Nd4 Rc8 17. Nc2 Rc6 18. Ncb4 Re6 19. Bg4 Rxe5 20. Bb6 Qc8 21. Bxd7 Qxd7 22. Bxa5 e6 23. Nd3 Rh5 24. N3f4 Rf5 25. Bb4 exd5 26. Bxf8 Bxa1 27. Qxa1 Kxf8 28. Qh8+ Ke7 29. Re1+ Kd8 30. Nxd5 Qc6 31. Qf8 Qd7 32. Rd1 Rf6 33. Qxe8+