Кіріспе

Куюни өзені – Оңтүстік Америкадағы өзен және Есекибо өзенінің саласы. Ол Венесуэланың Гвиана жоталарында басталып, солтүстікке қарай Ел-Дорадоға дейін төмендейді, содан кейін Гвиананың Куюни-Мазаруни аймағының тропикалық жаңбырлы ормандары арқылы шығысқа қарай иреліп ағады. Соңында оңтүстік-шығысқа бұрылып, Мазаруни өзенімен қосылады. Куюни өзені Гвиана мен Венесуэла арасындағы аумақтық даудың шамамен бөлігін көрсетеді. Макарапан тауы – Куюни өзенінің жанындағы құмтас жотасы.

Тарих

1681 жылы Куюни өзенінің сағасындағы арал тазаланып, голландиялық гарнизонды қамтамасыз ету үшін макасоны отырғызылды. 1694 жылы форттың жоғары жағында Куюни өзенінде жаңа плантация құрылды. 1703 жылы жоғарғы Куюнидегі Париакота саваннасында бекет орнатылды. 1895 жылдың 2 қаңтарында генералдың "Куюни өзеніндегі оқиға" деп атаған қарулы қақтығысы, Венесуэла мен Ұлыбритания Гвианасы арасындағы аумақтық дауға байланысты өзен аймағында Венесуэла мен британдықтар арасында болды. Сифонтестің басшылығымен Венесуэлалықтар жеңіске жетті. Таң сәтiнде Англиядан келген инспектор Барнс басқарған британдық полиция қызметкерлері өзеннің сол жағалауында орналасқан, құр қол қалған Венесуэла әскери бекетін басып алды. Барнстің адамы күндіз британ туын көтерді. Сифонтестің орынбасары капитан Андрес Авелино Домингуес елді мекенді қайтаруға жіберілді. Нәтижесінде британдықтар шегінді, Барнс пен оның әскері тұтқындалды және полиция бас басқармасына жеткізілді, бұл Венесуэладағы ішкі дағдарыс кезінде екі ел арасындағы жағдайды ширетті.

Елді мекен

Өзен аллювиалды алтынның көзі болып табылады және оны кен өндіруге тартады, оның ішінде дноуглубительдік жұмыстар да бар. Өзен жағалауларында заңсыз кен қазу да жүзеге асырылуда, сондай-ақ кен өндіру Гвиана мен Венесуэла арасындағы шекара мәселесін ушықтырды. Ірі алтын кеніші – Аурора Куюни өзенінде орналасқан. Куюни өзеніндегі Камарияда гидроэлектр стансасын салу мүмкіндігі қарастырылуда.

Венесуэла

Эль-Дорадо — Куюни өзеніндегі венесуэлалық елді мекен.

Гуана

Кейбір кали'на халқы Куюни өзенінің аңғарында тұрады, оның бір бөлігі Гайанада орналасқан. Этерингбанг – әуе жолағы бар шекаралық елді мекен. Сент-Мартен және Анкоко аралдары Венесуэла мен Гайана арасындағы даулардың тақырыбы болды. 2015 жылы GDF күштері Этерингбанг пен Кайканнан, сондай-ақ өзен бойындағы басқа да нүктелерден бақылауды жалғастырды. Бартика қаласы Куюни өзенінің Есекибо және Мазаруни өзендері құсып жатқан жеріне жақын орналасқан.