Харольд Мюррей: Шахмат тарихының көрнекті зерттеушісі
H. J. R. Murray
Гарольд Мюррей (1868-1955) – британдық шахмат тарихшысы, «Шахмат тарихы» авторы. Ол сонымен қатар Оксфорд сөздігін жасауға көмектескен. Шахмат, тарих, білім беру.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Британдық шахмат тарихшысы (1868–1955)
British chess historian (1868–1955)
Харольд Джеймс Рутвен Мюррей (24 маусым 1868 – 16 мамыр 1955) – британдық педагог, мектеп инспекторы және көрнекті шахмат тарихшысы. Оның "Шахмат тарихы" кітабы ойынның ең салмақты және жан-жақты тарихы ретінде кеңінен танылған.
Harold James Ruthven Murray (24 June 1868 – 16 May 1955) was a British educationalist, inspector of schools, and prominent chess historian. His book, A History of Chess, is widely regarded as the most authoritative and comprehensive history of the game.
Ерте өмір және білім
Мюррей он бір баланың ең үлкені ретінде Лондонның Пекхэм қаласындағы Пекхэм Рай маңында дүниеге келді. Ол Оксфорд ағылшын сөздігінің алғашқы редакторы, сэр Джеймс Мюррейдің ұлы. Милл-Хилл мектебінде оқыды және бос уақытында әкесіне ОЭД-тің бірінші басылымын дайындауға көмектесті. Харольд мектепті бітіріп, университетке баруға дайындалып жатқан кезде, ОЭД-де кейіннен пайда болған 27 000-нан астам цитата жинады. 1890 жылы Оксфордтың Баллиол колледжін математика мамандығы бойынша үздік дипломмен бітірді.
Murray, the eldest of eleven children, was born near Peckham Rye in Peckham, London. The son of Sir James Murray, the first editor of the Oxford English Dictionary, he attended school at Mill Hill and, in his spare time, helped his father produce the first edition of the OED. By the time Harold had finished school and was preparing to leave for university, he had produced over 27,000 quotations that later appeared in the OED. He won a place at Balliol College, Oxford where in 1890 he graduated with a first class degree in mathematics.
Шахмат тарихы
1897 жылы Мюррейді барон фон дер Лаза (осы кезде ол Еуропа шахмат тарихы туралы кітабын аяқтаған болатын) шахмат тарихын зерттеуге ынталандырды. Мюррей әлемдегі ең ірі шахмат кітапханасына, Огайо штатының Кливленд қаласындағы Джон Г. Уайтқа тиесілі кітапханаға қол жеткізді, сондай-ақ Англиядағы Дж. У. Римингтон Уилсонның жинағын да пайдаланды. Уайттың жинағында араб тіліндегі бірнеше қолжазбалар болғандықтан, Мюррей араб және неміс тілдерін үйренуге мәжбүр болды. Зерттеу 13 жылға созылды, осы уақыт ішінде ол британдық «Шахмат журналына» және «Deutsches Wochenschach» журналына шахмат тарихының әртүрлі аспектілері туралы мақалалар жазды. 1913 жылы ол «Шахмат тарихы» атты еңбегін жариялады, онда шахматтың Үндістанда пайда болғанын алға тартты. Бұл теория бүгінгі күнге дейін ең қабылданған теория болып табылады. (Шахматтың шығу тегін қараңыз.) «Шахмат тарихы» осы тақырыптағы стандартты анықтама ретінде мойндалғанмен, оның ғылыми тәсілі мен үлкен көлемі (900 бет) көптеген шахматшылар үшін оны қолжетімсіз етті. Мюррей шахмат тарихы туралы, көбірек танымал стильде жазылған қысқаша еңбекке кірісті; ол қайтыс болған кезде оны аяқтамады, ал Б. Гоулдинг Браун мен Гарри Голомбек оны аяқтап, 1963 жылы «Шахматтың қысқаша тарихы» деген атпен жариялады. Мюррей педагог және биограф К. М. Элизабет Мюррейдің және археолог Кеннет Мюррейдің әкесі болды. «Шахматтан басқа үстел ойындарының тарихы» еңбегі «үстел ойындарын жіктеу жүйесін» жасауға жасалған алғашқы әрекет ретінде жоғары бағаланды.
In 1897, Murray was encouraged by Baron von der Lasa (who had just completed his book on the history of European chess) to research the history of chess. Murray gained access to the largest chess library in the world, that of John G. White of Cleveland, Ohio, and also used the collection of J. W. Rimington Wilson in England. The White collection contained some Arabic manuscripts, so Murray learned Arabic, and German. The research took him 13 years, during which time he contributed articles on aspects of chess history to the British Chess Magazine and the Deutsches Wochenschach. In 1913 he published A History of Chess, proposing the theory that chess originated in India. This remains the most widely accepted theory. (See Origins of chess.) Although A History of Chess was recognised as the standard reference on the subject, its scholarly approach and great length (900 pages) made it inaccessible to most chess players. Murray began a shorter work on chess history written in a more popular style; it remained unfinished at his death and was completed by B. Goulding Brown and Harry Golombek and published in 1963 as A Short History of Chess. Murray was the father of educationalist and biographer K. M. Elisabeth Murray and the archaeologist Kenneth Murray. A History of Board Games Other Than Chess has been nonetheless praised as the first attempt to develop a "scheme for the classification of board games".