Суринамның халықаралық қатынастары мен ұйымдардағы қатысуы
Foreign relations of Suriname
Суринамның халықаралық қатынастары: БҰҰ, ҰАҚ және басқа ұйымдарға мүшелік. Франция Гвианасы және Гайанадағы аумақтарға талаптар. Халықаралық серіктестік.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Суринамның сыртқы қатынастарының аясында ел көптеген халықаралық ұйымдардың мүшесі болып табылады.
As part of the foreign relations of Suriname, the country is a participant in numerous international organizations.
Шекаралық даулар
Бұл ел Француз Гвианасындағы Литани және Маруини өзендері (екіуі де Лава өзенінің бастауы) арасындағы аумаққа құқығы бар деп мәлімдейді. Суринам да Гайанадағы Жаңа (Жоғарғы Курантинь) және Курантинь/Коетари өзендері (Курантинь өзенінің барлық бастаулары) арасындағы аумаққа талапкер екенін мәлімдейді.
The country claims an area in French Guiana between Litani River and Marouini River (both headwaters of the Lawa). Suriname also claims an area in Guyana between New (Upper Courantyne) and Courantyne/Koetari Rivers (all headwaters of the Courantyne).
Халықаралық ұйымға қатысу
Суринам көптеген халықаралық ұйымдардың мүшесі. Тәуелсіздік алғаннан бері Суринам БҰҰ, Америка Ұйымы және Одақтаспау қозғалысының мүшесі болды. Суринам Кариб теңізі қауымдастығы мен ортақ нарығының және Кариб теңізі мемлекеттері қауымдастығының мүшесі. Ол Ломэ конвенциясы арқылы Еуропалық Одақпен байланыста. Суринам Амазонка алабы елдерінің тобы – Амазонка келісіміне қатысады, ол Амазонка аймағының табиғи ресурстарын қоршаған ортаның нашарлауынан қорғауға бағытталған. Ірі боксит өндіруші ел ретінде Суринам Халықаралық боксит қауымдастығының мүшесі. Ел сондай-ақ Латын Америкасы экономикалық комиссиясының, Кариб аймағының даму банкінің, Америкааралық даму банкінің, Халықаралық қаржы корпорациясының, Әлемдік банк пен Халықаралық валюта қорының мүшесі. Суринам 1998 жылы Видженбош үкіметі тұсында Ислам даму банкіне қосылды. 2003 жылы Суринам Nederlandse Taalunie (Голланд тілі одағы) ұйымына қосылды. Суринам 1992 жылы құрылған Кіші мемлекеттер форумының (FOSS) мүшесі болып табылады.
Suriname is a member of numerous international organizations. Among them, since gaining independence, Suriname has become a member of the UN, the OAS, and the Non Aligned Movement. Suriname is a member of the Caribbean Community and Common Market and the Association of Caribbean States. It is associated with the European Union through the Lomé Convention. Suriname participates in the Amazonian Pact, a grouping of the countries of the Amazon basin that focuses on protection of the Amazon region's natural resources from environmental degradation. Reflecting its status as a major bauxite producer, Suriname is a member of the International Bauxite Association. The country also belongs to the Economic Commission for Latin America, the Caribbean Development Bank, the Inter American Development Bank, the International Finance Corporation, the World Bank, and the International Monetary Fund. Suriname became a member of the Islamic Development Bank in 1998, under the Wijdenbosch government. In 2003, Suriname joined the Nederlandse Taalunie (Dutch language union). Suriname has been a member of The Forum of Small States (FOSS) since the group's founding in 1992.
Өңірлік және халықаралық келісімдер
Өңірдегі бірнеше елмен екіжақты келісімдер жасалып, ынтымақтастықтың әртүрлі салаларын қамтиды, бұл үкіметтің аймақтық байланыстарды нығайтуға деген қызығушылығын көрсетті. 1986–1991 жылдардағы әскерилер мен ішкі көтерілісшілер арасындағы азамат соғысынан қашқан 8 мыңға жуық адамның Француз Гвианасынан Суринамға қайта оралуы француз билігімен қарым-қатынасты жақсартты. Гвиана және Француз Гвианасымен ұзақ жылдардан бері шешілмеген шекаралық даулар әлі де күшінде. 2000 жылы Ямайка премьер-министрінің делдалдығымен Гайана үкіметімен жүргізілген келіссөздер келісімге әкелмеді, бірақ елдер 2001 жылғы Гайанадағы ұлттық сайлаулардан кейін келіссөздерді қайта бастауға келісті. 2002 жылдың қаңтар айында Суринам мен Гайана президенттері Суринамде кездесіп, келіссөздерді жаңартуға келісті және 2002 жылдың мамыр айында жұмысын бастайтын Суринам-Гайана шекара комиссиясын құрды. Бразилиямен бұрынғы дау шекараның ресми түрде белгіленуінен кейін достықпен аяқталды. 1997 жылдың мамыр айында сол кездегі президент Видденбош АҚШ президенті Клинтон және Кариб теңізінің 14 басшысымен бірге Барбадостың Бриджтаун қаласында өткен АҚШ-тың алғашқы аймақтық саммитіне қатысты. Саммит Кариб теңізіндегі өркендеу және қауіпсіздік үшін аймақтық серіктестіктің негізін нығайтты, әділет және есірткілерге қарсы күрес, қаржы, даму және сауда салаларындағы ынтымақтастыққа арналған аяны құрды.
Bilateral agreements with several countries of the region, covering diverse areas of cooperation, have underscored the government's interest in strengthening regional ties. The return to Suriname from French Guiana of about 8,000 refugees of the 1986–91 civil war between the military and domestic insurgents has improved relations with French authorities. Longstanding border disputes with Guyana and French Guiana remain unresolved. Negotiations with the Government of Guyana brokered by the Jamaican Prime Minister in 2000 did not produce an agreement but the countries agreed to restart talks after Guyanese national elections in 2001. In January 2002 the presidents of Suriname and Guyana met in Suriname and agreed to resume negotiations, establishing the Suriname Guyana border commission to begin meeting in May 2002. An earlier dispute with Brazil ended amicably after formal demarcation of the border. In May 1997, then President Wijdenbosch joined US President Clinton and 14 other Caribbean leaders during the first ever US regional summit in Bridgetown, Barbados. The summit strengthened the basis for regional Partnership for Prosperity and Security in the Caribbean Outlining a framework for cooperation on justice and counter narcotics issues, finance, development, and trade.